Bazylika św. Sylwestra i św. Marcina w Monti (wł. Basilica dei Santi Silvestro e Martino ai Monti) – tytularna, rzymskokatolicka bazylika mniejsza w Rzymie, położona w MontiMonti – rioni I (starożytna część Rzymu)..
Świątynia ta jest kościołem parafialnym oraz kościołem tytularnym, mającym również rangę bazyliki mniejszej. Jest też kościołem stacyjnym z piątego czwartku Wielkiego Postu.
Lokalizacja Kościół znajduje się w I Rione Rzymu – Monti przy Via del Monte Oppio 28.
Historia Świątynia została założona przez papieża św. Sylwestra I na terenie darowanym przez rodzinę Equitius (stąd nazwa Titulus Equitii) w IV wieku. Na początku była to kaplica poświęcona czci wszystkich męczenników. Odbyło się tu spotkanie związane z przygotowaniem do Soboru w Nicei w 324.
Obecny kościół San Martino ai Monti pochodzi z epoki Karolingów, ale sala kolumnowa z III wieku, została umieszczona poniżej i przylegała później do kościoła. Spowodowało to, że niektórzy uczeni mieli trudności z zidentyfikowaniem jej z Titulus Equitii, ale według Hugo Brandenburga, jest „bardzo mało prawdopodobne, że mogła ona służyła jako miejsce kultu dla większej społeczności i jej liturgii. Przypuszczalnie pierwotnym celem tej sali było miejsca składowe do celów handlowych”Ancient Churches of Rome from the Fourth to the Seventh Century: The Dawn of Christian Architecture in the West, by Hugo Brandenburg, Brepols, 2005..
W roku 500 kościół został odbudowany i dedykowany świętym Marcinowi z Tours oraz papieżowi Sylwestrowi I, przez papieża Symmachusa. Z tej okazji kościół został podniesiony, a pierwotna kaplica stała się podziemną.
Kościół został ponownie odbudowany przez Hadriana I w 772 i przez Sergiusza II w 845. Struktura obecnej bazyliki pochodzi z dawnego kościoła, a wiele jego elementów zostało ponownie wykorzystanych.
Fasadę bazyliki zbudowano w 1644 według projektu Filippo Gagliardi, w 1650 została nieznacznie przebudowana przez Pietro da Cortona.
Nadzór klerycki nad bazyliką sprawuje Zakon Karmelitów (OCarm). Kościół został im przekazany w 1299 przez papieża Bonifacego VIII, a własność została potwierdzona w 1559. Kościół jest miejscem spoczynku bł. Angelo Paoli, karmelity (1642-1720), który był czczony w Rzymie za jego służbę ubogim, jego beatyfikacja nastąpiła 25 kwietnia 2010.
Obecnym kardynałem tytularnym (Titulus Ss. Silvestri et Martini in Montibus) bazyliki św. Sylwestra i św. Marcina ai Monti jest metropolita warszawski Kazimierz Nycz. Wśród poprzednich kardynałów tytularnych byli między innymi przyszli papieże: kard. Ambrogio Ratti oraz kard. Giovanni Battista Montini.
Architektura Barokowa fasada została zaprojektowana przez Pietro da Cortona w 1650. Po bokach drzwi są sztukaterie przedstawiające św. Sylwestra i św. Marcina, wykonane przez Stefano Castelli w 1667. Z tyłu są schody, po których jest zejście do małego dziedzińca i fasady z XVI wieku.
Bazylika ma trzy nawy, nie ma natomiast transeptu. Nawy boczne od nawy głównej oddziela po 12 antycznych kolumn z każdej strony, pochodzących prawdopodobnie z kościoła zbudowanego wcześniej w tym miejscu przez papieża Symmachusa. Drewniany sufit jest kasetonowany, zawiera przedstawienia herbów osób zaangażowanych w renowację w XVI wieku.
W ołtarzu głównym znajduje się duże tabernakulum autorstwa Francesco Belli, ma ono formę okrągłej świątyni o sześciu kolumnach z kopułą. Francesco Belli jest również autorem sześciu towarzyszących świeczników.
Obok kościoła znajdują się dwie średniowieczne wieże: Torre dei Capocci (datowana na około 1300 rok) i Torre dei Cerroni, Prowincja Karmelitów Trzewiczkowych, Społeczne Centrum św. Marcina i instytucja pomocy biednym.
Kardynałowie prezbiterzy Bazylika św. Sylwestra i św. Marcina w Monti jest jednym z kościołów tytularnych Rzymu nadawanych kardynałom prezbiterom (Titulus Sanctorum Silvestri et Martini in Montibus).
Zobacz też Tytularne kościoły kardynalskie
Przypisy
Bibliografia Emanuele Boaga, Il Titolo di Equizio e la Basilica di S. Martino ai Monti, Roma 1988. Emanuele Boaga, Roma carmelitana, Roma 2000, pp. 26-32. Ancient Churches of Rome from the Fourth to the Seventh Century: The Dawn of Christian Architecture in the West, by Hugo Brandenburg, Brepols, 2005. Le chiese medievali di Roma, by Federico Gizzi, Newton Compton, Rome, 1994
Linki zewnętrzne Chris Nyborg, „San Martino ai Monti” Sotterranei della Basilica sul sito Sotterranei di Roma
Kategoria:Kościoły tytularne Kategoria:Bazyliki w Rzymie Bazylika św. Sylwestra i św. Marcina w Monti Rzym Rzym