mały|Ikona Zawsze Dziewicy w typie orantki. Gwiazdy na płaszczu na ramionach i czole są ikonograficznymi symbolami dziewictwa przed, w trakcie i po narodzeniu Jezusa. Dziewictwo Marii z Nazaretu, matki Jezusa – przedmiot wiary chrześcijan, odnoszący się do jej dziewictwa przed i w czasie urodzenia Jezusa, a także, według większości chrześcijan, również po urodzeniu.

Wyrazem tej wiary jest stosowanie wobec Marii tytułu Parthenos (gr. Παρθένος), który obok Theotokos należy do jej podstawowych. W liturgii katolickiej stosuje się powszechnie tytuł Najświętsza Maryja Panna (z łac. Beata Virgo Maria) natomiast w liturgii prawosławnej Zawsze Dziewica (gr. Aeiparthenos; cs. Prisnodiewa), a wśród protestantów używa się tytułu Panna Maria (niem. Jungfrau Maria).

Biblia W Ewangeliach synoptycznych O dziewictwie Marii przy poczęciu Jezusa mówią dwie relacje Ewangelii synoptycznych: Ewangelia Mateusza oraz Ewangelia Łukasza. Relacja ewangelisty Mateusza: Mt 1,18-25; 2,11.13-14.20-21Mt 1,18: Z narodzeniem Jezusa Chrystusa było tak. Po zaślubinach Matki Jego, Maryi, z Józefem, wpierw nim zamieszkali razem, znalazła się brzemienną za sprawą Ducha Świętego.. Mateusz cytuje też proroctwo Izajasza 7,14 o pannie, która pocznie i porodzi dziecko, którego nazwą Emmanuelem jako spełnione w osobie Marii. W rozumieniu Mateusza dziewicze poczęcie Jezusa było spełnieniem długoterminowego planu Boga, który wybrał Marię na dziewiczą matkę Zbawiciela. W tym kontekście znaczący jest także opisany przez Ewangelistę pokłon trzech króli (Mt 2,1-12). Przedstawiciele świata pogańskiego przybyli do dziewiczej matki Marii, przebywającej w domu razem z narodzonym dziecięciem, i upadli na twarz ( proskynéo, por. Mt 4,10). Oddali cześć królewską i boską małemu Jezusowi, jako mesjaszowi żydowskiemu, rozpoznając obecną w nim tajemnicę zbawiającego Boga (por. 2 Kor 5,19; por. Kol 1,19). W ten sposób Maria, matka-dziewica, została przedstawiona także światu pogańskiemu jako znak zadziwiającego Bożego planu. Jak długo więc będzie głoszone światu zbawienie w Chrystusie, tak długo dziewicze macierzyństwo Marii będzie miało znaczenie dla wiary tego świata.

Relacja Ewangelisty Łukasza: 1,26-38; 39-56; 2,1-7.16.19 oraz 33-35. Opowiadanie Łukasza, by wykazać wyższą godność Jezusa i Marii, wprowadza paralele Jezusa i Jana oraz Marii i małżeństwa Zachariasza i Elżbiety. Nawiązuje do wyrażeń i figur Starego Testamentu. Szczególnie wyraźnie widoczne jest to w opisie Zwiastowania oraz w pieśni Wielbi dusza moja Pana (Magnificat). Jezus jest Synem Najwyższego, mesjańskim królem Dawidowym, Zbawicielem i Panem. W relacji Łukasza godność Marii płynie z godności Chrystusa. Jest przedstawiona jako dziewica ( parthenos), zaręczona z Józefem. Podobnie jak u Mateusza, sąd ewangelisty Łukasza o dziewictwie Marii płynie nie z rozpatrywania historycznych okoliczności, lecz z przekonania o Bożym wybraniu Marii. Jest ona napełniona łaską ( kecharitomene). Pozdrowienie anioła: witaj! (dosł. raduj się!, chaire!), nie jest zwykłym pozdrowieniem, gdyż Maria zastanawia się nad jego znaczeniem. W opinii rosnącej liczby egzegetów Nowego Testamentu, pozdrowienie Marii przez anioła jest subtelnym nawiązaniem do proroctw Starego Testamentu, które zapraszały Izraela do radości z powodu zbawczego działania Boga. Izrael w tych proroctwach występuje jako kobieta, córa Syjonu (por. Jl 2,21-27; Za 9,9-10; So 3,14-17). Prorocy w wypowiadają raduj się! (So 3,14 LXX). Pełna łaski Maria z Łukaszowej ewangelii znajduje swój prawzór w Izajaszowej Dziewicy, córze Syjonu (Iz 37,22), uosabiającej lud Izraela oraz w Jeremiaszowej Dziewicy Izrael (Jer 31,4). Zaś zapewnienie anioła skierowane do Marii:Pan z Tobą, ma swe wcześniejsze paralele w następujących Księgach Starego Testamentu: Rdz 26,24; 28,15; 46,4; Wj 3,12; Sdz 6,12.16. Jest to zwrot zapowiadający inaugurację ery mesjańskiej: tak u proroka Sofoniasza: Pan, jest pośród ciebie (3,15b) i trochę dalej Nie bój się, Syjonie! (So 3,16). U Łukasza zaś anioł mówi: Nie lękaj się Mario! (Łk 1,30). Słowa anioła do Marii: znalazłaś łaskę u Boga, odpowiadają zapewnieniu Sofoniasza z 3,15b: Nie będziesz już bała się złego. Dziewicze poczęcie Marii, zacienione chwałą Boga - moc Najwyższego osłoni Cię (Łk 1,35b) - ma swą paralelę w Księdze Wyjścia 40,35. Jest tam mowa o chwale Bożej w namiocie spotkania, mieszczącym Arkę Przymierza: spoczywał na nim obłok i chwała Pana wypełniała przybytek. Grecka Septuaginta używa w Wj 40,35 tego samego czasownika zacienić ( episkiadzo), co Łukasz w 1,35b. Maria porównana zostaje przez ewangelistę do Arki Przymierza. Jednocześnie jednak w pieśni Magnificat ewangelista utożsamia ją z ubogimi Jahwe ( anawim), jak u Sofoniasza 3,12. Według pieśni Marii, wszystkie pokolenia będą błogosławić (Łk 1,48) jej osobę, jej macierzyńską rolę w powstaniu Nowego Izraela. Jest ona też figurą, typem Kościoła.

Dziewictwo Marii Nowy Testament ukazuje dziewictwo wspólnoty-Kościoła u progu czasów mesjańskich jako realizowane najpierw w Marii z Nazaretu. Jest ona określana mianem dziewica / παρθενος – parthenos/ jako jedyna kobieta w pismach nowotestamentalnych (por. Łk 1,27; Mt 1,23). I. de La Potterie SJ zauważa, że tekst Ewangelii wskazuje, iż Maria już przed Zwiastowaniem podjęła zamiar strzeżenia swego dziewictwa (Łk 1,34). Chciała zachować siebie dla Boga. Jednocześnie przyjęła obowiązek poślubienia Józefa, jako wyraz tajemniczej woli Bożej. Ta sprzeczność wyjaśniła się, gdy anioł zwiastował jej słowo Boże, że będzie matką i dziewicą zarazem, że będzie szła drogą powołania do dziewictwa i jednocześnie będzie znakiem Wcielenia. W jej osobie spełniły się wszystkie wydarzenia Starego Testamentu, przygotowujące eschatologiczne dziewictwo Nowego Przymierza, o którym mówił Chrystus: Są także bezżenni, którzy ze względu na królestwo niebieskie zostali bezżennymi (Mt 19,12). W myśl opisu biblijnego historia Marii ukazuje znaczenie dziewictwa uczniów Chrystusa, które bez światła wiary wydaje się nie mieć sensu. Dziewictwo Marii, zakończone niezwykłym, wymagającym działania Bożego poczęciem i porodem Zbawiciela, poprzedziły wszystkie te sytuacje, w których kobiety niepłodne, po cudownej interwencji Bożej – ze względu na mającego się w przyszłości narodzić Mesjasza – otrzymywały potomstwo, jak Anna, która urodziła Samuela (1 Sm 1,19-20), Sara, która w podeszłym wieku zrodziła Izaaka (Rdz 18,10-15 oraz 21,1-7) czy wreszcie Elżbieta, matka Jana Chrzciciela (Łk 1,5-25 oraz 57-80)Por. Ignace de la Potterie SJ, Dziewictwo, w: .

Ojcowie Kościoła O dziewictwie Marii pisali: Hieronim ze Strydonu w Adversus Helvidium (383), Ambroży z Mediolanu w De Institutione Virginis oraz Syrycjusz w Liście do Anyzjusza (392), który prawdopodobnie czerpał z pism Ambrożego. Ponadto dziewictwa Marii bronili: Efrem Syryjczyk oraz Epifaniusz z Salaminy. Najważniejszym jednak dowodem wczesnej wiary w dziewictwo Marii jest Symbol Apostolski, który już w swojej najstarszej wersji zawierał słowo παρθένου:

Podobnie sformułowanie zawierają też inne główne starożytne chrześcijańskie wyznania wiary, jak Nicejskie oraz Nicejsko-konstantynopolskie. Nie tłumaczą one jednak, czy Maryja pozostała dziewicą także po narodzinach Jezusa.

W 449 Papież Leon I Wielki pisał: "Poczęty zaś został z Ducha Świętego w łonie Dziewicy-Matki, która tak Go wydała na świat bez naruszenia swego dziewictwa, jak Go w nienaruszonym dziewictwie niegdyś poczęła".

Tradycja Kościoła, tak wschodnia jak zachodnia, przechowuje wiarę w zachowanie przez Marię dziewictwa przed porodem i po porodzie, a w konsekwencji także w czasie porodu Jezusa. Wyraża to formuła łacińska: ante partum, in partu, post partum virgo - przed porodem, w czasie porodu i po porodzie - dziewica. Lub w wersji antyfony gregoriańskiej Alma Redemptoris Mater: Dziewica przedtem i potem - Virgo prius ac posterius. Według wiary Kościoła Maria pozostała dziewicą także później, przez całe życie ziemskie. Wyraz temu dały już postanowienia Synodu Laterańskiego z 649 roku.

Argumenty św. Tomasza z Akwinu mały|Maria według Leonarda da Vinci. Fragment obrazu Zwiastowanie W "Sumie teologicznej"Por. (48088) IIIª q. 28 a. 3 co.); przekład polski, t. 25 Bóg-Człowiek Syn Maryi św. Tomasz z Akwinu podał argumenty teologiczne przemawiające za dziewictwem Maryi. Nieuznawanie pełnego dziewictwa Maryi pociąga za sobą następujące konsekwencje:

1. Odbierałoby to Chrystusowi doskonałość: ponieważ był według natury boskiej Jedynym Synem Ojca, jako Syn doskonały na wieki (Hbr 7,28), przystało też, by był jedynym Synem swej Matki, jako najdoskonalszy jej OwocIbidem: Derogat Christi perfectioni, qui, sicut secundum divinam naturam unigenitus est patris, tanquam perfectus per omnia filius eius, ita etiam decuit ut esset unigenitus matris, tanquam perfectissimum germen eius.

2. Błąd ten czyni obrazę Duchowi Świętemu, Jego przybytkiem (sacrarium) bowiem było dziewicze łono, w którym ukształtowało się ciało Chrystusa; nie godziło się, żeby później zostało ono naruszone (violaretur) przez współżycie z mężemIbidem:Hic error iniuriam facit spiritui sancto, cuius sacrarium fuit uterus virginalis, in quo carnem Christi formavit, unde non decebat ut de cetero violaretur per commixtionem virilem..

3. Poprzez to odbierana jest godność i świętość Matce Bożej, gdyż, gdyby nie zadowoliła się takim Synem i gdyby zdecydowała się utracić przez współżycie małżeńskie to dziewictwo, które zostało w niej /przy Jego zrodzeniu/ cudownie zachowane, okazałaby niewdzięczność w najwyższym stopniuIidem: Hoc derogat dignitati et sanctitati matris Dei, quae ingratissima videretur si tanto filio contenta non esset; et si virginitatem, quae in ea miraculose conservata fuerat, sponte perdere vellet per carnis concubitum..

4. Przypisywałoby to także samemu Józefowi wielką zuchwałość, gdyby usiłował naruszyć (polluere) tę, o której wiedział przez objawienie anioła, że poczęła Boga z Ducha ŚwiętegoIbidem: Etiam ipsi Ioseph esset ad maximam praesumptionem imputandum, si eam quam, revelante Angelo, de spiritu sancto Deum concepisse cognoverat, polluere attentasset..

W innym dziele Streszczenie teologii Tomasz ujął dziewictwo Marii w kontekście znajdującej się w Ewangelii eschatologicznej zapowiedzi Chrystusa dotyczącej życia wiecznego: jej dziewicze poczęcie zapowiadało stan, w jakim, według Ewangelii, odrodzona ludzkość będzie istnieć w przyszłym świecie po zmartwychwstaniu umarłych:

W teologii protestanckiej Współczesna protestancka teologia egzegetyczna i systematyczna często odczytuje dziewictwo Marii nie tyle jako wydarzenie historyczne, co jako mające źródło w teologicznej wizji ewangelistów. Według K.H. Schelklego protestanccy teolodzy odczytują biblijną tradycję o tym, że Maria porodziła i poczęła Jezusa w sposób dziewiczy jako ważny symbol. Podaje on przykład W. Pannenberga, który uważa, że opowiadanie Ewangelii o narodzeniu z dziewicy jest legendą, powstałą dla uzasadnienia tytułu "Syn Boży":

P. Tillich interpretuje istnienie tego symbolu dziewiczego poczęcia Jezusa przez Marię odwrotnie. Oskarża on opowiadanie biblijne o tendencje doketyczne i monofizyckie. Ze względu na unikanie włączenia udziału ludzkiego ojca, czyni to wydarzenie mało ludzkim:

Opinię tę Tillich umieścił w rozdziale o symbolach potwierdzających zmartwychwstanie. W jego rozumieniu opowiadanie o dziewiczym poczęciu ma ideologiczny, teologiczny związek ze zmartwychwstaniem, potwierdzając je. Ma wyrażać niezależny charakter pojawienia się Jezusa jako Nowego Bytu – jako niepoddane wpływowi zmiennych, historycznych okoliczności, zależne od samego tylko Boga.