Partia włoska – otwarcie szachowe, które charakteryzuje się posunięciami:
1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Gc5
Partia włoska, nazywana również Giuoco Piano, co po włosku oznacza spokojną grę, jest debiutem otwartym. W klasyfikacji encyklopedii otwarć szachowych jest oznaczona kodami ECO C50-C54.
Pierwsze opisy tego debiutu były zawarte w manuskrypcie z Getyngi (ok. 1490 roku) i książce Luisa Luceny z 1497 roku. Do końca XIX wieku była jednym z najpopularniejszych sposobów rozgrywania początkowej fazy partii. Stosowali ją powszechnie dziewiętnastowieczni mistrzowie, między innymi Louis de la Bourdonnais, Paul Morphy i Adolf Anderssen. W XX wieku jej popularność znacznie spadła, niemniej do dzisiaj sporadycznie pojawia się w turniejach arcymistrzów. Chętnie grywali ją Aleksander Alechin, Max Euwe i Paul Keres, jednak raczej przeciw mniej utytułowanym przeciwnikom.
W trzecim ruchu (3.Gc4) biały goniec atakuje najsłabsze w obozie czarnych pole f7 (bronione jedynie przez króla) i uniemożliwia czarnym ruch pionem na pole d5. Analogiczną funkcję spełni odpowiedź czarnych (3...Gc5).
W pozycji na diagramie białe mają do wyboru trzy podstawowe plany. Najczęściej grają 4.c3, co przygotowuje atak piona d na centralne pole d4, ale pozostawia również możliwość przesunięcia tego ataku na później i wsparcia piona e4 ruchem d3. Natychmiastowe 4.d3 prowadzi do wariantu zwanego giuoco pianissimo (gra bardzo spokojna), uważanego za dość pasywny. Najbardziej agresywnym czwartym posunięciem białych jest 4.b4, które oferuje piona w zamian za możliwość zbudowania solidnego centrum i szybszego rozwoju figur. Ten wariant nosi nazwę gambitu Evansa.
Wybrana literatura Tim Harding, George Botterill, The Italian Game, Batsford 1977 Jakow Estrin, Die Italienische Partie, Stuttgart 1985. Jözsef Pálkövi, Italienische Partie und Evans Gambit, Caissa Chess Books 1998 Jan Piński, Italian Game and Evans Gambit, Everyman Chess 2005.
Linki zewnętrzne
Chess Opening Explorer: 1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bc4 Bc5
Włoska partia