thumb|Gravis Ultrasound classic z GF1 thumb|Gravis Ultrasound Plug & Play Pro Gravis Ultrasound (w skrócie GUS) – karta dźwiękowa produkowana przez kanadyjską firmę Advanced Gravis od 1993 roku. Była to pierwsza na rynku karta dźwiękowa wyposażona w syntezator PCM posiadająca standardowo 256 kB pamięci RAM.
Firma osiągnęła dość duży sukces rynkowy dlatego, że oferowała karty dźwiękowe o jakości dźwięku o wiele wyższej od popularnych w latach 90. kart Sound Blaster przy porównywalnej cenie. Advanced Gravis wyprodukowała potem inne karty z rodziny Gravis Ultrasound (Ultrasound MAX, Ultrasound Plus & Play, Ultrasound Extreme oraz Ultrasound ACE).
Problemem związanym z użytkowaniem kart z rodziny Gravis Ultrasound było niekompatybilne oprogramowanie i brak odpowiednich sterowników zwłaszcza do systemów z rodziny MS Windows na skutek czego firma Advanced Gravis straciła rynek kart dźwiękowych na rzecz konkurencji.
Dane techniczne karty Synteza Wavetable 32 głosowa polifonia Dźwięk 3D Odtwarzanie 16-bit 44.1kHz (jakość CD), 48 kHz w wersji GUS Max Nagrywanie 8-bit, 44 kHz (po dokupieniu odpowiedniej przystawki oraz GUSy Max, Pnp, Extreme – 16-bit 48kHz) Technologia pozycjonowania dźwięku 3D Holographic Sound opracowana przez Focal Point
Zgodność z wcześniejszymi standardami Karta Ultrasound pojawiła się na rynku w czasie gdy powszechnie stosowanymi systemami na komputerach PC były MS-DOS oraz Windows 3.1, tak więc nie było stadardowych interfesjów programowania dźwięku (które pojawiły się wraz z Windows 95, w postaci DirectSound). Każdy typ karty był zwykle obsługiwany bezpośrednio przez działającą aplikację. Ważnym cechą była więc zgodność nowej karty z istniejącymi standardami, dla których już przez kilka lat powstawało oprogramowanie.
Karta Ultrasound nie posiadała żadnego z układów Yamaha OPL zapewniających syntezę dźwięku FM na kartach AdLib oraz Sound Blaster przez co emulacja karty Sound Blasterbędącej standardem wspieranym przez większość oprogramowania (szczególnie gier) w czasie gdy karta Ultrasound pojawiła się na rynku byla jedynie programowa (poprzez emulator SBOS), co nie zawsze działało lub nie zawsze przynosiło dobre efekty. Podobnie było z emulacją karty Roland MT-32 i (jednocześnie) karty Sound Blaster (emulator MEGA-EM). Problemy występowały m. in. gdy oprogramowanie korzystające z emulowanych kart działało w trybie chronionym procesorów Intel. Jednak w większości przypadków emulacja działała poprawnie a w czasie gdy oprogramowanie (gry) zaczęły korzystać z trybu chronionego, zwykle posiadały już obsługę kart Ultrasound.
W przypadku gier korzystających ze sterowników AIL (Audio Interface Libraries) w systemie MS-DOS obsługa karty mogła być zapewniona poprzez zastąpienie sterowników AIL wersją dla kart Ultrasound.
Jedynym modelem posiadającym sprzętową zgodność z Sound Blasterem Pro była karta UltraSound Extreme.
Odbiór i znaczenie Pojawienie się karty Ultrasound przyczyniło się do znaczącej poprawy jakości dźwięku w komputerach PC. Jakość syntezy dźwięku opartej na sample'achktóra wcześniej była dostępna m. in. w komputerach Amiga (lecz o słabszych parametrach technicznych) dająca naturalne brzmienie instrumentów przewyższała znacząco generatory FM z popularnych wówczas kart rodziny Sound Blaster, co, również dzięki niewygórowanej cenie karty Ultrasound, doprowadziło do popularyzacji tej techniki wytwarzania dźwięku w komputerach osobistych. Kolejne produkty innych producentów, jak np. konkurencyjny Sound Blaster AWE-32, również zapewniały podobne możliwości.
Brak pełnej sprzętowej zgodności z istniejącymi standardami kart dźwiękowych (w konsekwencji – brak wsparcia dla części istniejącego oprogramowania) była uznawana za wadę kart Ultrasound, która wpłynęła niekorzystnie na ich sprzedaż.
Za wadę karty niektórzy uznawali też konieczność każdorazowego wgrywania próbek z dysku do pamięci RAM karty, co jednak, z drugiej strony, pozwalało to na łatwą ich podmianęw przeciwieństwie do kart, w których próbki znajdowały się w niezmiennej pamięci ROM.
Klony Popularność karty sprawiła, że powstały też tańsze klony karty, czego przykładem jest karta Primax Music Card będąca odpowiednikiem pierwszego modelu Ultrasound (z nieco większą pamięcią - 512 kB).
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Karty dźwiękowe