Jonasz Hohoł (także Hohol, Gogol, właśc. Jonasz Hohoł-Boguszewicz; zm. 1603) – prawosławny, a następnie unicki biskup pińsko-turowski.
Przed 1594 był przełożonym monasteru Przemienienia Pańskiego w Kobryniu z godnością archimandryty oraz nominatem na biskupstwo pińsko-turowskie z prawem sukcesji po urzędującym biskupie Leoncjuszu. Urząd biskupa pińsko-turowskiego objął z nominacji Zygmunta III Wazy w roku następnym, gdy Leoncjusz zginął w wypadku.
Zdecydowany zwolennik zawarcia unii kościelnej od momentu otrzymania nominacji na biskupstwo. Był sygnatariuszem aktu unii brzeskiej w 1596 rokuВ.А. Теплова, З.И.Зуева,Уния в документах, Mińsk 1997, s. 139., stając się ordynariuszem greckokatolickim. Chociaż został z tego powodu ekskomunikowany przez sobór przeciwników unii, obradujący w Brześciu równolegle z synodem unijnym, de facto administrował eparchią do śmierci. Akt unijny podpisał mimo zdecydowanej opozycji wobec niego ze strony podległego mu duchowieństwa. W rezultacie biskupowi wypowiedziała posłuszeństwo nie tylko większość białego duchowieństwa eparchii, ale i największe klasztory z Monasterem Leszczyńskim k. Pińska na czele.
Pochodził z wywodzącego się z Rusi Koronnej uszlachconego rodu Hohoł (Chochoł) herbu Jastrzębiec, do którego należeli później również hetman kozacki Ostap Hohol (zm. 1679) oraz poeta rosyjski Nikołaj Gogol„Hohol, starodawny ród ruski, osiedlony na Ukrainie, w XVII w. uszlachcony. Do rodu tego należeli: Hohol (Jonasz), władyka piński i turowski, † 1602; gorliwy stronnik powrócenia do unji florenckiej; w tym celu znajdował się na synodzie w Brześciu 1595 r. Wkrótce potem mianowany przez Zygmunta III biskupem pińskim. Hohol (Ostap), starszyna wojsk zaporoskich, odznaczył się wielokrotnie w wojnie Jana III z Turkami na Podolu i Ukrainie a w nagrodę tych zasług otrzymał od niego naczelne dowództwo nad wszystkimi Kozakami, którzy w r. 1675 stali jeszcze przy Polsce, czyli mianowany został hetmanem nakaźnym Rusi przeddnieprskiej. † 1679 i pochowany w Kijowie w monastenie Międzygórskim. Z tegoż rodu pochodzi podobno i znakomity pisarz rosyjski Gogol”. (Encyklopedja Powszechna S. Orgelbranda. T. V, str. 296, Warszawa 1873).
Przypisy
Bibliografia E. Likowski, Unia brzeska (r. 1596), Warszawa 1907, s.80. Ks. Kazimierz Dola, „Katalog arcybiskupów i biskupów rezydencjalnych eparchii polskich obrządku grecko-unickiego od Unii Brzeskiej (1596) do roku 1945”, [w:] „Historia Kościoła w Polsce” t. II 1764-1945, cz. 2 1918-1945, Poznań-Warszawa 1979, s. 308. W. Walczak, Powstanie i funkcjonowanie prawosławnej eparchii turowsko-pińskiej, s.305.
Kategoria:Biskupi pińsko-turowscy Kategoria:Biskupi turowsko-pińscy Kategoria:Ludzie związani z Kobryniem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani z Pińskiem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Sygnatariusze unii brzeskiej 1596