thumb|230px|Epos o Gilgameszu, opis potopu; zbiory British Museum Literatura sumero-akadyjska – piśmiennictwo języka sumeryjskiego i języka akadyskiego powstałe w Mezopotamii w epoce brązu i żelaza (od III tysiąclecia p.n.e. do VI wieku p.n.e.). Literatura sumero-akkadyjska podobnie jak cała kultura mezopotamska wyrastała z osiągnięć Sumerów i była kulturą babilońską z wkładem Asyryjczyków oraz ludów zasiedlających Mezopotamię jak Akadyjczycy, Amoryci czy Chaldejczycy.
Dzięki najstarszemu w pełni rozwiniętemu systemowi pisma (pismo klinowe), zachowały się zabytki literatury sumero-akadyjskiej już z połowy III tysiąclecia p.n.e. Były to pieśni za-mi tzw. pieśni harfy. Kanon literatury powstał jednak dopiero w połowie II tysiąclecia p.n.e.
Eposy zgrupowane są w cykle: cykl o stworzeniu i porządku świata Enki i porządek świata Enki i Nin-hursang Enhi i Nin-man Stworzenie motyki Nammu tworzy niebo cykl o zniszczeniu świata Epos o Gilgameszu Inana i Szukalletuda Inanna i Bilulu O ptaku Anzu i Erra cykl o herosie Gilgameszu Gilgamesz i potwór Huwawa Gilgamesz i niebiański byk Gilgamesz i Aga z Kisz poematy kosmologiczne Enuma elisz Epos o Atra-hasisie utwory filozoficzne i dydaktyczno-moralizatorskie Monolog cierpiącego Dialog pana z niewolnikiem Lato i zima Trzoda i ziarno Dialog o ludzkim nieszczęściu. literatura polityczna Rady dla księcia Rady z przełomu VIII i VII wieku p.n.e., w których mieszkańcy Sippar Nippur i Babilonu przekazują swojemu władcy listę postulatów, jakie powinien spełnić.M. Stępień Bliski Wschód, w: Historia starożytna pod red. M. Jaczynowskiej, Warszawa 2002, s. 69-70.
Obok gatunku epickiego powstają też liczne hymny do królów (np. Hymn na cześć Szulgi) i bogów, literatura sakralna: teksty rytualne i liturgiczne, modlitwy (np. modlitwa Urszaggi), pieśni jak Rytuał Isztar w którym autor określa osobne kwestie śpiewane przez kapłanów i chór, utwory żałobne (np., Treny Ludingirry, Lament nad upadkiem Ur).
Przypisy
Kategoria:Mezopotamia sumero-akadyjska