– żeńskie imię wywodzące się z greckiego (Aikaterínē), noszonego przez św. Katarzynę Aleksandryjską; do polszczyzny trafiło za pośrednictwem łaciny (Catharina). Etymologia imienia jest niepewna.

Etymologia Pochodzenie imienia jest niepewne. Powszechnie łączy się je z greckim przymiotnikiem („czysty”, „bez skazy”), jest to jednak etymologia ludowa: najstarsze greckie poświadczenia imienia mają w rdzeniu spółgłoskę τ (-κατερ-), podczas gdy καθαρός ma od początku θ. Formy z θ (gr. Αἰκαθερίνα, łac. Catharina, niem. Katharina) są wtórne i powstały pod wpływem skojarzenia z καθαρός — zapisane th jest niejako skamieliną owej reinterpretacji.

Wśród prób objaśnienia rdzenia wymieniano m.in. imię bogini Hekate (wariant , fonetycznie tożsamy po zlaniu się αι z ε) oraz przymiotnik („każdy z dwojga”), którego temat ἑκατερ- formalnie najlepiej pasuje do postaci imienia. Żadna z tych hipotez nie jest jednak pewna; ostrożne opracowania określają rdzeń jako niejasny, być może niegrecki (imię „aleksandryjskie”).

Historia i popularność Imię znane w Polsce w średniowieczu w formach Kachna, Kata, Katarzena, Katarzyna, Katerzena, Katerzyna, Katuszka. W polskich dokumentach pojawia się od XII w., a co najmniej od XV w. przez kolejne stulecia znajduje się w pierwszej trójce najchętniej nadawanych imion żeńskich, z wyjątkiem XIX w., kiedy była uważana za imię przestarzałe. Jej powrót do grupy najchętniej nadawanych imion wzrósł w latach 60. XX w. Katarzyna zyskała wówczas dużą popularność, która w dalszych dekadach malała. Jednak w XXI wieku imię to nosi nadal ponad 600 tysięcy Polek w różnym wieku i jest to jedno z trzech najczęściej spotykanych imion po Annie i Marii. Imię to i jego odmiany są popularne w krajach o dużej populacji chrześcijańskiej ze względu na skojarzenia z wczesnochrześcijańską świętą Katarzyną Aleksandryjską.Withycombe, EG (1976). Zwięzły słownik angielskich imion Chrześcijanin ( wyd. 3). Londyn: Omega Books. ISBN  1-85007-059-8.

Od jej imienia a konkretnie od świętej Katarzyny Aleksandryjskiej w dawnych czasach świętowano Katarzynki.

Charakterystyka Katarzyna to kobieta o silnej woli – niezależna, zdeterminowana, ambitna i charyzmatyczna. Wyróżnia ją bystrość umysłu oraz systematyczność. Często interesuje się nauką, teologią i filozofią, dobrze odnajdując się w roli liderki, nauczycielki lub mentorki. Jest lojalna i stanowcza, a jednocześnie pełna pasji. Najlepiej odnajduje się u boku partnera, który dorównuje jej intelektualnie i duchowo.

Imieniny Katarzyna imieniny obchodzi: 2 lutego, 13 lutego, 9 marca, 22 marca, 23 marca, 24 marca, 1 kwietnia, 6 kwietnia, 29 kwietnia, 30 kwietnia, 25 listopada i 30 grudnia.

Statystyka Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom w 2009 r. Katarzyna zajmowała 32. miejsce w grupie imion żeńskichGazeta Prawna. W 2010 roku było siódme co do popularności imię w Polsce (trzecie wśród imion żeńskich), noszone przez niespełna 600 tys. osób.

W roku 2019 imię Katarzyna spadło na 58. miejsce w popularności nadawanych imion żeńskich. W 2019 roku nadano nowo narodzonym dziewczynkom imię Katarzyna już tylko 702 razy czyli ośmiokrotnie zmniejszyła się jego wybieralność w ciągu 20 lat.

W 2019 roku imię Katarzyna nosiło w całej Polsce 609 363 osoby, co daje temu imieniu 3. miejsce po Annie i Marii a przed Małgorzatą (4. miejsce).

Wedle danych rejestru PESEL imię Katarzyna (jako pierwsze) według stanu na 22 stycznia 2025 w Polsce nosi 603 599 kobiet. Było wówczas na 2. miejscu pod względem popularności. Według tych samych badań wynika że nadano imię Katarzyna na pierwsze imię dziewczynki 221 razy (92 miejsce) zaś na drugie imię nowych Katarzyn przybyło 786 (11 miejsce).

+rok20002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025ilość nadań579349073817393531152871245923542125196318661605137012411168967946877786702316253221

W innych językach Zobacz też listę w Wikisłowniku ang. Catherine, Catharine, Katherine, Katharine, Cathleen, Kathleen, Katrin, Kathryn, Katie, Kitty, Kate, Kat, Katy (Kaciaryna), Кася (Kasia), Катра (Katra) bułg. Ekaterina, Kata, Katerina, Katja, Kica czes. Kateřina, Katka, Káťa, Kačka duński Katrine, Karen, Karna, Trine fin. Katariina, Katri, Kaisa, Kaarina, Katriina, Kati, Kaisu, Kaija, Katja, Riina fr. Catherine (Ekaterini), Κατερίνα (Katerina), Κατίνα (Katina) gru. ეკატერინე (Ekaterine), zdrobnienie ეკა (Eka) hiszp. Catalina niderl. Catharina, Katrijn lit. Kotryna, Katryna, Katryne, Katarina, Katre

, Kata, Katarina niem. Katharina, Katherine, Katrin, Katarina, Kathrin norw. Karen, Katharina, Katrine, Kari, Rina pol. Katarzyna, Karina, Kasia port. Catarina, Cátia, Kátia (Jekatierina), Катерина (Katierina), Катя (Katia), Катюша (Katiusza), Катенька (Katieńka). rum. Ekaterina, Catalina, Caterina, Catrina serb.-chorw. Katarina, Kata, Katica słow. Katarína, Katka, Karin słowen. Katarina, Katja, Katka, Katii szw. Katarina, Karin, Karina, Karna, Kajsa (Kateryna), Катеринка (Katerynka), Катря (Katria), Катруся (Katrusia) węg. Katalin, Kata, Kato, Katinka wł. Caterina, Catterina, Catarina, Catrina, Catalina, Cattalina, Rina

Osoby noszące imię Katarzyna Święte i błogosławione św. Katarzyna Aleksandryjska (III/IV w.), męczennica (zobacz również Katarzynki). św. Katarzyna Szwedzka (Katarzyna z Vadstena) (1331–1381), brygidka. św. Katarzyna ze Sieny (1347–1380), tercjarka dominikańska, mistyczka. św. Katarzyna de Vigri (Katarzyna z Bolonii) (1413–1463), klaryska, mistyczka. św. Katarzyna z Genui (1447–1510), mistyczka. św. Katarzyna del Ricci (1522–1590), dominikanka, stygmatyczka. św. Katarzyna z Palmy (1533–1574), augustianka, mistyczka. św. Katarzyna Tekakwitha (1656–1680), kanadyjska osoba świecka, pierwsza kanonizowana Indianka. św. Katarzyna Labouré (1806–1876), szarytka. św. Katarzyna Maria Drexel (1858–1955), zakonnica. bł. Katarzyna Faron (1913–1944), dziewica, męczennica, zakonnica. bł. Katarzyna z Parc-aux-Dames (XIII w.), cysterka, mistyczka. bł. Katarzyna z Pallanzy (Caterina Morigi) (1427–1478), włoska zakonnica. bł. Katarzyna z Racconigi (Caterina Mattei) (1487–1574), włoska tercjarka dominikańska, mistyczka, stygmatyczka. bł. Katarzyna Cottenceau (ok. 1733–1794), męczennica, ofiara rewolucji francuskiej. bł. Katarzyna (ok. 1424–1478), królowa Bośni, błogosławiona kościoła katolickiego.

Władczynie Katarzyna I, cesarzowa Rosji. Katarzyna II Wielka, cesarzowa Rosji. Katarzyna Bragança, księżniczka portugalska, królowa Anglii i Szkocji. Katarzyna Aragońska, pierwsza z sześciu żon Henryka VIII, króla Anglii. Katarzyna Howard, piąta żona Henryka VIII. Katarzyna Parr, szósta (ostatnia) żona Henryka VIII. Katarzyna de Valois, żona Henryka V, króla Anglii. Katarzyna Habsburżanka, królowa polska, wielka księżna litewska. Katarzyna Jagiellonka, królowa szwedzka. Katarzyna Medycejska, królowa francuska.

Inne

Zobacz też

Katarzynin – wieś katarzynki – zwyczaj

Przypisy

Kategoria:Żeńskie imiona greckie