mały|348x348px|Wyższe Kursy dla Kobiet im. A. Baranieckiego. Halina Miączyńska w opasce na głowie, 1908-1914. mały|240x240px|Wyższe Kursy dla Kobiet A. Baranieckiego. Uczennice z prof. W. Wodzinowskim 28 czerwca ok. 1908 mały|320x320px|Świadectwo ukończenia Kursów Wyższych dla Kobiet im. A. Baranieckiego Haliny Pociechy (po mężu Miączyńskiej) z 1914 r. Wyższe Kursy dla Kobiet, później Wyższe Kursy dla Kobiet im. A. Baranieckiego w Krakowie – instytucja edukacyjna w Krakowie założona w 1868 przez Adriana Baranieckiego (1828–1891) przy Muzeum Techniczno-Przemysłowym.

Ambicją Baranieckiego było kształcenie kobiet, co nie spotykało się ze zrozumieniem mu współczesnych.

Kursy były utrzymywane ze środków własnych Baranieckiego i z wolnych datków. Nie przynosiły założycielowi żadnych dochodów, raczej do nich dokładał. Kursy umożliwiały kształcenie się kobietom, pozbawionym wówczas możliwości studiowania na wyższych uczelniach. Był to pierwszy takiego rodzaju zakład w Polsce.

Kursy podzielone były na wydziały: historyczno-literacki, przyrodniczy, artystyczny, gospodarczy i handlowy. Od nazwiska organizatora zwane były żartobliwie „Baraneum”.

Kursy były dostępne dla kobiet w wieku od 16 lat, niezależnie od dotychczasowego wykształcenia, pochodzenia czy wyznania. Na kursy uczęszczało w niektórych latach do 200 słuchaczek, pochodzących nie tylko z Galicji, ale i z zaboru rosyjskiego. Kursy były prywatne, dlatego nie dawały żadnych uprawnień państwowych ani zawodowych.

W gronie wykładowców byli m.in. Jan Matejko, Stanisław Wyspiański i Lucjan Rydel.

Absolwentką była m.in. Janina Giżycka. Uczennicami kursu artystycznego były m.in. Olga Boznańska, Aniela Pająkówna, Teofila Certowicz, Antonina Rożniatowska, Bronisława Rychter-Janowska, Olga Niewska, Natalia Milan, Halina Miączyńska, Jadwiga Gałęzowska i Maria Giżbert-StudnickaKubaszewska H., 1975: Giżbert-Studnicka Maria. W: Maurin-Białostocka J. i in.: Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, tom II. Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Polska Akademia Nauk, Instytut Sztuki, str. 352, Maria Buyno-Arctowa. Wydział Artystyczny planowano przekształcić w Szkołę Sztuk Pięknych dla Kobiet, aby zwolnić od obowiązku przyjmowania kobiet Szkołę Sztuk Pięknych (późniejsze ASP)Pierwszą kobietę Zofię Baltarowicz-Dzielińską przyjęto na Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie w 1917 r. (jako wolną słuchaczkę)..

Siedziba Kursów znajdowała się w Domu Nauczycielek przy ul. Karmelickiej 32.

Po śmierci założyciela Kursy prowadzone były przez władze miasta Krakowa, mimo tego, że początkowo rada miasta odnosiła się do pomysłu negatywnie, twierdząc, że kształcenie sprowadza kobiety na bezdroża.

W 1894 Uniwersytet Jagielloński dopuścił kobiety do grona studentów (na podstawie zgody poszczególnych profesorów). Od tego czasu Kursy utraciły monopol na studia kobiet, przetrwały jednak do 1924.

Przypisy

Bibliografia

Janina Kras: Wyższe Kursy dla Kobiet im. A. Baranieckiego w Krakowie 1868-1924, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1972. Rostafiński Józef, Historya Kursów Wyższych dla Kobiet im. A. Baranieckiego oraz Sprawozdanie Dyrekcyi za rok szkolny 1899/1900 istnienia kursów XXXII Kraków, w pierwszych dniach Grudnia 1885 r., "Bluszcz. Pismo tygodniowe ilustrowane dla kobiet" nr 51, Warszawa, 11 (23) grudnia 1885 r., 407

Kategoria:Szkoły w Polsce Kategoria:Oświata w Krakowie Kategoria:Uczelnie żeńskie