Fiołek pagórkowy (Viola collina Besser) – gatunek rośliny należący do rodziny fiołkowatych. Występuje w Azji i w Europie. W Polsce występuje głównie na południu, poza tym w rejonie doliny dolnej Wisły i Bugu.
Morfologia thumb|180px|left|Pokrój thumb|180px|left|Kwiat thumb|180px|left|Liść thumb|180px|left|Przylistek Pokrój Dorasta do 5-12 cm wysokości. Roślina nie wytwarza rozłogów, posiada natomiast wielogłowe kłącze. Nie posiada nadziemnej łodygi. Liście Posiada wyłącznie liście odziomkowe. Blaszka liściowa jest żółtawozielona i ma owalny kształt. Mierzy 6–20 mm długości oraz 5–18 mm szerokości, jest ząbkowana na brzegu, ma sercowatą nasadę z dużą zatoką i ostry lub tępy wierzchołek. Ogonek liściowy jest nagi. Przylistki są silnie owłosione, frędzlowate. Kwiaty Pojedyncze, wyrastają w kątach liści odziomkowych, wonne. Mają działki kielicha o lancetowatym kształcie i dorastające do 2–3 mm długości. Płatki są odwrotnie jajowate i mają jasnofioletową, liliową lub białozielonkawą barwę, dolny płatek jest wycięty, podługowato łyżeczkowaty, posiada obłą ostrogę o białawym kolorze. Na środku szypułki lub pod kwiatem, występują dwa podkwiatki. Owoce Torebki mierzące 3-4 mm długości, o kulistym lub jajowatym kształcie, owłosione, osadzone na prostej, odgiętej w dół szypułce.
Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od marca do maja. Siedlisko: zarośla, suche lasy i obrzeża lasów.
Zmienność Tworzy mieszańce z fiołkiem białym, f. bławatkowym i f. wonnym. Istnieje podgatunek fiołek porfirowy (Viola collina ssp. porphyrea) – występuje w rezerwacie Kruczy Kamień w Górach Kruczych. Uznawany jest za endemita, ale też za mieszańca międzygatunkowego (V. collina × V. odorata) Viola × porphyrea.
Przypisy
Kategoria:Fiołkowate