Teofil Dąbrowski (ur. 4 stycznia 1896 w Międzyrzecu Podlaskim, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Seweryna i Marii z Kozłowskich urodzony 4 stycznia 1896 roku w Międzyrzecu Podlaskim, woj. lubelskie. Szkołę powszechną, a także sześć klas szkoły średniej ukończył w Sosnowcu. W latach 1912–1914 należał do Polskich Drużyn Strzeleckich w Rzeszowie. W sierpniu 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich. Walczył w I Brygadzie. W czasie bitwy pod Krzywopłotami został ranny. W styczniu 1915 roku powrócił do oddziału. Odznaczył się parokrotnie w czasie walk nad Nidą i Żernikami. 1 sierpnia 1915 podczas bitwy pod Jastkowem został ciężko ranny. 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie – popartym przez płk Edwarda Rydza-Śmigłego – czytamy:Po kryzysie przysięgowym został internowany w Szczypiornie, gdzie przebywał od 17 lipca do 15 grudnia 1917 roku. Od połowy grudnia 1917 roku działał w Polskiej Organizacji Wojskowej w Sosnowcu pod pseudonimem „Unita”.
W listopadzie 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego i jako dowódca kompanii służył w 2 pułku piechoty Legionów. W 1921 roku został zweryfikowany do stopnia kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku. W jednostce służył do lat 30. 17 grudnia 1931 został mianowany majorem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 44. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W marcu 1932 został wyznaczony w macierzystym pułku na stanowisko obwodowego komendanta Przysposobienia Wojskowego, a w kwietniu 1934 roku przesunięty na stanowisko dowódcy batalionu. 1 lipca 1938 roku został mianowany dowódcą batalionu KOP „Krasne”. Był cenionym specjalistą w zakresie dowodzenia, a także wyszkolenia.
Na początku września 1939 roku został dowódcą II batalionu 207 pułku piechoty, mobilizowanego przez KOP „Wilejka". W czasie kampanii wrześniowej walczył w obronie Lwowa. Po agresji ZSRR na Polskę i kapitulacji załogi Lwowa dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 roku mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 960.
5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Upamiętnienie 13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęconego wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7193 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 15 kwietnia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych trzykrotnie Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej”. Krzyż Kampanii Wrześniowej – pośmiertnie, 1 stycznia 1986 Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Dowódcy batalionów 2 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Dowódcy batalionów Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Legioniści internowani po kryzysie przysięgowym w Szczypiornie Kategoria:Ludzie urodzeni w Międzyrzecu Podlaskim Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Obrońcy Lwowa (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 r. Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie Przysposobienia Wojskowego Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Jastkowem 1915 Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Krzywopłotami 1914 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Dowódcy batalionu KOP „Krasne”