Owocowiec liścionosy (Artibeus jamaicensis) – gatunek ssaka z podrodziny owocnikowców (Stenodermatinae) w obrębie rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1821 roku angielski przyrodnik William Elford Leach, nadając mu nazwę Artibeus jamaicensis. Holotyp pochodził z Jamajki.
Artibeus jamaicensis należy do podrodzaju Artibeus. Analiza filogenetyczna przy użyciu danych opartych o cytochrom b i danych morfometrycznych wykazała, że A. jamaicensis (w szerokim znaczeniu) był polifiletyczny i zawierał oddzielne pokrewne linie w obrębie Artibeus, a A. jamaicensis, A. schwartzi, A. planirostris i A. aequatorialis zostały rozpoznane jako odrębne gatunki. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają sześć podgatunków. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typoweA. j. parvipesArtibeus parvipesRehn, 1902Santiago de Cuba, Kuba.A. j. paulusArtibeus jamaicensis paulusW.B. Davis, 19707,5 km, na zachodni północny zachód od La Libertad, na wysokości , departament La Libertad, Salwador.A. j. richardsoniArtibeus jamaicensis richardsoniJ.A. Allen, 1908Matagalpa, departament Matagalpa, Nikaragua.A. j. triomylusArtibeus jamaicensis triomylusHandley, 1966El Papayo, Guerrero, Meksyk.A. j. yucatanicusArtibeus yucatanicusJ.A. Allen, 1904Chichén Itzá, Jukatan, Meksyk.
Etymologia Artibeus: arti „prosty”; βάω baō, βαινω bainō „iść”. jamaicensis: Jamajka. parvipes: „mały”; pes, pedis „stopa”, od gr. πους pous, ποδος podos „stopa”. paulus: łac. paulus „mały”. richardsoni: William Blaine (lub Blaney) Richardson, Sr. (1868–1927), amerykański kolekcjoner z Meksyku, Gwatemali, Nikaragui, Kostaryki, Kolumbii, Ekwadoru i Indii Zachodnich w latach 1887–1927. triomylus: gr. τρεις treis, τρια tria „trzy”; μυλος mulos „ząb trzonowy”. yucatanicus: półwysep Jukatan, Meksyk/Gwatemala.
Zasięg występowania Owocowiec liścionosy występuje w Ameryce, zamieszkując w zależności od podgatunku: A. jamaicensis jamaicensis – Wielkie Antyle (Jamajka, Haiti, Portoryko i Vieques, w tym wyspy Gonâve i Mona), Małe Antyle, Aruba oraz wyspy Providencia i San Andrés. A. jamaicensis parvipes – Kuba, w tym Isla de la Juventud, południowe Bahamy (Wielka Inagua i Mayaguana) oraz Kajmany (Wielki Kajman, Mały Kajman i Cayman Brac). A. jamaicensis paulus – Ameryka Środkowa od południowo-wschodniego Meksyku (Chiapas) na południowy wschód do północno-zachodniej Kostaryki (Guanacaste). A. jamaicensis richardsoni – południowo-wschodni Meksyk (północne Chiapas) na południowy wschód przez Amerykę Środkową, wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego i wzdłuż obu stoków od okolic Puntarenas w północno-zachodniej Kostaryce do północno-zachodniej Kolumbii. A. jamaicensis triomylus – pacyficzne stoki Meksyku od stanów Sinaloa do Oaxaca. A. jamaicensis yucatanicus – przybrzeżne równiny i wyspy Zatoki Meksykańskiej od Tamaulipas w Meksyku, na południowy wschód do półwyspu Jukatan (w tym wyspa Cozumel), Belize i Islas de la Bahía w Hondurasie.
Morfologia Długość ciała 78–93 mm, ogon niewidoczny, długość ucha 20–27 mm, długość tylnej stopy 16–18 mm, długość przedramienia 52–62,1 mm; masa ciała 43,5–55 g. Wzór zębowy: I C P M = 30 (okazy z Ameryki Środkowej) i I C P M = 32 (podgatunek triomylus z zachodniego Meksyku). Kariotyp wynosi 2n = 30 (samice) i 31 (samce) i FN = 56.
Ekologia Tryb życia Owocowiec liścionosy jest jednym ze ssaków o najszybszym tempie trawienia. Owoce, którymi się żywi, przechodzą przez jego cały układ pokarmowy w ciągu 15 minut. W tak krótkim czasie nie jest możliwe strawienie bądź bakteryjny rozkład twardych okryw nasiennych, więc nietoperz ten jest ważnym rozsiewaczem nasion.
Rozmnażanie Okres rozrodu tego nietoperza przypada od lutego do lipca. Samica rodzi 1 lub 2 młode.
Uwagi
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Liścionosowate Kategoria:Ssaki Ameryki Północnej Kategoria:Ssaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1821 roku Kategoria:Taksony opisane przez Williama Elforda Leacha