Jakość kształcenia – ciągły proces wartościowania (oceny, kontroli, zagwarantowania, prowadzenia i ulepszania) systemu kształcenia.
Jakość kształcenia jest zazwyczaj pojmowana jako: wyjątkowość lub doskonałość, perfekcja, zgodność - niewystępowanie usterek, sprawność w osiągnięciu celu, wartość finansowa, transformacja, umiejętność dostosowania się do zmieniających się wymagań i potrzebHarvey, L., Green, D., Delfinin quality, „Assessment and Evaluation in Higher Education: An International Journal”, vol. 18, nº 19/1993., satysfakcja studentaClewes D., A Student - centred Conceptual Model of Service Quality in Higher Education, „Quality in Higher Education”, vol. 9/1/2003..
Jakość kształcenia jest obok wysokości czesnego podstawowym czynnikiem przyciągającym kandydatów na studia. Jest również czynnikiem konkurencji, rozumianej jako rywalizacja między instytucjami edukacyjnymi o realizację własnych interesów na drodze przedstawiania oferty atrakcyjniejszej od ofert innych uczelni. Postrzeganą jakość kształcenia można obliczyć, wykorzystując dwa wskaźniki: pozycjonowania cenowego oraz presji konkurencyjnej. Uzyska się wówczas jeden z czterech układów rankingu wskaźników:
wysoki ranking pozycjonowania cenowego i wysoki presji konkurencyjnej. Oznacza to wysoką postrzeganą jakość studiów (studia są drogie a mimo to mają wielu studentów) wysoki ranking pozycjonowania i niski presji. Oznacza to kształcenie na kierunku niszowym (lub zbyt wysoko ustalone czesne) niski ranking pozycjonowania i wysoki presji konkurencyjnej. Oznacza to relatywnie tanie studia o silnej presji konkurencyjnej będącej zazwyczaj skutkiem niewłaściwego ustalenia cen w stosunku do konkurencji niski ranking pozycjonowania i niski presji, oznacza kształcenie tanie i masowe lub tanie o małej liczbie studentów. W obu przypadkach wskazywać to może na niską postrzeganą jakość studiów.
Systemy zapewnienia jakości kształcenia Rozróżnia się wewnętrzne i zewnętrzne systemy zapewnienia jakości kształcenia. Wewnętrzne systemy zapewnienia jakości kształcenia dotyczą kontroli i podnoszenia jakości wewnątrz szkoły wyższej. Zewnętrzne systemy zapewnienia jakości kształcenia dotyczą zagwarantowania polepszania wyników działalności szkół wyższych lub jakości programów nauczania przez interwencję instytucji nadrzędnejVlãsceanu L., Grűnberg L., Pãrlea D., Quality assurance and accreditation: A glossary of Basic terms and definitions, Bucarest 2004..
Formy oceny jakości kształcenia Ocena jakości szkolnictwa wyższego odbywa się w ramach zewnętrznego systemu zapewnienia jakości kształcenia i może przybrać formę oceny: dyscypliny lub programu kształcenia/kierunku studiów w ramach oceny programowej, uczelni lub jej jednostki w ramach oceny instytucjonalnej, wewnętrznego systemu zapewnienia jakości w ramach oceny systemowejStachowiak-Kudła M., Autonomia szkół wyższych a instytucjonalne mechanizmy zapewnienia jakości w Polsce i wybranych państwach europejskich, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2012..
Procedury oceny jakości kształcenia Jakość kształcenia jest oceniana w ramach jednej z czterech procedur: ewaluacji, audytu, akredytacji, benchmarkingu.
Instytucje oceniające jakość kształcenia Francja: Agencja do spraw Oceny Badań i Kształcenia w Szkolnictwie Wyższym (Agence d'évaluation de l'enseignement supérieur et de la recherche). Hiszpania: Krajowa Agencja do spraw Zapewnienia Jakości i Akredytacji (Agencia Nacional de Evaluación de la Calidad y Acreditación) i komisje regionalne tworzące Hiszpańską Sieć Agencji do spraw Zapewniania Jakości w Uniwersytetach (Red Española de Agencias de Calidad Universitaria). Niemcy: Rada Akredytacyjna (Akkreditierungsrat). Norwegia: Agencja do spraw Zapewniania Jakości Kształcenia (Nasjonalt organ for kvalitet i utdanningen). Polska: Polska Komisja Akredytacyjna. Szwajcaria: Centrum Akredytacji i Zapewnienia Jakości Kształcenia w Wyższych Szkołach Szwajcarskich (Organe d´accréditation et d´assurance de qualité des hautes écoles suisses). Wielka Brytania: Agencja do spraw Zapewnienia Jakości (Quality Assurance Agency). Włochy: Państwowa Agencja do spraw Oceny Systemu Uniwersyteckiego i Badań Naukowych (Agenzia Nazionale di valutazione del sistema universitario e della ricerca).
Przypisy
Bibliografia Clewes D., A Student - centred Conceptual Model of Service Quality in Higher Education, „Quality in Higher Education”, vol. 9/1/2003. Harvey, L., Green, D., Delfinin quality, „Assessment and Evaluation in Higher Education: An International Journal”, vol. 18, nº 19/1993. Janusz Kudła, Monika Stachowiak-Kudła, The higher education competition in Poland and the quality of teaching and research: the case of economic and law studies, [w:] „Ekonomia i Prawo”, vol. 13, nr 4, s. 471-482, 2014. Stachowiak-Kudła M., Autonomia szkół wyższych a instytucjonalne mechanizmy zapewnienia jakości w Polsce i wybranych państwach europejskich, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2012. Vlãsceanu L., Grűnberg L., Pãrlea D., Quality assurance and accreditation: A glossary of Basic terms and definitions, Bucarest 2004.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Zarządzanie jakością Kategoria:Szkolnictwo wyższe