Pozbawienie obywatelstwa polskiego 76 oficerów – pozbawienie 26 września 1946 roku obywatelstwa polskiego 76 oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie przez Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej.
Decyzja i jej uchylenie Dwiema uchwałami z 26 września 1946 roku Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej Edwarda Osóbki-Morawskiego pozbawił z dniem 6 września obywatelstwa polskiego 76 oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Jedną uchwałą pozbawiono obywatelstwa tylko gen. dyw. Władysława Andersa, a drugą – oficerów, którzy wstąpili do Polskiego Korpusu Przysposobienia i RozmieszczeniaW. Anders, Bez ostatniego rozdziału, s. 385.. Uchwały zostały podjęte na podstawie art. 11 pkt 2 ustawy obywatelstwie Państwa Polskiego (). Orzeczenie o utracie obywatelstwa nie rozciągało się na żony i dzieciArchiwum Akt Nowych, Urząd Rady Ministrów 5/1103, Posiedzenie Rady Ministrów, 26 września 1946. Uchwała w sprawie pozbawienia obywatelstwa polskiego wstępujących do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia; Uchwała o pozbawieniu gen. dyw. Władysława Andersa obywatelstwa polskiego; Zob. także: „Dziennik Rozkazów MON” 1946, 15 października, nr 11..
Uchwały Rady Ministrów Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej z 26 września 1946 rokuMaciej Szczurowski: Sprawa obywatelstwa polskiego generałów i oficerów, którzy wstąpili do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia, w świetle dokumentów Urzędu Rady Ministrów w Warszawie, „Teki Historyczne” 2004, t. XXIII. uchyliła Rada Ministrów PRL pod przewodnictwem Piotra Jaroszewicza uchwałą nr 256/1 z 23 listopada 1971. Następnie mieszkający na emigracji oficerowie otrzymali odpowiednie powiadomienia z polskich konsulatów generalnych. Oto treść powiadomienia o przywróceniu obywatelstwa, jakie otrzymał płk dypl. Kamil Czarnecki w styczniu 1972 roku od konsula generalnego RP w Londynie:
Generałowi Władysławowi Andersowi obywatelstwo przywrócono dopiero uchwałą Rady Ministrów z dnia 15 marca 1989 rokuAleksander Kochański, Polska 1944-1991. Informator historyczny, Tom III, część 1, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2005, s. 861..
Ustawa o obywatelstwie polskim z 2 kwietnia 2009 w art. 65 uznaje za nieważne i tym samym niewywołujące skutków prawnych od chwili ich wydania wspomnianą uchwałę z 26 września 1946 oraz podobne uchwały Rady Ministrów z 21 listopada 1947 r. o pozbawieniu obywatelstwa Stanisława Mikołajczyka i z 19 lutego 1949 r. Stanisława Bańczyka, Tomasza Kołakowskiego i Stanisława Wójcika.
Lista generałów i oficerów pozbawionych obywatelstwa Projekt uchwały o pozbawieniu obywatelstwa polskiego generałów i oficerów PSZ na Zachodzie został przygotowany przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Referentem sprawy na posiedzeniu Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej w dniu 26 września 1946 roku był minister obrony narodowej, marszałek Polski Michał Rola-Żymierski. Z informacji przekazanej członkom rządu przez ministra obrony narodowej wynika, że przygotowując projekt uchwały opierano się na przekazanej przez stronę brytyjską liście oficerów, którzy wstąpili do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Lista nie obejmowała generała Władysława Andersa, który nie wstąpił do PKPRK. Tarka, „Wrogowie” Polski ..., s. 71..
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Krzysztof Tarka, „Wrogowie” Polski. Pozbawienie obywatelstwa polskiego oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Przegląd Historyczno-Wojskowy nr 4 (246), Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej, Warszawa 2013, .
! Kategoria:Stalinizm w Polsce Kategoria:1946 w Polsce Kategoria:Oficerowie Polskich Sił Zbrojnych