thumb|300px|Henryk Walezy Monety Henryka Walezego – monety bite w: roku 1573 w trakcie panowania pierwszego elekcyjnego króla Polski (jako Henryka I), oraz latach 1575–1596 za panowania i siedem lat po śmierci ostatniego króla Francji z dynastii Walezjuszów, księcia Orleanu (jako Henryka III).
Monety bite w Polsce (1573) W Rzeczypospolitej Henryk Walezy posługiwał się tytulaturą, która w pełnej postaci brzmiała:
W czasie krótkiego panowania Henryka Walezego mennice Rzeczypospolitej były zamknięte. Z zakazu produkcji monetarnej wyłamał się tylko Gdańsk wybijając denar gdański z 1573 r: denar gdański awers: tarcza herbowa Gdańska, przedzielająca liczbę 73 rewers: orzeł ziem pruskich
Na monecie nie umieszczono żadnej tytulatury królewskiej.
Moneta ta zaliczana jest w niektórych pracach do okresu bezkrólewia (1572–1573).
Monety bite we Francji (1575–1596) Na awersach monet Henryka III bitych we Francji, już po wyjeździe z Polski, umieszczano w skróconej postaci tytulaturę francuską i polską, w jednej z wersji: HENRI III R DE FRAN ET POL (Henryk III król Francji i Polski), HEN III (lub 3) D G F ET P R (Henryk III z łaski Boga król Francuzów i Polaków), HENRICUS III D G FRANCOR ET POL REX (Henryk III z łaski Boga król Francuzów i Polaków). Rewers często zaopatrzony był w sentencję religijną, np.:
(niech będzie imię Pana błogosławione).
Henryk III zmarł w 1589 r., natomiast niektóre monety z jego wizerunkiem i tytulaturą były bite aż do 1596 r. przez Ligę Katolicką, która nie akceptowała na francuskim tronie protestanckiego, w tym okresie, króla Henryka IV.
Monetami francuskiego okresu Henryka III były: dernier tornois (bezrocznikowy, 1577–1589, 1590–1596)
double tornois (bezrocznikowy, 1575, 1577–1587, 1590–1596, omyłkowy 1894)
liard (1576–1589, 1590–1593)
douzain (1575–1579, 1582, 1586–1589, 1590–1596, omyłkowy 1954)
sol parisis (1577–1589) double sol parisis (1575–1589, 1590–1593)
¼ franka (1575–1589, 1590–1592) ½ testona (1575, 1576, 1577) ⅛ ecu (1578–1589, 1590–1592, omyłkowy 1759)
½ franka (1575–1589, 1590–1592, omyłkowy 1855)
teston (MDLXXV, 1575, MDLXXVI, 1576, 1577)
¼ ecu (1578–1589, 1590)
frank (1575–1586, 1594)
½ ecu d’or (1575–1589, 1590)
ecu d’or (bezrocznikowy, 1575–1589, 1590, 1594)
double ecu (1589)
Monety Henryka III, nie noszą określeń nominałów. Można je rozróżnić na podstawie wyobrażeń i średnicy. Podstawowe nominały i ich pochodne – ⅛, ¼, ½, 2 – mają, poza nielicznymi wyjątkami, następujące wyobrażenia: denier – popiersie / lilie teston – popiersie / tarcza herbowa frank – popiersie / krzyż liard – H / krzyż sol – lilie wokół H / krzyż douzain – H po bokach tarczy / krzyż ecu – tarcza herbowa / krzyż.
Zobacz też
monety I Rzeczypospolitej monety polskie denar gdański (1573)
Przypisy
Literatura Uwaga, tekst pierwotny tego artykułu bazuje na tekście pochodzącym z początków XIX w.: Kazimierz Władysław Stężyński-Bandtkie, „Numismatyka krajowa 1839–1840” Ignacy Zagórski, Monety dawnej Polski jakoteż prowincyj i miast do niej niegdy należących z trzech wieków... Korekty i uzupełnienia merytorycznego dokonano na podstawie pracy: E. Kopicki, Ilustrowany skorowidz pieniędzy polskich i z Polską związanych, Warszawa, 1995, Polskie Towarzystwo Numizmatyczne, Zarząd Główny
Linki zewnętrzne https://e-numizmatyka.pl/portal/strona-glowna/monety/lista-artykulow/Monety-francuskie-czy-polskie.html
monety 1573 monety 1573 monety 1573 Kategoria:Henryk III Walezy