Ugaine Mor („Wielki”) – legendarny zwierzchni król Irlandii z dynastii Milezjan (linia Eremona) w latach 313-283 p.n.e. Syn Eochaida Buadacha („Zwycięskiego”), syna Duacha II Ladgracha, zwierzchniego króla Irlandii.
Ugaine był wychowywany przez Machę Mongruad i Cimbaetha mac Finntan, zwierzchnich królów Irlandii i królów Ulsteru. Po śmierci przybranego ojca, władzę objęła przybrana matka. Po siedmiu latach została zabita przez Rechtaida Rigderga, który zajął tylko zwierzchni tron irlandzki. Ugaine, po dwudziestu latach, pokonał Rechtaida, po czym objął zwierzchnią władzę nad Irlandią. Miał on sprawować także władzę nad wyspami zachodniej Europy oraz podzielić Irlandię pośród wszystkich swych dzieci. Ugaine zażądał przysiąg od wszystkich mieszkańców Irlandii, na wszystkie elementy widzialne i niewidzialne, że nigdy nie będą walczyć o władzę nad Irlandią z jego dziećmi lub jego rodem. Rządził przez czterdzieści lat, gdy zginął z ręki swego młodszego brata i następcy, Badbchada, na Tealach-an-chosgair („Wzgórze Zwycięstwa”) w Magh-Muireadha na terenie Bregi. Według Księgi najazdów Irlandii („Lebor Gabála Érenn”) miał rządzić nad Irlandią, Albą (ob. Szkocja) oraz nad Morzem Istoty, to jest nad wszystkimi wyspami Brytanii. Podzielił Irlandię na dwadzieścia pięć działów, jeden dla każdego jego potomka. Taki podział wyspy istniał przez trzysta lat, aż do ustanowienia prowincji za panowania arcykróla Eochaida IX Feidlecha.
Potomstwo Ugaine miał żonę o imieniu Ceasir (Kesair) Chruthach, córkę króla Franków, która urodziła mu dwadzieścioro pięcioro dzieci: Cobthach Cael Breg, otrzymał od ojca Bregę (Breagh); przyszły zwierzchni król Irlandii Cobthach Minn, otrzymał od ojca Muirthemne, w obecnym hrabstwie Louth Loegaire I Lorc, otrzymał od ojca ziemie wokół rzeki Liffey w Leinsterze; przyszły zwierzchni król Irlandii Fuilne, otrzymał od ojca Magh-Fea w obecnym hrabstwie Carlow Nar, otrzymał od ojca Magh-Nair Raigne, otrzymał od ojca Magh-Raigne w Ossory Narb, otrzymał od ojca Magh-Nairbh Cinga, otrzymał od ojca Airgetros nad rzeką Nore Tairr, otrzymał od ojca Magh-Tarra Triath, otrzymał od ojca Magh-Threithniu Sen, otrzymał od ojca Luachair-Deaghaidh w Kerry Bard, otrzymał od ojca Cluain-Corco-Oiche w Ui-Fidhgheinte Fergus Cnai, otrzymał od ojca południowe Deisi, miał dwie córki: Maer Medan Oche (Orb), otrzymał od ojca Aidne w diecezji Kilmacduagh Maen, otrzymał od ojca Maenmaich w Clanrickard w obecnym hrabstwie Galway Sanb, otrzymał od ojca Magh-Aei w obecnym hrabstwie Roscommon Muiredach Mal, otrzymał od ojca Cliu-Mail Eochaid, otrzymał od ojca Seolmhagh w obecnym hrabstwie Galway Corand, otrzymał od ojca Corund Lathar (Lathairne), otrzymał od ojca Latharnę w obecnym hrabstwie Antrim Marc, otrzymał od ojca Midhe Laeg, otrzymał od ojca Line (Magh-Line) w obecnym hrabstwie Antrim córka Ailbhe, otrzymała od ojca Magh-Ailbhe w obecnym hrabstwie Kildare córka Aeife lub Eva, otrzymała od ojca Magh-Aeife (Magh-Feimheann) córka Muiresc, otrzymała od ojca Magh-Muirisce w obecnym hrabstwie Mayo
Żaden z potomków Ugaine’a nie pozostawił dzieci, z wyjątkiem Cobthacha Cael Breg i Loegaire’a I Lorca oraz Fergusa Cnai, posiadającego dwie córki.
Bibliografia Annala Rioghachta Éireann. Annals of the Kingdom of Ireland by the Four Masters, Vol. I, ed. with translation J. O’Donovan, Second Edition, Dublin 1856, s. 74-77. Lebor Gabála Érenn. The Book of the Taking of Ireland, Part V, ed. and translation R. A. Stewart Macalister, Irish Texts Society, Dublin 1956, s. 266-275. Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and Their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 1: Antiquity Worldwide, München 2000, s. 373, (Korekta datacji z powodu braku Fiachy IV na liście).
Kategoria:Legendarni władcy Irlandii