mały|250px|Owad w kropli żywicy mały|250px|Żywica świerka Żywica – substancja wytwarzana w niektórych roślinach, najczęściej w drzewach, szczególnie iglastych. Znajduje się w specjalnych przestrzeniach międzykomórkowych lub przewodach żywicznych, a wytwarzana jest przez otaczające je komórki wydzielnicze (żywicorodne). U sosny przewody żywiczne są liczne, długie, biegną wzdłuż pnia i konarów, ponadto połączone są przewodami poprzecznymi, wskutek czego z miejsca uszkodzonego wypływają duże ilości żywicy przez długi czas. Żywica służy do zabezpieczania miejsc będących ranami drzewa. Barwa żywicy zależna jest od gatunku drzewa, z którego została pozyskana (od białej, przezroczystej do szarej).
Skład żywic Żywice są nierozpuszczalnymi w wodzie, bezpostaciowymi lub częściowo krystalicznymi mieszaninami nielotnych związków organicznych, głównie terpenoidów (kwasy żywiczne i ich pochodne) oraz związków fenolowych (kwasów fenolowych, fenoli).
Rodzaje żywic Niektóre rodzaje żywic: balata – z roślin z rodziny sączyńcowatych, bursztyn bałtycki (jantar) – kopalna żywica drzew iglastych, damara – z drzew rodzaju damarzyk Shorea, gutaperka – z roślin z rodziny sączyńcowatych, haszysz – wysuszona żywica z kwiatostanów konopi indyjskich, ladanum – z czystka, laka – z drzew lakowych, mirra – z balsamowca mirry, olibanum – z kadzidli, sandarak – z drzew rodziny cyprysowatych, żywica sosnowa – z sosny, najczęściej sosny zwyczajnej, podofilina – ze stopkowca tarczowatego.
Zastosowanie Żywicę pozyskuje się z żywych drzew przez tzw. żywicowanie lub ze ściętych drzew, konarów i igliwia. Otrzymana tym drugim sposobem jest jednak gorszej jakości.
Żywice w zależności od rodzaju znajdują bardzo różnorodne zastosowanie. Niektóre wykorzystywane są w farmakologii jako lekarstwa lub składniki do produkcji lekarstw, z niektórych produkuje się naturalną kalafonię, szelak i terpentynę (stosowane m.in. do wyrobu farb i lakierów). W Chinach już 3 tysiące lat temu z żywic wytwarzano lak. Poza tym żywice to surowiec do produkcji narkotyków, kosmetyków, tworzyw sztucznych i wielu innych produktów (np. izolacji podwodnych przewodów elektrycznych).
Na Syberii żywicę tamtejszych gatunków modrzewia (syberyjskiego i dahurskiego) pozyskuje się w celu żucia (сера байкальская, жевательная смолка) i według producentów ma ona własności oczyszczające i dezynfekujące jamę ustnąСмолка Байкальская, сера, живица 3гр.
Kopalna żywica – bursztyn – ma szerokie zastosowanie w jubilerstwie.
Zobacz też
żywice syntetyczne żywice epoksydowe żywice polimerowe żywica poliestrowa żywice silikonowe żywice fenolowo-formaldehydowe żywice mocznikowo-formaldehydowe żywice jonowymienne żywice alkidowe żywicowanie
Przypisy