Nagroda Samorządu Województwa Mazowieckiego im. Cypriana Kamila Norwida – nagroda ustanowiona w roku 2001 przez Samorząd Województwa Mazowieckiego. Przyznawana jest corocznie w dziedzinach: literatura, muzyka, sztuki plastyczne i teatr (za dzieło bądź kreację powstałe w roku poprzedzającym), artystom tworzącym na Mazowszu. Ponadto od roku 2005 przyznawana jest Nagroda „Dzieło życia” za całokształt twórczości.
Celem nagrody jest przede wszystkim ukazywanie i promocja wybitnych dzieł i artystów tworzących na Mazowszu.
Kandydatów do nagrody mogą zgłaszać działające na terenie województwa mazowieckiego oraz aktywne w danej dziedzinie instytucje kultury, oddziały ogólnopolskich stowarzyszeń twórczych, uczelnie wyższe, wydawnictwa, redakcje, a także twórcy indywidualni. W przypadku Nagrody „Dzieło życia” kandydatów zgłaszać mogą również mieszkańcy województwa mazowieckiego.
Przewodniczący Sejmiku Województwa Mazowieckiego, na ręce którego wpływają kandydatury do nagrody, powołuje pięć kapituł, w skład których wchodzą: wybitni twórcy, teoretycy i krytycy sztuki, autorytety świata sztuki w poszczególnych dziedzinach. Kapituły wyłaniają 12 nominowanych (po 3 twórców w każdej dziedzinie sztuki) oraz laureata Nagrody „Dzieło życia”. Decyzja kapituł ogłaszana jest na konferencji prasowej. Na gali wręczenia nagród, która teoretycznie odbywa się w dniu urodzin Poety – 24 września, przedstawiciele kapituł ogłaszają nazwiska laureatów w poszczególnych dziedzinach sztuki.
Laureaci otrzymują statuetkę Norwidowską, dyplom oraz 20 tys. zł, a w przypadku laureata Nagrody „Dzieło życia” 25 tys. zł.
Laureaci poszczególnych edycji Nagrodę „Dzieło życia” otrzymali: 2005: Andrzej Sadowski 2006: Tadeusz Konwicki 2007: Jan Ekier 2008: Erwin Axer 2009: Danuta Szaflarska 2010: Antoni Wit 2011: Wiesław Michnikowski 2012: Andrzej Łapicki 2013: Julia Hartwig 2014: Jerzy Maksymiuk 2015: Stefan Gierowski 2016: Jan Kobuszewski 2017: Jacek Bocheński 2018: Piotr Paleczny 2019: Adam Myjak 2020: Marek Gaszyński 2021: Józef Hen 2022: Andrzej Seweryn 2023: Maja Komorowska 2024: Wiesław Ochman 2025: Jan Englert 2026: literatura: Andrzej Żor muzyka: Zygmunt Krauze sztuki plastyczne: Mieczysław Wasilewski teatr: Irena Jun Nagrodę w kategorii Literatura otrzymali:
2002: Piotr Kuncewicz za książkę Goj patrzy na Żyda – dzieje braterstwa i nienawiści od Abrahama po współczesność, wyd. Kopia 2003: Krzysztof Gąsiorowski za tom esejów Norwid – wieszcz sufler, wyd. STRON2 2004: Zbigniew Sudolski za książkę Norwid. Opowieść biograficzna, wyd. Ancher 2005: Bohdan Urbankowski za monografię Poeta, czyli człowiek zwielokrotniony. Szkice o Zbigniewie Herbercie, Radom 2004 2006: Marek Wawrzkiewicz za dwa tomy poezji: Coraz cieńsza nić, wyd. Studio EMKA i Dwanaście listów, wyd. Astra 2007: Henryk Bardijewski za zbiór opowiadań Dzikie Anioły, Państwowy Instytut Wydawniczy 2008: Kazimierz Świegocki za książkę Norwid i poeci Powstania Warszawskiego, Instytut Wydawniczy PAX 2009: Ernest Bryll za książkę Trzecia nad ranem. Wiersze z lat 2006–2007, wyd. Księgarnia św. Jacka. 2010: Krystyna Kolińska za książkę Szaniawski. Zawsze tajemniczy, Państwowy Instytut Wydawniczy 2011: Krzysztof Boczkowski za tom wierszy Dźwięki i echo, wyd. Adam Marszałek 2012: Piotr Müldner-Nieckowski za książkę poetycką Park, wyd. AULA 2013: Jerzy Górzański za zbiór wierszy Festyn, wyd. Nowy Świat 2014: Janusz Drzewucki za tom wierszy Dwanaście dni, wyd. Iskry 2015: Bohdan Zadura za tom poetycki Kropka nad i, wyd. Biuro Literackie 2016: Uta Przyboś za zbiór wierszy Prosta, wyd. Forma 2017: Dariusz Suska za tom poetycki Ściszone nagle życie, wyd. Znak 2018: Wojciech Chmielewski za powieść Belweder gryzie w rękę, wyd. Iskry 2019: Wiesław Myśliwski za książkę Ucho igielne, wyd. Znak 2020: Anna Piwkowska za książkę poetycką Między monsunami, wyd. Znak 2021: Maria Karpińska za zbiór opowiadań Żywopłoty, wyd. W.A.B 2022: Jakub Małecki za powieść Święto ognia, wyd. SQN 2023: Anna Piwkowska za tom poetycki Furtianie, Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak” 2024: Tomasz Tyczyński za zbiór opowiadań Nieuzasadnione poczucie szczęścia, Wydawnictwo Nisza 2025: Justyna Sobolewska za biografię Jadwiga. Opowieść o Stańczakowej, Wydawnictwo Znak 2026: Grzegorz Piątek za książkę Świątynia i śmietnik. Architektura dla życia, Wydawnictwo W.A.B
Nagrodę w kategorii Sztuki Plastyczne otrzymali:
2002: Adam Myjak i Antoni Janusz Pastwa za rzeźbę Kwadryga z Apollinem 2003: Boris Kudlička za scenografię do opery Don Giovanni Wolfganga A. Mozarta 2004: Aleksandra Jachtoma za wystawę Czas przemieniony w kolor, w Galerii Studio 2005: Maryla Sitkowska i Grzegorz Kowalski za przygotowanie wystawy Powinność i bunt, Zachęta 2006: Roman Owidzki za wystawę prezentującą całokształt twórczości, Galeria Studio 2007: Jacek Sempoliński za wystawę Cava di pietre, cranio, Galeria Studio 2008: Barbara Falender za wystawę retrospektywną Barbara Falender w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku 2009: Wojciech Fangor za instalację przestrzenną Sygnatury w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku 2010: Tadeusz Dominik za wystawę Tadeusz Dominik. Za oknem jest ogród, Królikarnia w Warszawie 2011: Krzysztof Gierałtowski za wystawę Indywidualności polskie 2012: Mirosław Bałka za wystawę Fragment (projekcje wideo w przestrzeni), Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie 2013: Leon Tarasewicz za wystawę dokumentującą pracę Mistrza w galerii Spokojna oraz galerii otwartej Domu Polonii na Krakowskim Przedmieściu 2014: Grzegorz Moryciński za wystawę retrospektywną Lustra ciszy. Malarstwo i poezja Grzegorza Morycińskiego, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie 2015: Paweł Nowak za dwie wystawy indywidualne: Transfusion wraz z wręczeniem nagrody kwartalnika EXIT w Galerii Promocyjnej w Warszawie oraz …Tętno…083 bpm zbiór prac 2008-2014 w Nieformalnej Galerii Studio w Warszawie 2016: Boris Kudlička za scenografie do oper Powder Her Face i Salome, Teatr Wielki – Opera Narodowa w Warszawie 2017: Kazimierz Gustaw Zemła za wystawę Wrota Miłosierdzia, Muzeum Archidiecezji Warszawskiej 2018: Jan Kucz i Antoni Janusz Pastwa za wystawę Kucz/Pastwa, galeria Salon Akademii w Warszawie 2019: Leon Tarasewicz za wystawę Jerozolima, Galeria Foksal w Warszawie 2020: Stanisław Wieczorek za dwie wystawy grafiki, Galeria Sztuki na Prostej w Jabłonnie 2021: Xawery Wolski za rewitalizację dworu w Dańkowie i stworzenie na jego terenie galerii sztuki współczesnej 2022: Piotr Szulkowski za wystawę Interpretacje dyscyplin olimpijskich, Galeria -1 w Centrum Olimpijskim w Warszawie 2023: Anna Beata Wątróbska-Wdowiarska za wystawę monograficzną Iluzja w przestrzeni. Anna Beata Wątróbska-Wdowiarska. Medalierstwo i rzeźba w Muzeum Mazowieckim w Płocku 2024: Marek Wojciech Druszcz za wystawę fotograficzną Obiektywnie w Galerii „Hugonówka” w Konstancińskim Domu Kultury 2025: Józef Wilkoń za wystawę Józef Wilkoń. Białe złoto, która gościła w Van Rij Gallery w Ćmielowie 2026: Majid Jammoul za wystawę monograficzną Sublimacja emocji. Sztuka Majida Jammoula. Rzeźba, medalierstwo, grafika, prezentowaną w Muzeum Mazowieckim w Płocku
Nagrodę w kategorii Teatr otrzymali:
2002: Teresa Budzisz-Krzyżanowska za przygotowanie i realizację cyklu spotkań z poezją Cypriana Norwida 2003: Mariusz Treliński za reżyserię opery Don Giovani, Teatr Wielki w Warszawie 2004: Jerzy Grzegorzewski za adaptację, reżyserię i scenografię sztuki Hamlet Stanisława Wyspiańskiego, Teatr Narodowy 2005: Gustaw Holoubek za Edypa Sofoklesa, Teatr Ateneum w Warszawie, premiera 2004 2006: Zbigniew Zapasiewicz za rolę Leona w spektaklu Kosmos Witolda Gombrowicza, w reżyserii Jerzego Jarockiego, Teatr Narodowy w Warszawie 2007: Piotr Fronczewski za rolę Porfirego w spektaklu Zbrodnia i kara Fiodora Dostojewskiego, Teatr Ateneum w Warszawie 2008: Danuta Szaflarska za rolę Babki w przedstawieniu Daily soup w reż. Małgorzaty Bogajewskiej, Teatr Narodowy w Warszawie 2009: Franciszek Pieczka za rolę Ala Lewisa w spektaklu Słoneczni Chłopcy w reż. Macieja Wojtyszki, Teatr Powszechny w Warszawie. 2010: Agnieszka Glińska za reżyserię przedstawienia Lekkomyślna siostra, Teatr Narodowy w Warszawie 2011: Iwan Wyrypajew za reżyserię spektaklu Taniec Delhi, Teatr Narodowy w Warszawie 2012: Jan Englert za reżyserię dramatu Udręka życia, Teatr Narodowy w Warszawie 2013: Michał Zadara za reżyserię spektaklu Aktor Cypriana Kamila Norwida, Teatr Narodowy w Warszawie 2014: Stanisława Celińska za rolę Jacqueline Bonbon w Kabarecie Warszawskim oraz płytę Nowa Warszawa, Nowy Teatr w Warszawie 2015: Maciej Wojtyszko za autorstwo i reżyserię dramatu Dowód na istnienie drugiego, Teatr Narodowy w Warszawie 2016: Janusz Gajos za monodram Msza za miasto Arras, Teatr Narodowy w Warszawie 2017: Maciej Prus za reżyserię spektaklu Madame de Sade, Teatr Narodowy w Warszawie 2018: Marian Opania za tytułową rolę w spektaklu Ojciec, Teatr Ateneum w Warszawie 2019: Krystyna Janda za rolę w spektaklu Zapiski z wygnania Sabiny Baral, Teatr Polonia w Warszawie 2020: Grzegorz Jarzyna za reżyserię, adaptację i scenografię spektaklu Inni Ludzie według tekstu Doroty Masłowskiej, TR Warszawa 2021: Danuta Stenka za rolę Charlotty w spektaklu Sonata jesienna, Teatr Narodowy w Warszawie 2022: Krzysztof Warlikowski za reżyserię spektaklu Odyseja. Historia dla Hollywoodu, Nowy Teatr w Warszawie 2023: Anna Wieczur za reżyserię spektaklu Sztuka intonacji, Teatr Dramatyczny m.st. Warszawy 2024: Piotr Cieplak za reżyserię spektaklu Czekając na Godota Samuela Becketta na Scenie Studio Teatru Narodowego w Warszawie 2025: Agnieszka Przepiórska za jej monodram Ocalone na podstawie tekstu Piotra Rowickiego w reżyserii Mai Kleczewskiej, producentem spektaklu był Dom Spotkań z Historią w Warszawie 2026: Jan Klata za reżyserię sztuki Termopile polskie Tadeusza Micińskiego, wystawionej w Teatrze Narodowym w Warszawie
Nagrodę w kategorii Muzyka otrzymali:
2002: Kazimierz Kord za zorganizowanie i poprowadzenie sezonu jubileuszowego 100-lecia Filharmonii Narodowej 2001/2002 r 2003: Krzysztof Knittel za cykl Pieśni Norwidowe, prapremiera 24 września 2001 r. 2004: Henryk Gadomski za opracowanie, z rękopisów ks. Władysława Skierkowskiego, trzytomowego dzieła Puszcza Kurpiowska w pieśni 2005: Jacek Kaspszyk za muzyczną i dyrygencką kreację symfonii II i IV Witolda Lutosławskiego w wykonaniu Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Narodowej podczas 47. Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień” 2006: Władysław Słowiński za koncepcję, kierownictwo artystyczne i organizację festiwalu Warszawskie Spotkania Muzyczne 2007: Olga Pasiecznik za wykonanie unikalnego cyklu pieśni Mozarta 2008: Andrzej Bieńkowski za wydane w formie płytowej i książkowej: Czas harmonii. Pierwsi harmoniści z serii Muzyka odnaleziona 2 oraz Mety grają! Kapela z Gliny z serii Muzyka odnaleziona 3, wyd. Muzyka Odnaleziona 2009: Jadwiga Mackiewicz za rekordowy 49. sezon Koncertów dla dzieci w Filharmonii Narodowej – Niedzielne Spotkania z Ciocią Jadzią 2010: Henryk Wojnarowski za nagranie Mszy Stanisława Moniuszki, wyd. DUX 2011: Alicja Knast za fundamentalny wkład i doprowadzenie do otwarcia w 2010 r. Muzeum Fryderyka Chopina w Warszawie 2012: Janusz Marynowski za festiwal Szalone Dni Muzyki Les Titans, Teatr Wielki – Opera Narodowa w Warszawie 2013: Łukasz Borowicz za nagranie albumu płytowego Piotra Beczały Twoim jest serce me. W hołdzie Richardowi Tauberowi z Royal Philharmonic Orchestra, wyd. Deutsche Grammophon 2014: Anna Jędrychowska za doprowadzenie do uzyskania Złotego Certyfikatu Profesjonalnego UTW w 2013 roku przez Warszawski Uniwersytet Trzeciego Wieku im. F. Chopina – w dziesięciolecie istnienia placówki 2015: Stanisław Leszczyński za X autorski międzynarodowy Festiwal Chopin i Jego Europa w Warszawie 2016: Artur Szklener za XVII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina