thumb|Galman mały|Galman ze Stolbergu Galman – górnicze określenie utlenionych rud cynku, przeważnie mieszaniny smithsonitu i hemimorfitu (kalaminu).
Nazewnictwo Wyróżniono: galman biały (pospolity) – z małymi domieszkami uwodnionych tlenków żelaza, w obrębie którego wyodrębniono: zwyczajny galman ziemisty: matowa, nieprzezroczysta żółtawa, szarawo-biała, żółtawo-szara, słomiano-żółta skała występująca w „nerkach” sferoidalnych oraz zbitych skorupach; przełam ziemisty, równy bądź płasko-muszlowy zwyczajny galman skorupowy: barwa zbliżona do galmanu ziemistego; drobnoziarnisty, nieco porowaty, czasem w postaciach naciekowych galman czerwony (żelazisty) – mieszanina węglanu cynku i wodorotlenku żelaza(III), z domieszką kilku procent tlenku żelaza(III) i manganu galman węglanowy (węglowy, szpatowy, szpat cynkowy) – najczystsza odmiana galmanu z przewagą smithsonitu galman krzemianowy (krzemowy) – z przewagą hemimorfitu
Występowanie w Polsce galmany smithsonitowe (czerwone) rozpowszechnione są na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej, w złożach rud cynku i ołowiu; w okolicach Bytomia, Tarnowskich Gór, Olkusza, Trzebini, Jaworzna. galmany monheimitowe – w rejonie Chrzanowa galmany krzemianowe są spotykane w nieczynnych kopalniach w okolicach Tarnowskich Gór, Brzezin Śląskich, Miechowic
Na Górnym Śląsku okres największego wydobycia galmanu trwał od drugiej połowy XVIII do końca XIX wieku (zob. kopalnia Szarlej) i przyczynił się do znacznego rozwoju gospodarczego tego regionu.
Zastosowanie jedna z dwóch najważniejszych (obok blendy cynkowej) rud cynku historycznie używany jako domieszka do miedzi w produkcji mosiądzu
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Kruszce i rudy