thumb|Arthur Bliss Lane, przewodniczący Komitetu Amerykański Komitet do Zbadania Zbrodni Katyńskiej (ang. American Committee for the Investigation of the Katyn Massacre) – organizacja społeczna działająca w latach 1949–1952 w Stanach Zjednoczonych, powołana z inicjatywy grupy wybitnych osobistości amerykańskiego życia publicznego w celu zbadania zbrodni katyńskiej popełnionej w 1940 roku przez radziecką policję polityczną NKWD na polskich jeńcach wojennych.

Działalność Zebranie założycielskie Komitetu odbyło się w listopadzie 1949 roku w hotelu Waldorf-Astoria w Nowym Jorku. Komitet, działający pod przewodnictwem amerykańskiego dyplomaty Arthura Bliss Lane, gromadził dokumenty związane ze zbrodnią katyńską i dotarł do świadków mających wiedzę o sprawie; m.in. odnalazł amerykańskiego podpułkownika Johna Van Vlieta, przywiezionego przez Niemców do Katynia w 1943 roku. Dzięki naciskom Komitetu, wspierającego zaangażowanych w tę sprawę amerykańskich kongresmenów (George A. Dondero i John D. Lodge), w kwietniu 1950 roku szef wywiadu United States Army poprosił ppłk. Van Vlieta o odtworzenie jego raportu na temat zbrodni katyńskiej, który zniknął w niejasnych okolicznościach z archiwów Pentagonu (raport ten wskazywał na winę ZSRR). Komitet nawiązał również kontakt z członkami Międzynarodowej Komisji Lekarskiej, którzy badali w 1943 roku masowe groby w Katyniu. Działalność Komitetu była finansowana z dotacji Polaków mieszkających w Stanach Zjednoczonych; nie otrzymywał on wsparcia rządowego.

Amerykański Komitet do Zbadania Zbrodni Katyńskiej współpracował z Kongresem Polonii Amerykańskiej, publikował książki i artykuły na temat Katynia, starając się zwrócić uwagę amerykańskiej opinii publicznej na tę sprawę. Odegrał dużą rolę w powołaniu Specjalnej Komisji Śledczej Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Zbrodni Katyńskiej (tzw. Komisji Maddena). W związku z powołaniem Komisji Maddena Komitet uległ samorozwiązaniu w dniu 15 stycznia 1952 roku.

Władze i członkowie Komitetu W skład władz Komitetu wchodzili: Arthur Bliss Lane – prezes Max Eastman – wiceprezes Dorothy Thompson – wiceprezes Julius Epstein – sekretarz wykonawczy Montgomery M. Green – skarbnik

Pozostałymi członkami Komitetu byli: Constance Brown George Creel ks. John F. Cronin gen. William J. Donovan Allen W. Dulles James A. Farley Blair F. Gunther Sol M. Levitas Clare Booth Luce Karol Rozmarek Alfred Schwarzenbach George E. Sokolsky Virginia Starr Freedom James A. Walsh

Bibliografia Franz Kadell: Kłamstwo katyńskie. Historia pewnej manipulacji. Fakty, dokumenty, świadkowie, Wrocław 2008, str. 153–158.

Kategoria:Organizacje katyńskie Kategoria:Organizacje w Stanach Zjednoczonych