Eparchia lwowsko-halicka (zwana również eparchią halicko-lwowsko-kamieniecką) – eparchia Cerkwi prawosławnej, istniejąca do 1677.
W latach 1147–1302 funkcjonowała jako eparchia halicka, w 1302 przekształcona w metropolię halicką z biskupstwami: włodzimierskim, przemyskim, turowskim, łuckim i chełmskim. W 1347 metropolia halicka została zniesiona, a reaktywowana w 1371, bez eparchii łuckiej, formalnie zniesiona w 1458.
Od 1539 siedzibę biskupstwa przeniesiono do Lwowa.
Jej następczynią była greckokatolicka eparchia lwowska, utworzona w 1677 w wyniku przystąpienia prawosławnej eparchii lwowskiej do unii brzeskiej. Do tradycji prawosławnej eparchii lwowskiej nawiązują również eparchia lwowska Patriarchatu Moskiewskiego, eparchia lwowska Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego i eparchia lwowska Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (te dwie ostatnie weszły w 2018 r. w skład Kościoła Prawosławnego Ukrainy).
Z czasów funkcjonowania prawosławnej eparchii halicko-lwowsko-kamienieckiej wywodzi się tytulatura używana w XIX i XX w. przez zwierzchników Kościoła greckokatolickiego (Ukraińskiej Cerkwi greckokatolickiej): „Metropolita Halicki, Arcybiskup Lwowski, Biskup Kamieniecki”.
Biskupi halicko-lwowsko-kamienieccy Geroncjusz Efrem Jan Aleksy (1146–1157) Kosma (1157– po 1165) Jan Antoni Artemiusz (1235–1241) Melecjusz Atanazy Zosima Nifon Ignacy Doroteusz Grzegorz (do 1301) Cyprian (1302–1303) Nifont (1303–1305) Piotr (1305–1309) Gabriel (1309–1328) Teodor (1328–1347) Nataniel (od 1347) Grzegorz (do 1366) Antoni (1366–1391) Cyprian (1392–1406) Focjusz (1406–1412) Ignacy (1412–1414) Jan (od 1414) Gabriel (1431–1439) Makary (1458–1475) Andrzej (od 1475) Józef (do 1493) Atanazy (1493–1509) Filaret (1509–1511) Bazyli (Pletenski) (1511–1522) Jakub (Holaszycki) (1522–1533) Makary (Tuczapski) (1533–1548) Arseniusz (Bałaban) (1549–1569) Jоnаsz (Ostałowski) (1569–1576) Gedeon (Bałaban) (1569–1607) Jeremiasz (Tysarowski) (1607–1641) Arseniusz (Żeliborski) (1641–1651) Atanazy (Żeliborski) (1651–1667) Jeremiasz (Świstelnicki) (1668–1676) Józef (Szumlański) (od 1668 lub według innych źródeł od 1676; w 1700 wraz z diecezją ostatecznie przyjął unię brzeską, tym samym powstała greckokatolicka diecezja lwowska)
Zobacz też Archidiecezja lwowska (rzymskokatolicka) Archidiecezja ormiańskokatolicka we Lwowie Diecezja ukraińska (Apostolski Kościół Ormiański) z siedzibą we Lwowie
Bibliografia
Kategoria:Metropolia kijowska (Patriarchat Konstantynopolitański) Kategoria:Podział administracyjny Kościoła prawosławnego w I Rzeczypospolitej