Aleksandr Nikołajewicz Sokurow, ros. Алекса́ндр Никола́евич Соку́ров (ur. 14 czerwca 1951 w Podorwisze w obwodzie irkuckim) – rosyjski reżyser i scenarzysta filmowy. Zdobywca Złotego Lwa na 68. MFF w Wenecji za adaptację Fausta (2011).
Życiorys Dzieciństwo spędził podróżując po Rosji. Jego rodzina stale zmieniała miejsca zamieszkania, w zależności od tego, gdzie służyć miał jego ojciec – oficer wojskowy. Ukończył historię na uniwersytecie w Niżnym Nowogrodzie. Już podczas studiów postanowił, że chce zostać filmowcem. W 1975 roku wyjechał do Moskwy, aby rozpocząć naukę na WGIK, który był wtedy jedną z najbardziej prestiżowych tego typu szkół w Rosji. Tam poznał scenarzystę Jurija Arabowa, z którym będzie stale współpracował począwszy od fabularnego debiutu.
W ciągu studiów Sokurow zrealizował kilka filmów krótkometrażowych, jednak w większości nie były one odbierane przez wykładowców z dużym entuzjazmem. Określane były jako próby „uformowane”, jednak nigdy jako „obiecujące”. Ostatecznie wszedł w otwarty konflikt z nauczycielami, po czym rzucił szkołę. W czasie nauki na WGIK Sokurow poznał się z Andriejem Tarkowskim.
Tarkowski był jednym z pierwszych, którzy docenili prace Sokurowa i wróżył mu wielką karierę. Ze wsparciem Tarkowskiego młody twórca rozpoczął pracę w drugim pod względem wielkości wówczas studio filmowym w Rosji – Lenfilm.
W 2018 roku otrzymał medal Per Artem ad Deum, przyznawany przez Papieską Radę ds. Kultury.
Wybrana filmografia 1987: Smutna obojętność (Skorbnoye beschuvstviye) 1987: Moskiewska elegia (Moskovskaya elegiya) 1988: Dni zaćmienia (Dni zatmeniya) 1989: Uratuj i zachowaj (Spasi i sokhrani) 1990: Drugi krąg (Krug vtoroj) 1992: Kamień (Kamen) 1995: Duchowe głosy (Dukhovnye golosa. Iz dnevnikov voyny. Povestvovanie v pyati chastyakh) 1997: Matka i syn (Mat i syn) 1999: Moloch (Molokh) 2001: Cielec (Telets) 2002: Rosyjska arka (Russkiy kovcheg) 2003: Ojciec i syn (Otets i syn) 2005: Słońce (Solntse) 2007: Aleksandra 2011: Faust – Złoty Lew na 68. MFF w Wenecji 2015: Frankofonia (Francofonia) 2022: Skazka (Сказка)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci uczelni w Rosji Kategoria:Laureaci Europejskiej Nagrody Filmowej Za Osiągnięcia Życia Kategoria:Laureaci nagrody Nika Kategoria:Rosyjscy reżyserzy filmowi Kategoria:Rosyjscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Rosyjscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1951 Kategoria:Laureaci Medalu Per Artem ad Deum