Strażnica Przewodziszowice (Strażnica Przewodziszowicka) – ruiny murowanej strażnicy obronnej, znajdujące się w pobliżu dawnej wsi Przewodziszowice (obecnie część miasta Żarki) na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.
Zarys historii Jedyną pozostałością po strażnicy jest częściowo zrekonstruowany mur o długości 26 m, wysokości do 10 m i miejscami osiągający grubość 1,8 m. Prawdopodobnie u stóp skały istniało podzamcze chronione wałem i fosą. Strażnica została wzniesiona prawdopodobnie w XIV w. lub na przełomie wieków XIV i XV, Istnieją dwie teorie jej pochodzenia. Według niektórych historyków wybudowano ją na polecenie króla polskiego Kazimierza Wielkiego. Razem ze Strażnicą Suliszowice mogła stanowić wsparcie – jako wysunięta flanka – zamku obronnego Ostrężnik. Inni historycy sądzą, że warownię wybudował książę śląski Władysław Opolczyk dla obrony swoich terytoriów lennych. W 1382 roku wieś Przewodziszowice była w posiadaniu Władysława Opolczyka. W latach 1426–1454 wieża była siedzibą rycerza-rozbójnika Mikołaja Kornicza, zwanego „Siestrzeńcem”. Napadał on i rabował jakoby wyłącznie bogatych kupców i możnowładców i z tego też powodu cieszył się sympatią okolicznej ludności chłopskiej. Jak głosi legenda, zrabowane przez niego skarby zostały ukryte w niedostępnych szczelinach skalnych lub w zamkowej studni.
Wspinaczka skalna Skała ze strażnicą znajduje się na niewielkiej polance. Zbudowana jest z wapienia, ma wysokość 12–17 m i jest obiektem wspinaczki skalnej. Ma połogie, pionowe lub przewieszone ściany z kominami, rysami, filarami i zacięciami. W 2017 r. było 25 dróg wspinaczkowych o trudności od VI do VI.6 w skali polskiej. Łatwiejsza jest jedynie Droga zejściowa (III) i Przednia rysa (IV+), ale nie mają one asekuracji (wspinaczka tradycyjna). Poza tym wszystkie drogi mają zamontowane stałe punkty asekuracyjne: ringi (r) i stanowisko zjazdowe (st).
W skale znajduje się niewielka jaskinia Schronisko pod Strażnicą. Obok strażnicy prowadzi „Szlak Rajce” trasą: Przewodziszowice – ostaniec Przy Brzozie – Strażnica Przewodziszowice – Studnia w Skałach Rajcy – skała Duże Rajce. Powrót tą samą trasą.
Przypisy Na podstawie tablicy informacyjnej zamontowanej przy Strażnicy Przewodziszowickiej.
Kategoria:Formacje skalne Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej Kategoria:Ruiny zamków w Polsce Kategoria:Tereny wspinaczkowe Kategoria:Wieże obronne w Polsce Kategoria:Zabytki nieruchome w Żarkach Kategoria:Zamki Małopolski Kategoria:Zamki w województwie śląskim