thumb|250px|Varroa destructor na pszczole miodnej, obraz z mikroskopu skaningowego. Warroza (Varroasis apium) – choroba wywoływana przez roztocze Varroa destructor (dręcz pszczeli), rozwijające się na czerwiu i dorosłych osobnikach pszczół miodnych.
Samice roztoczy żywią się hemolimfą (prawdopodobnie jednak preferują ciało tłuszczowe) zaatakowanych owadów. Cykl rozwojowy trwa 9-10 dni. Po tym czasie samica roztocza składa w zasklepionych komórkach z czerwiem od 3 do 6 jaj, z których wykluwa się około 2/3 samic i 1/3 samców.
Samice osiągają 1,6 mm szerokości i 1 mm długości.
Zaatakowane wiosną rodziny pszczele bez pomocy człowieka giną już jesienią, a wystarczy zakażenie wiosenne na poziomie 10 roztoczy.
Rozprzestrzenienie warrozy Po przewleczeniu roztocza Varroa destructor z Azji od pszczoły Apis cerana warroza rozprzestrzenia się w rodzinach pszczół należących do gatunku pszczoły miodnej występując w państwach: wczesne lata 60 XX w. - Japonia, Związek Radziecki 1960–1970 - Europa Wschodnia 1971 - Brazylia późne lata 70 XX w. - Ameryka Południowa 1978 - wschodnia Słowacja 1980 - Polska (Kraśnik koło Lublina) 1982 - Czechy (powiat Uście nad Orlicą), Francja 1984 - Szwajcaria, Niemcy, Włochy 1987 - USA 1989 - Kanada 1992 - Anglia 2000 - Nowa Zelandia (Wyspa Północna) 2007 - Hawaje 2022 - Australia
Sposoby zapobiegania i leczenia warrozy Od lat 80. XX wieku do chwili obecnej walka pszczelarzy i naukowców z warrozą nie dała spodziewanych rezultatów.
Obok naturalnych metod zapobiegania warrozie (np. próby wyhodowania pszczoły miodnej, dysponującej mechanizmami obronnymi przeciw pasożytowi Varroa destructor, dyskusyjna metoda wycinania czerwiu trutowego itd.) w leczeniu warrozy stosuje się preparaty chemiczne. Są one podawane w postaci pasków wieszanych w ulach, dymu ze spalania lub odparowywania środków przeciw roztoczom (środków warroabójczych) lub w postaci oprysków roztworami zawierającymi substancje czynne. Roztocze potrafi jednak w ciągu kilku lat uodpornić się na stosowane akarycydy. Stosowanie kwasów organicznych, takich jak kwas mrówkowy, kwas mlekowy i kwas szczawiowy, nie prowadzi do nabrania oporności na te kwasy przez pasożyta, jest jednak pracochłonne i zależne od warunków atmosferycznych oraz od stadium rozwoju rodziny pszczelej. Stosowanie preparatów chemicznych wpływa na zanieczyszczenie miodu i wosku. Zabrania się stosowanie preparatów warroabójczych w okresie produkcji miodu towarowego. Bezwzględnie należy przestrzegać okresów karencji wymaganych dla poszczególnych preparatów.
W Polsce dostępna jest biologiczna metoda zwalczania Varroa destructor w postaci pożytecznych roztoczy Stratiolaelaps, które umieszcza się w ulu z pszczołami wiosną i jesienią. Roztocza są zbyt małe, by zjadły Varroa destructor, jednak – walcząc z nim – uszkadzają go w stopniu uniemożliwiającym rozwój.
Leki W Polsce i na świecie przeciw warrozie stosuje się preparaty zawierające substancje czynne: akrynatryna amitraza bromfenwinfos chlorfenwinfos cymiazol eukaliptol fluwalinat flumetryna kumafos kamfora kwas mrówkowy kwas szczawiowy cypermetryna kwas mlekowy kwasy organiczne olejki eteryczne propolis mentol tymol
Przypisy
Linki zewnętrzne
Wykaz produktów leczniczych weterynaryjnych dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, (Stan 26.03.2007)
Kategoria:Choroby i pasożyty pszczół