Ryszard Mienicki (ur. 28 lipca 1886 w Warszawie, zm. 29 stycznia 1956 w Toruniu) – polski archiwista, historyk, profesor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Życiorys Ryszard Mienicki urodził się w Warszawie, ale dzieciństwo i młodość spędził w Sielihorach w powiecie lepelskim, w dawnym województwie połockimPracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945-1994, red. Sławomir Kalembka, Toruń 1995, s. 467.. W 1904 roku ukończył Gimnazjum w Rydze. W latach 1904–1906 studiował historię na Uniwersytecie w Petersburgu. Od 1906 do 1910 roku studiował historię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 1910 roku napisał doktorat pt. Hieronim Radziejowski podkanclerzy koronny.
W latach 1921–1939 Ryszard Mienicki był pracownikiem Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W ośrodku wileńskim zajmował się głównie historią archiwów na ziemiach litewskich i Rusi Białej. Zainteresowania badawcze Mienicki zwieńczał tworzeniem monografii naukowych. Powstała wówczas m.in. praca z 1923 roku pt. Archiwum Akt Dawnych w Wilnie w okresie 1793-1922. Mienicki przygotowywał się także do stworzenia monografii województwa połockiego, które jednak nie zostało ukończone, a zebrany przez niego materiał spalił się w wyniku działań wojennych w lipcu 1944 rokuLeonid Żytkowicz, Ryszard Mienicki, "Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu", T. 22, s. 323-324..
Po II wojnie światowej Mienicki zmuszony wraz z innymi Polakami do opuszczenia Wilna przybył do Krakowa i wykładał przez II semestr na Uniwersytecie Jagiellońskim. W dniu 8 października 1945 roku został powołany przez rektora nowo powstałego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu do katedry Historii Europy Wschodniej. Zyskał tytuł profesora kontraktowego. W 1951 roku na tym samym Uniwersytecie został kierownikiem katedry archiwistyki i nauk pomocniczych historii na wydziale humanistycznym. W latach 1949–1952 był ponadto wykładowcą Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w GdańskuWojciech Hejnosz, Ryszard Mienicki, "Archeion", T. 27, 1957, s. 410..
Po przeniesieniu się na grunt toruński prof. Mienicki zainteresował się również dziejami Pomorza, czego przykładem są wydane przez niego Inwentarze dóbr biskupstwa chełmińskiego z XVII i XVIII w.. Od 1954 roku zdrowie utrudniało profesorowi Mienickiemu pełnienie obowiązków naukowo-dydaktycznych. W 1955 został zwolniony przez Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego z obowiązków pełnienia zajęć dydaktycznych i organizacyjnych. Zmarł 29 stycznia 1956 roku w ToruniuAndrzej Tomczak, Mienicki Ryszard [w:] Polski Słownik Biograficzny, T. 20, Wrocław-Warszawa-Kraków, 1975, s. 801..
Życie prywatne Miał młodszego brat Mariana Mienickiego (1890-1966) dermatologa wileńskiego i profesora Uniwersytetu Łódzkiego. W 1922 roku ożenił się z Ireną Kirkor. Miał jednego syna, Haralda.
Ordery i odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej”.
Wybrane publikacje Archiwum Akt Dawnych w Wilnie w okresie 1793-1922 (1923) Pierwsze dziesięciolecie Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (1931) Archiwum murawjewskie w Wilnie (r. 1898-1901-1936) (1937) Inwentarze dóbr biskupstwa chełmińskiego (1646 i 1676) (1955)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Polscy archiwiści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Zmarli w 1956 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)