Sodom – niemiecka grupa thrashmetalowa założona w 1982 w Gelsenkirchen przez basistę i wokalistę Toma Angelrippera (właśc. Thomas Such).
Na początku działalności Sodom wykonywał muzykę z pogranicza black metalu, speed metalu oraz thrash metalu. Pod koniec lat osiemdziesiątych grupa skoncentrowała się na stylu thrashmetalowym i mimo podejmowanych przez kolejne dekady poszukiwań i eksperymentów muzycznych pozostała wierna temu gatunkowi.
Zespół wydał 16 albumów studyjnych, sprzedając łącznie ponad dwa miliony płyt.
Sodom uważany jest powszechnie za jedną z najważniejszych formacji thrash- i blackmetalowych w historii.
Zespół niejednokrotnie występował w Polsce, m.in. w Warszawie, w katowickim spodku oraz podczas festiwalu Metalmania (2017).
Historia Początki zespołu (1982–1986) thumb|left|240px|Thomas "Tom Angelripper" Such w trakcie występu na Evolution Fest, 7 lipca 2007 roku Zespół został założony w 1982 przez Thomasa Sucha (przyjął pseudonim Tom Angelripper), wówczas górnika zatrudnionego w kopalni węgla, oraz gitarzystę Franka Terstegena, znanego pod pseudonimem Aggressor. Inspiracjami muzycznymi były dla nich m.in. zespoły Motörhead, Accept, Iron Maiden, Judas Priest, Kiss, AC/DC, Saxon, Venom czy Tank, jednak chcieli grać szybciej, ostrzej i mroczniej.
Do zespołu dołączył jeszcze perkusista, Rainer Focke, znany jako Berry Monster. Miejsce Rainera wkrótce zajął Chris Witchhunter (pseudonim Christiana Dudka),
Grupa zaczynała działalność grając black metal, który w tamtym czasie dopiero raczkował. W 1983 ukazała się pierwsza produkcja grupy: kaseta demo Witching Metal, a rok później kolejne demo Victims of Death. Oba dema nie miały oficjalnego wydawcy, gdyż zespół nie należał jeszcze do żadnej wytwórni. Nagrania mają niską jakość, a muzyka na nich zawarta jest surowa i brutalna. W następnych latach Sodom będzie wracał do tego materiału, nagrywając utwory na nowo.
W tym czasie doszło do zmiany gitarzysty: Terstegena zastąpił Josef Peppi Dominic, znany jako Grave Violator.
Pierwsza oficjalna produkcja w dyskografii zespołu, minialbum In the Sign of Evil, powstała pod skrzydłami wytwórni Devil’s Game. Na płycie wydanej w styczniu 1985 wyraźny był muzyczny wpływ zespołu Venom, którego fanem był przez wiele lat Tom Angelripper. Muzyka Sodom była jednak szybsza, bardziej ekstremalna od dokonań Brytyjczyków. Miała przy tym posępną, diaboliczną atmosferę, którą podkreśla pogłos chrapliwego wokalu Toma. Muzyka, podobnie jak na kasetach demo, uderza surowością i prostotą, choć jakość nagrania jest znacznie lepsza. Teksty obracają się wokół tematyki śmierci, okrucieństwa, satanizmu i bluźnierstwa. Outbreak of Evil i Blasphemer z czasem stały się jednymi z najważniejszych utworów zespołu i były regularnie wykonywane przez kolejne trzydzieści pięć lat występów na scenie.
W 1986 doszło do kolejnej zmiany gitarzysty, Josefa Dominika zastąpił Michael "Destructor" Wulf. Zespół przeszedł do wytwórni SPV (przemianowanej później na Steamhammer), nakładem której 7 maja 1986 ukazał się pierwszy album studyjny zespołu: Obsessed by Cruelty. Muzyka na płycie jest szybka i brutalna, oparta na prostych riffach i częstych zmianach tempa sekcji rytmicznej. Brzmienie, choć nieco zmodyfikowane w porównaniu z EP-ką, pozostało surowe i złowieszcze. Podobnie jak In the Sign of Evil, premierowy album Sodom obecnie zaliczany jest do tak zwanej pierwszej fali black metalu, wraz z takimi płytami jak Welcome to Hell grupy Venom, Bathory grupy Bathory czy Morbid Tales formacji Celtic Frost.
Utwór Deathlike Silence z tej płyty stał się inspiracją dla Øysteina "Euronymousa" Aarsetha, gitarzysty norweskiego, blackmetalowego zespołu Mayhem, który założył w Oslo wytwórnię Deathlike Silence Productions.
Koncentracja na thrash metalu i sukces zespołu (1987–1989) thumb|right|240px|Frank "Blackfire" Gosdzik w trakcie koncertu z grupą Sodom na festiwalu Rock Hard w Gelsenkirchen, Niemcy, 18 maja 2018 roku Pierwsze wydawnictwa Sodom, choć znalazły licznych fanów, nie zostały dobrze przyjęte przez prasę muzyczną. Uznała ona zespół za wtórny wobec dokonań Venom, krytykowała też mało ambitne teksty.
W grudniu 1986 zespół nagrał w Berlinie jeszcze jeden minialbum Expurse of Sodomy, wydany 1 października 1987. Materiał jest świadectwem ewolucji muzycznej Sodom, fazy przejściowej między muzyką blackmetalową i thrashmetalową. Na zmianę stylu największy wpływ miał nowy gitarzysta Sodom Frank "Blackfire" Gosdzik, który przekonywał Toma Angelrippera do odkrywania nowych, zdobywających popularność odmian metalu.
W ślad za korektą stylistyki zmienić się miały także teksty. Okultyzm i bluźnierczy satanizm zastąpiła tematyka wojenna, polityczna i społeczna. Według samego Toma mają one przekaz raczej antywojenny. W wywiadzie dla Metalkings.com lider Sodom określił to następująco: "Dlaczego piszemy o wojnie? Ponieważ my nie chcemy wojny. Chcemy opisać, jak zła jest wojna."
Nagrany w październiku 1987, wydany 1 grudnia tego roku album Persecution Mania zawierał niewielkie wpływy black metalu, inspirował się też klasycznym heavy metalem, jednak najbliższy gatunkowo był mu thrash. Zamiast budowania mrocznej, posępnej atmosfery zespół skoncentrował się na uzyskaniu ostrzejszego, potężniejszego brzmienia, zastosował więcej zmian tempa, rozbudowanych riffów gitarowych i partii solowych gitary. Dodawało to muzyce wściekłości, drapieżności, energii. Persecution Mania zawiera też zaskakujący stylistycznie cover utworu Iron Fist brytyjskiej grupy Motörhead. Zakończenie zamykającego płytę utworu Bombenhagel zawiera motyw muzyczny z niemieckiego hymnu narodowego Das Lied der Deutschen (Pieśń Niemiec). Album został przyjęty lepiej niż poprzednie, zespół chwalono za większą dojrzałość muzyczną.
Po wydaniu płyty formacja ruszyła w trasę koncertową z zespołem Coroner. Podczas trasy Sodomania Tour doszło do nagrania pierwszego albumu koncertowego Mortal Way of Live. Nagrań dokonano w Dortmundzie i Düsseldorfie.
W 1989 pojawił się trzeci album studyjny Agent Orange. Tytuł płyty to także nazwa broni chemicznej stosowanej podczas wojny w Wietnamie, wojny, którą fascynował się Tom Angelripper. Teksty na płycie są opowieścią właśnie o konflikcie zbrojnym w Wietnamie. Na okładce albumu zapisana jest notatka z następującym przesłaniem: „Album dedykowany jest wszystkim ludziom – żołnierzom i cywilom – którzy zginęli w wyniku bezsensownych wojen na całym świecie”. Muzycznie Agent Orange to kontynuacja kierunku obranego na poprzednim krążku – soczysty brzmieniowo, dynamiczny, gitarowy thrash metal.
Agent Orange stał się pierwszym sukcesem komercyjnym zespołu. Dobrze przyjęty przez prasę w samych tylko Niemczech sprzedał się w nakładzie ponad 100 tysięcy egzemplarzy. Sodom obwołano wówczas trzecim ogniwem tzw. wielkiej trójki niemieckiego thrash metalu, którą tworzył wraz z zespołami Destruction i Kreator. W 2017 amerykański magazyn Rolling Stone umieścił Agent Orange na 63. miejscu listy „100 najlepszych albumów metalowych wszech czasów”.
W tym samym 1989 grupa zagrała koncert w Polsce. W katowickim Spodku niemiecka formacja wystąpiła przed 10-tysięczną publicznością. Również w 1989 ukazał się singel Ausgebombt (wraz z niemiecką wersją tego utworu) oraz minialbum o identycznej nazwie Ausgebombt.
Zmiany w składzie (1989–1990) Mimo sukcesu Sodom znalazł się w poważnym kryzysie. Thomas i Christian popadli w uzależnienie od alkoholu i często pijani grali koncerty. Niezadowolony z tego był Frank, który zarzucał kolegom złe wykonywanie na żywo komponowanej przez niego muzyki. Wkrótce Frank Blackfire otrzymał od lidera formacji Kreator Mille Petrozzy propozycję zagrania w zespole i przyjął ją. W jego miejsce do Sodom dołączył nowy gitarzysta Michael Hoffman.
Wraz z nim zespół nagrał nowy, czwarty album Better Off Dead, wydany 1 października 1990. Materiał zwraca uwagę dużą rozpiętością metalowych stylów. Obok rozpędzonych, utrzymanych w szaleńczym tempie thrashowych utworów jak Shellfire Defense, Capture the Flag czy Bloodtrails płyta zawiera znacznie mniej dynamiczne, typowo heavymetalowe covery: Turn Your Head Around zespołu Tank oraz Cold Sweat z repertuaru Thin Lizzy. W konwencji heavy metalu utrzymany jest też utwór Resurrection, poświęcony zmarłemu ojcu Toma Angelrippera.
W trakcie trasy po Ameryce Południowej Hoffman zdecydował się pozostać w Brazylii i zakończył współpracę z Sodom. Jego miejsce zajął Andy Brings.
Poszukiwania muzyczne (1991–1997) thumb|left|240px|Bernd "Bernemann" Kost w trakcie występu na festiwalu Rockavaria w Monachium, 28 maja 2016 roku Na kolejnych albumach zespół próbował wychodzić poza schematyczny thrash metal i poszukiwał nowych muzycznych wyzwań. Wydany w 1992 album Tapping the Vein zbiegł się w czasie z gwałtownym rozwojem nowego gatunku muzyki metalowej, death metalu. Płyta Sodom jest dowodem inspiracji tą ekstremalną naówczas odmianą muzyki. Brzmienie gitar i sekcji rytmicznej osiągnięte na płycie jest cięższe, wokal Toma przypomina deathmetalowy growl (utwory Skinned Alive czy The Crippler). Zachowano jednak także elementy thrashu (Body Parts) oraz – to już znak rozpoznawczy Sodom – heavy metalu (Skinned Alive oraz Wachturm, utwór będący krytyką świadków Jehowy).
Tapping the Vein jest ostatnim albumem nagranym z Christianem Dudkiem, który został wyrzucony z zespołu. Tom Angelripper twierdził, że głównym powodem zwolnienia był problem Dudka z narkotykami, jednak według samego Christiana problemem była chciwość Toma. Dudek określił powody odejścia następująco: "Tom był coraz bardziej głodny pieniędzy. Pisałem muzykę głównie z gitarzystą, ponieważ Tom nigdy nie miał czasu przychodzić na próby. Czasami pisał swoje teksty szybko w toalecie i zbierał za to 60 % pieniędzy z GEMA.". Miejsce Dudka zajął Atomic Steif, wcześniej gitarzysta grup Holy Moses i Living Death.
W 1993 ukazał się minialbum Aber bitte mit Sahne. Płytę otwiera cover rockandrollowej piosenki Udo Jürgensa o tym samym tytule, śpiewanej po niemiecku. Materiał zawiera też dwa utwory thrashmetalowe oraz jeden inspirowany hardcore punkiem (Abuse). Ta ostatnia inspiracja okazała się trwalsza i znalazła odbicie na kolejnej płycie długogrającej.
W 1994 Sodom wydał szósty album studyjny Get What You Deserve. Oprócz hardcore punka (utwory Sodomized i Erwachet!) słychać tu wpływ death metalu (Get What You Deserve oraz Gomorrah). Płyta zawiera także cover zespołu Venom Angel Dust z płyty Welcome to Hell. Album Get What You Deserve nie odniósł sukcesu, co można wiązać z ówczesnym spadkiem zainteresowania thrash metalem. Oryginalna okładka płyty musiała zostać zmieniona, gdyż ukazywała fotografię zamordowanego mężczyzny i związanej kobiety. Nowa, zmieniona okładka przedstawia członków zespołu.
Także w 1994 ukazał się album koncertowy Maroonned Live. Materiał nagrano 10 maja w Hamburgu, podczas trasy promującej Get What You Deserve.
Rok później zespół wydał kolejny, siódmy album studyjny Masquerade in Blood. Okładka prezentuje polityków Helmuta Kohla i Borisa Jelcyna trzymanych w uścisku przez zamaskowanego żołnierza. Także na tej płycie gatunkiem dominującym jest thrash, nie brakuje jednak poszukiwań w kierunku innych gatunków. Sodom eksperymentował tu z groove metalem (Braindead) i crossover thrashem (Unwanted Youth). Przez wielu album jest uważany za najcięższy w dorobku zespołu. Podobnie jak poprzedni, nie odniósł jednak sukcesu i został chłodno przyjęty przez fanów i krytyków. Jest to również jedyny album zespołu, na którym zagrał Dirk „Strahli” Strahlmeier (zastąpił Andy’ego Bringsa).