Ruda (niem. ) – rzeka w Polsce, całkowicie na terenie województwa śląskiego. Prawy (wschodni) dopływ Odry o długości 52,32 km.
thumb|left|200px|Ujście Rudy do Odry Przebieg Źródła rzeki znajdują się w południowej części Żor, na terenie ogródków działkowych w pobliżu drogi prowadzącej do Jastrzębia-Zdroju (aleja Jana Pawła II, niedaleko skrzyżowania z ul. Spółdzielczą). Stąd płynie na północny zachód przez miejscowości: Rybnik, Rudy, Ruda Kozielska, Kuźnia Raciborska i Turze, gdzie uchodzi do Odry. Jej dopływami są Nacyna, Sumina i Rudka (która wcześniej oddziela się od Rudy, a potem do niej wpada), oraz cieki: Potok Woszczycki, Przegędza, Bejca (Młynówka), Potok z Kamienia, Rudka (niewielki potok, drugi dopływ Rudy o tej nazwie), Wierzbnik, Rzeczka, niebezpośrednio poprzez Jezioro Rybnickie: Gzel i Grabownia.
Historia Swoją nazwę Ruda zawdzięcza występującym w jej okolicy rudom darniowym żelaza, wydobywanym od XVII w. przez cystersów z istniejącego w latach 1255–1810 opactwa w Rudach. Rzeka ma duże znaczenie dla historii regionu właśnie za sprawą rudzkich cystersów, którzy wykorzystywali jej wody do napędu kuźnic, młynów itp. i znacząco przyczynili się do rozwoju kulturalno-gospodarczego ziemi rudzkiej.
Rządy zaborcze pozostawiły rzekę w zupełnie dzikim stanie. Po roku 1918 oceniono, że niezbędna jest regulacja Rudy na długości 12 km. Tylko do 1928 r. kosztem 527,5 tys. złotych ze Skarbu Województwa Śląskiego uregulowano 4 km biegu rzeki.
Poprzez budowę w latach 60. XX w. zapory na rzece w Rybniku Stodołach utworzono Jezioro Rybnickie.
Przypisy Roman Maryniarczyk: Roboty wodne i regulacyjne na terenie Województwa Śląskiego, w: Województwo Śląskie 1918–1928. Informator i przewodnik po wystawie Województwa Śląskiego na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu, wyd. Śląska Rada Wojewódzka w Katowicach, Katowice 1929, s. 184
Kategoria:Dorzecze Rudy