Awiadwigatiel (ros. Авиадвигатель) – rosyjskie biuro konstrukcyjne zajmujące się opracowywaniem silników lotniczych oraz przemysłowych instalacji gazoturbinowych i elektrowni opartych na technologiach lotniczych. Spółka działa w Permie i funkcjonuje w strukturze Zjednoczonej Korporacji Silnikowej, będącej częścią państwowego holdingu Rostiech.

Historia thumb|left|Silnik PS-90A na samolocie Tu-204 Biuro konstrukcyjne Awiadwigatiel zostało wyodrębnione jako samodzielna organizacja decyzją władz ZSRR z 11 grudnia 1939 r. Początki zaplecza konstrukcyjnego wiązane są także z 1934 r., gdy przy Permskim Zakładzie Silników Lotniczych nr 19 utworzono doświadczalno-konstrukcyjny dział pod kierownictwem głównego konstruktora Arkadija Szwecowa.

Podczas II wojny światowej Fabryka nr 19 wyprodukowała ponad 32 000 silników dla samolotów typu Ła-5, Su-2, Tu-2. W połowie lat 50. XX w., pod kierownictwem Pawła Sołowjowa, ucznia i zastępcy Arkadija Szwecowa, rozpoczęto prace nad nową generacją silników odrzutowych. Podejmując ten krok wytwórnia stała się ważnym dostawcą silników dla m.in. dla Tu, MiG i Ił. Sołowjow pełnił stanowisko do 1988 r.. thumb|left|Silnik gwiazdowy ASz-82, muzeum lotnictwa w Pradze W latach 90. XX w. przedsiębiorstwo (obok prac lotniczych) rozwijało kierunek przemysłowych urządzeń gazoturbinowych dla sektora gazowego i energetycznego, wykorzystując kompetencje projektowe z obszaru napędów lotniczych. W 1993 r. rozpoczęto eksploatację silnika PS-90A, uznawanego za jedną z kluczowych konstrukcji związanych z dorobkiem biura.

W grudniu 2016 r. spółka zmieniła nazwę na „ODK-Awiadwigatiel”. W listopadzie 2020 r. połączono „ODK-Permskie motory” i „ODK-Awiadwigatiel” w jeden naukowo-produkcyjny kompleks zarządzany przez ODK. Kompleks „Permskie motory” obejmuje biuro konstrukcyjne „ODK-Awiadwigatiel” oraz produkcję seryjną „ODK-Permskie motory”. Stanowisko zarządzającego dyrektora – generalnego konstruktora zajmuje Aleksandr Inoziemcew.

Działalność left|thumb|Silnik bliżej kadłuba PS-90A-76 (testowany) oraz D-30KP na samolocie Ił-76 Awiadwigatiel jest odpowiedzialny za tworzenie, rozwój i certyfikowanie turbinowych silników lotniczych oraz przemysłowych instalacji gazoturbinowych i elektrowni opartych na technologiach lotniczych. Profil prac obejmuje także wytwarzanie elementów, zespołów i modułów oraz wsparcie eksploatacji (m.in. montaż „pod klucz”, uruchomienie, naprawy, przedłużanie resursu i obsługę posprzedażną) zarówno dla konstrukcji własnych, jak i zewnętrznych.

Zakres „produktów i usług” obejmuje projektowanie i dopracowanie lotniczych silników turbinowych oraz przemysłowych instalacji gazoturbinowych i blokowych elektrowni gazoturbinowych, a także prace rozwojowe dotyczące przekładni i wybranych zastosowań morskich oraz usługi inżynierskie (m.in. w obszarze mechaniki, wibracji i projektowania komputerowego). Firma posiada również kompetencje inżynierskie (mechanika, wibracje, procesy spalania, aerodynamika, komputerowe projektowanie) oraz wsparcie produkcji seryjnej i serwisu przemysłowych i lotniczych napędów oraz elektrowni wytwarzanych na bazie tych rozwiązań.

W XXI w. jako ważne programy i rodziny konstrukcji realziowane przez firmę wskazywano m.in. PS-90A używanego m.in. w Ił-76MD-90, rozwój turbofanów nowej generacji dla samolotów pasażerskich, w tym PD-14. Spółka była określana jako główny twórca rodziny silników „5. generacji” dla samolotów Irkut MC-21, a także przemysłowych instalacji gazoturbinowych.

Sankcje Awiadwigatiel jest objęty sankcjami Unii Europejskiej nałożonymi w związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Spółka figuruje w unijnych wykazach podmiotów objętych środkami ograniczającymi jako element rosyjskiego sektora przemysłu lotniczego i silnikowego powiązanego ze strukturą państwową Rostiech. Sankcje mają charakter sektorowy i obejmują m.in. ograniczenia handlowe, finansowe oraz zakazy eksportu technologii i świadczenia określonych usług na rzecz podmiotów działających w rosyjskim przemyśle lotniczym.

Modele silników Modele silników, które zaprojektowano w OKB nr 19.

Silniki ASz: ASz-2 ASz-21 ASz-62/M-62 ASz-73 ASz-82/M-82 ASz-83 ASz-84 M-11 M-22 M-25 M-63 M-64 M-70 M-71 M-72 M-80 M-81

projekty okresu P. Sołowjowa:

Sołowiew D-20P – silnik turbowentylatorowy, montowany na samolotach Tu-124. Sołowiew D-25V – silnik turbowałowy, montowany na śmigłowcach Mi-6, Mi-10. Sołowiew D-30 – silnik turbowentylatorowy, montowany na Tu-134-A3. D-30F6 – silnik turboodrzutowy, napędza MiG-31. D-30K – silnik turbowentylatorowy, używany do napędzania samolotów Ił-62M, Ił-76MD, Be-42, A-50, Tu-154M. PS-90

okres współczesny Awiadwigatiel PD-14 – odświeżenie konstrukcji PS-12 do zastosowania na samolocie Irkut MS-21. Modele turbin gazowych projektowane w oparciu o silniki:D-30, PS-90 m.in.:

GTU-6PG GTU-12P GTU-16P GTE-25PA

Przypisy

Kategoria:Przedsiębiorstwa w Rosji Kategoria:Producenci silników