Misteria starożytne – starożytne formy kultu religijnego misteria eleuzyjskie – obrzędy ku czci Kory i Demeter; misteria dionizyjskie – orgiastyczne obrzędy na cześć Dionizosa; misteria orfickie – forma kultu Dionizosa-Zagreusa odrodzonego w postaci Dionizosa-Lyseuksa.
W teologii misterium – transcendentne przeżycie osobistej relacji z Bogiem; misterium rozumiane jako synonim liturgii; misterium – w szerszym znaczeniu: te elementy religii, których nie da się wyjaśnić rozumowo, tajemnica.
Misterium jako forma teatralna misterium – wywodząca się ze średniowiecza forma teatru religijnego; misterium męki Pańskiej – przedstawienie religijne o męce i śmierci Jezusa Chrystusa.
We współczesnej sztuce Misterium – amerykański komiks z 1994 roku; Misteria Paschalia – krakowski festiwal muzyki dawnej organizowany od 2004 roku.