thumb|240px|Grób historyka Władysława Smoleńskiego na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Władysław Smoleński, pseud. m.in. Władysław Grabieński (ur. 6 kwietnia 1851 w Grabienicach Małych, zm. 7 maja 1926 w Warszawie) – polski historyk, przedstawiciel tzw. szkoły warszawskiej, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor prac historycznych, członek Towarzystwa Historycznego we LwowieFryderyk Papée, Towarzystwo historyczne 1886-1900, w: Kwartalnik Historyczny, rocznik LI, zeszyt 1-2, Lwów 1937, s. 7..
Życiorys Urodził się 6 kwietnia 1851 w Grabienicach Małych w byłym powiecie niedzborskim na Mazowszu w rodzinie Józefa i Balbiny ze SmosarskichA. Wierzbicki, Poczet historyków polskich. Historiografia polska doby podzaborowej, Poznań 2014, s. 141.. Kształcił się w szkołach w Lipnie i Mławie, a następnie uczęszczał do płockiego Gimnazjum Rządowego. Studiował na wydziale prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W 1881 r. został członkiem Akademii Umiejętności, a w 1882 otrzymał profesurę w Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim. Wśród jego licznych publikacji naukowych ważne miejsce zajmują książki, które stanowiły swoisty punkt graniczny w badaniach nad oświeceniem, wytyczały nowe kierunki i obszary poszukiwań. Interesował go przede wszystkim okres najbardziej intensywnych poczynań reformatorskich związanych z Sejmem Czteroletnim oraz postacie działaczy o poglądach najbardziej radykalnych w sferze ideowej. Jako wykładowca historii brał udział w pracach Uniwersytetu Latającego. Członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Specjalizował się w historii osiemnastowiecznej Polski i dziejach szlachty mazowieckiej. W 1921 uzyskał na Uniwersytecie Warszawskim doktorat honoris causa.
Jego księgozbiór wchodzi w skład zbiorów Biblioteki im. Zielińskich Towarzystwa Naukowego Płockiego w Płocku.
Pochowany na Starych Powązkach w Warszawie (kwatera 69-1-22).
Dzieła Dzieje narodu polskiego cz.1 (Kraków 1897), cz.2 (Kraków 1898), pełne wydanie (Warszawa 1919) Szkice z dziejów szlachty mazowieckiej Przewrót umysłowy w Polsce wieku XVIII. Studia Historyczne Wiara w życiu społeczeństwa polskiego w epoce jezuickiej Stan i sprawa Żydów polskich w XVIII wieku Drobna szlachta w Królestwie Polskim, Studium etnograficzno-społeczne (Warszawa 1885) Mazowiecka szlachta w poddaństwie proboszczów płockich Pisma historyczne tom 1 tom 2 tom 3 Prześladowanie unitów w Królestwie Polskiem Szkoły historyczne w Polsce. Główne kierunki poglądów na przeszłość Konfederacya targowicka (Kraków 1903) Ostatni rok Sejmu Wielkiego. (Kraków 1897) Emigracja polska w latach 1795-97. Materiały historyczne (Warszawa 1911)
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 2 maja 1923 „w uznaniu zasług, położonych dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu nauki”
Przypisy
Bibliografia Maria Wierzbicka, 1980, Władysław Smoleński, Warszawa: PWN. Dzieła W. Smoleńskiego w FBC Prace Władysława Smoleńskiego w serwisie Polona.pl
Linki zewnętrzne Władysław Smoleński, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2021-12-29].
Kategoria:Członkowie Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Towarzystwa Historycznego we Lwowie Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Latającego (1882–1905) Kategoria:Członkowie Związku Postępowo-Demokratycznego Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Urodzeni w 1851 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1926 Kategoria:Nauczyciele związani z Warszawą Kategoria:Nauczyciele IX Liceum Ogólnokształcącego im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie