Zimowy pejzaż z łyżwiarzami i pułapką na ptaki () – obraz olejny niderlandzkiego malarza Pietera Bruegla.

Opis obrazu i interpretacja Obraz przedstawia mieszkańców wioski ślizgających się i spacerujących po zamarzniętej rzece. Wokół panuje zimowa aura, drzewa są nagie, a na pierwszym planie widoczne są czarne wrony siedzące na gałęziach. Na małej przestrzeni malarz przedstawił gros szczegółów z zimowego pejzażu, a kolory i kształty

Wersja brukselska została wykonana na desce dębowej olejem. W prawym dolnym rogu znajduje się sygnatura malarza BRVEGEL / MDLXV”. Początkowo obraz należał do kolekcji dr. F. Delporte, a następnie został przekazany do Królewskiego Muzeum.

Pomimo pozornie sielskiej atmosfery dzieło zawiera, zgodnie ze zwyczajem malarza, przekazy dydaktyczne. Głównym artefaktem jest słabo widoczna na pierwszy rzut oka pułapka na ptaki w formie drzwi, znajdująca się w prawym dolnym rogu. Interpretatorzy uważają, iż ptaki i ich nieuwaga mają ścisły związek z głupotą ludzi na lodzie. Dwa ptaki siedzące na gałęzi w centralnej części obrazu są takiej samej wielkości, co postacie na lodzie. Obraz miał być więc upomnieniem o rozwagę i ostrożność wobec stałego niebezpieczeństwaTaki pogląd prezentował m.in. Roger H. Marijnissen, Max Seidel Bruegel. Belser (Stuttgart 1969, s. 49), i Wolfgang Stechow w Bruegel the Elder (Nowy Jork 1990 s.98). Odmienne zdanie miał Aleksander Wied (Londyn 19080), który twierdził, iż nie przedstawiono żadnego argumentu za poparciem tej teorii.. Istnieje również pogląd, iż obraz jest retrospekcją wspomnień z dziecięcych lat malarza spędzonych w rodzinnej wiosce, a ptaki swoją wielkość zawdzięczają zastosowanej perspektywie.

Inne wersje Najbardziej znaną wersją Zimowego obrazu.. jest kopia wykonana przez syna Bruegla, Pietera Młodszego. Jest podpisane w prawym dolnym rogu i sygnowane datą: „P. BRVEGH [...] 1601”. Reprodukcja należała do kolekcji Leopolda Wilhelma. Obecnie figuruje pod numerem inwentarzowym GG_625 w Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu. Inne bardziej znane kopie znajdują się w Nowym Jorku w Metropolitan Museum of Art, w Muzeum Narodowym we Wrocławiu i w w Maastricht.

Motyw namalowany przez Bruegla doczekał się stu dwudziestu siedmiu wersji. Według Klausa Ertza, badacza twórczości Brueghela Młodszego, 45 z tych wersji są powtórzeniami autorstwa samego mistrza, 51 powstało w jego pracowni, a 31 namalowali inni artyści.

Nawiązania Myśliwi na śniegu i Zimowy pejzaż z łyżwiarzami i pułapką na ptaki stały się inspiracją dla utworu Jacka Kaczmarskiego „Pejzaż zimowy”. W tej ekfrazie, podobnie jak Brueghel, Kaczmarski skupia się na ograniczeniu przestrzeni przeznaczonej do rozrywki. Uwypukla kontrasty kolorystyczne bieli z granatem i czernią, a miniaturowe postaci ludzkie przyrównuje do kropli krwi.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Opis obrazu i wartość aukcyjna

Kategoria:Obrazy Pietera Bruegla (starszego) Kategoria:Obrazy w Musées Royaux des Beaux-Arts w Brukseli Kategoria:Obrazy w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu