Ostra śmiertelna katatonia, katatonia złośliwa () – zespół chorobowy o nieznanej etiologii, zaliczany do organicznych zaburzeń katatonicznych. Ostra złośliwa katatonia może wystąpić w przebiegu chorób psychicznych i somatycznych. Na obraz kliniczny składają się zespół katatoniczny (początkowo zwykle hiperkinetyczny, potem hipokinetyczny aż do zupełnej akinezji), zaburzenia świadomości, hipertermia i dysregulacja autonomicznego układu nerwowego. Złośliwa katatonia jest stanem zagrożenia życia, nieleczona prowadzi do niewydolności wielonarządowej i zgonu. Leczeniem z wyboru są elektrowstrząsy.
Historia Jako pierwsze cytowane są opisy Calmeila (1832) i Staudera (1934).
Patogeneza Uważa się, że w patogenezie ostrej śmiertelnej katatonii najważniejszą rolę odgrywają:
zmniejszenie stężenia dopaminy w jądrach podstawnych, zmniejszenie aktywności układu GABA-ergicznego (dysfunkcja receptorów GABAA ), zaburzenia neuroprzekaźnictwa glutaminergicznego (dysfunkcja receptorów NMDA), zmiany w obrębie kory przedczołowej, oczodołowo-czołowej i ciemieniowej.
Obraz kliniczny "Klasyczne" objawy katatoniczne (hipokinezja/akinezja; mutyzm; osłupienie; giętkość woskowa; echopraksja; echolalia) w połączeniu z hipertermią, dysregulacją autonomicznego układu nerwowego (tachykardią, podwyższonym lub niestabilnym ciśnieniem tętniczym), drżeniem, sztywnością mięśni, rozszerzeniem źrenic i majaczeniem.
Leczenie
Elektrowstrząsy Elektrowstrząsy są leczeniem z wyboru.
Psychofarmakologia Lorazepam, lewodopa, memantyna i amantadyna pozostają mniej lub bardziej skuteczne. Stosowanie leków przeciwpsychotycznych może doprowadzić do śmierci (drastyczny spadek aktywności dopaminergicznej w mózgu).
Przypisy
kategoria:Zespoły chorobowe