Pasmem Gór Świętokrzyskich

thumb|200px|Ryszard Szurkowski zwyciężył w zawodach w 1973 roku Pasmem Gór Świętokrzyskich – wyścig kolarski organizowany w Górach Świętokrzyskich w latach 1951–1956, 1959–1963, 1967–1985, 1987–1989 i 2002–2003.

Wyścig Pasmem Gór Świętokrzyskich, którego pierwszym zwycięzcą został w 1951 roku Józef Kapiak, przyczynił się do rozwoju i popularyzacji kolarstwa w regionie świętokrzyskim. Dotychczas impreza odbyła się 35 razy, wielokrotnie była jednym z najważniejszych sprawdzianów formy reprezentantów kraju przed występami w międzynarodowych imprezach – mistrzostwach świata i igrzyskach olimpijskich. W zawodach startowało kilka pokoleń kolarzy należących do najlepszych w Polsce, m.in. Stanisław Królak, Ryszard Szurkowski, Stanisław Szozda, Tadeusz Mytnik, Czesław Lang i Zbigniew Piątek.

Historia wyścigu Wyścig jednoetapowy (1951–1972) thumb|200px|Stanisław Królak wygrał wyścig w 1952 i 1955 roku thumb|200px|Czesław Lang – zwycięzca z 1977 roku thumb|200px|Zenon Jaskuła zajął w 1987 roku drugie miejsce Pierwszy wyścig, jeszcze pod nazwą Ogólnopolski Świętokrzyski Wyścig Kolarski, został zorganizowany 19 sierpnia 1951 roku. Jego trasa rozpoczynała się w Kielcach, następnie prowadziła m.in. przez Końskie i Skarżysko, zaś meta znajdowała się na kieleckim stadionie położonym przy ul. Ściegiennego. Zwyciężył zawodnik Legii Warszawa Józef Kapiak, który przewagę nad resztą stawki uzyskał w okolicach Zagnańska. Trzy godziny po zawodach szosowych kolarze wystartowali w wyścigu australijskim na stadionie Gwardii Kielce. Imprezę obserwowało z trybun ok. 3 tys. widzów.

W roku następnym zwycięstwo odniósł rozpoczynający karierę Stanisław Królak, który na mecie wyprzedził minimalnie swojego stryjecznego brata Henryka Łasaka. Wyścig ten był zarazem ostatnim w sezonie, zaś trudne warunki pogodowe i źle przygotowany odcinek w pierwszej fazie zawodów spowodowały, że do mety dojechało 17 z 53 kolarzy. Trzy lata później (1955) Królak ponownie wygrał wyścig. W czerwcu 1956 roku po raz kolejny wystąpił w zawodach, lecz tym razem przegrał walkę o zwycięstwo na finiszu z Marianem Więckowskim. W latach 1959–1962 w wyścigu startowali głównie zawodnicy z regionu – w tym okresie dwukrotnie wygrali Franciszek Kosela i Edward Błaszczyk, reprezentujący barwy SHL KielceM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 99..

W 1963 roku wyścig ponownie nabrał charakteru ogólnopolskiego, a w kolejnych latach zdobył coraz większą renomę. Zawody rozgrywane w Górach Świętokrzyskich stały się jednym z najważniejszych sprawdzianów formy reprezentantów kraju przed występami w międzynarodowych imprezach – mistrzostwach świata i igrzyskach olimpijskichM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 100–101..

W XVII edycji wyścigu, która odbyła się 28 sierpnia 1972 roku, zwycięstwo odniósł reprezentujący barwy Piasta Gliwice Zbigniew Krzeszowiec, choć pięciu następnych zawodników uzyskało ten sam czas co zwycięzcaM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 110..

Nowa formuła (1973–1989) W 1973 roku organizatorzy zmienili nazwę wyścigu – kolarze rozpoczęli rywalizację o Wielką Nagrodę Gór Świętokrzyskich. Ponadto zawody przekształcono w imprezę składającą się z czterech etapów, w tym jazdy indywidualnej na czas i kryterium.

Pierwsze zawody w nowej formule (1973) rozpoczęły się od niespodzianki. W jeździe indywidualnej na czas zwyciężył Mieczysław Klimczyk ze Świtu Wolica, który wyprzedził Ryszarda Szurkowskiego o 44 sekundy. Następne dwa etapy wygrał Szurkowski, natomiast w ostatnim wyprzedził go jedynie Stanisław Szozda. Dzięki tym pozycjom Szurkowski został zwycięzcą całego wyścigu. W nagrodę otrzymał puchar wykonany z ćmielowskiej porcelanyM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 102..

W 1974 roku interesujący przebieg miał czwarty i zarazem ostatni etap. Kolarze kilkukrotnie zorganizowali udane ucieczki. Decydująca miała miejsce na 88 km, kiedy to na czele znalazło się siedmiu zawodników. Na 120 km dołączyło do nich kolejnych dziesięciu. Na finiszu najlepszy okazał się Andrzej Kaczmarek, drugie miejsce zajął Henryk Woźniak, a trzecie Marian Nawrot, choć ci trzej kolarze uzyskali ten sam czas. W końcowej klasyfikacji zwyciężył Stanisław Boniecki, który drugiego Jana Baćkowskiego wyprzedził o siedem sekund.

W kolejnych latach wyścig wygrywali czołowi polscy kolarze (m.in. Tadeusz Mytnik – 1975, Czesław Lang – 1977, Jan Jankiewicz – 1980). Wówczas impreza składała się z trzech lub czterech etapów, a najbardziej widowiskowym było rozgrywane w Kielcach kryterium. W 1979 roku po raz pierwszy zawodnicy rywalizowali na oddanym do użytku dwa lata wcześniej Torze Kielce, znajdującym się w Miedzianej Górze. Zwycięzcą pierwszego etapu, który odbył się na torze, został Jarosław GrodzkiM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 103..

W 1981 roku w skład wyścigu wszedł jedynie jeden etap, rozegrany na Torze Kielce (104 km, 25 okrążeń). Trudne warunki atmosferyczne oraz wymagająca trasa sprawiły, że zawody ukończyło 14 kolarzy z 64 zgłoszonych. Wyścig wygrał Zbigniew Szczepkowski, który na finiszu wyprzedził Czesława Langa i Adama ZagajewskiegoM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 104..

Rok później o wygranej Sławomira Lewandowskiego zadecydował ostatni etap. Pod koniec zawodów przeprowadził on udaną ucieczkę, następnie zaś powiększył jeszcze przewagę, dzięki czemu na mecie w Kielcach finiszował samotnie. Pięciu ścigających go kolarzy pomyliło trasę na ul. Lenina, co spowodowało, że musieli zawrócić i ostatecznie stracili do zwycięzcy niecałą minutę. Prowadzący po wcześniejszych trzech etapach Lechosław Michalak dojechał do mety jeszcze później, przez co nie obronił swojej pozycji w klasyfikacji generalnej – ostatecznie uplasował się na drugiej lokacie. W latach 80. XX wieku w imprezie zwyciężali również m.in. Andrzej Serediuk (1984), Andrzej Mierzejewski (1985 i 1987) i Jacek Bodyk (1989).

Wznowienie wyścigu (2002–2003) W 2002 roku, z inicjatywy prezesa Świętokrzyskiego Związku Kolarskiego Mariana Formy, wyścig został reaktywowany. Zwyciężył w nim Zbigniew Piątek, a drugie miejsce zajął Kazimierz Stafiej. Kolarze postanowili nie finiszować, tylko razem wjechać na metę. Sędziowie dostrzegli jednak, że to Piątek był o kilka centymetrów szybszy, więc jemu przypadło zwycięstwo. Rok później, w XXXV edycji wyścigu Pasmem Gór Świętokrzyskich, wygrał Wojciech Pawlak, który na finiszu wyprzedził współtowarzyszy ucieczki (m.in. Łukasza Bodnara).

Wyniki Edycja Data 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce Źródło I 19 sierpnia 1951 Józef KapiakLegia Warszawa Wacław WójcikLegia Warszawa Bolesław ŁazarczykVictoria CzęstochowaM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 108. II 12 października 1952 Stanisław KrólakLegia Warszawa Henryk ŁasakGwardia Warszawa Jerzy LiszkiewiczGwardia Łódź III 2 sierpnia 1953 Władysław KlabińskiGwardia Warszawa Witold PreczyńskiSpołem Łódź Wacław WójcikLegia Warszawa IV 1 sierpnia 1954 Władysław KlabińskiGwardia Warszawa Stanisław SzostakWłókniarz Łódź Lech PijanowskiLegia Warszawa V 10 lipca 1955 Stanisław KrólakLegia Warszawa Tadeusz WaliszewskiLegia Warszawa Jerzy JankowskiGwardia Łódź VI 17 czerwca 1956 Marian WięckowskiLegia Warszawa Stanisław KrólakLegia Warszawa Henryk KomuniewskiGwardia Łódź VII 13 września 1959 Franciszek KoselaSHL Kielce Ryszard ZapałaPiast Chęciny Edward BodziochSHL KielceM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 109. VIII 9 października 1960 Franciszek KoselaSHL Kielce Edward BłaszczykSHL Kielce Mieczysław MelaSHL Kielce IX 17 września 1961 Edward BłaszczykSHL Kielce Rajmund ZielińskiCzarni Radom Jerzy LindeCzarni Radom X 16 września 1962 Edward BłaszczykSHL Kielce Włodzimierz GwardyśSHL Kielce Jan KuchtaPiast Chęciny XI 15 września 1963 Jan ChtiejSpołem Łódź Jan KudraSpołem Łódź Józef BekerLZS Wrocław XII 29 maja 1967 Kazimierz JasińskiLegia Warszawa Wojciech OtrembskiBudowlani Łódź Wojciech KowalskiWłókniarz Łódź XIII 30 września 1968 Marian FormaSHL Kielce Jerzy KowalczukSarmata Warszawa Andrzej ImosaLZS Busko XIV 17 sierpnia 1969 Sławomir RubinGwardia Łódź Ryszard PolkowskiFlota Gdynia Andrzej JakubowskiLegia Warszawa XV 24 sierpnia 1970 Andrzej JakubowskiBug Wyszków Jerzy LindeSpołem Łódź Szczepan KaszowskiCracovia XVI 16 sierpnia 1971 Kazimierz JasińskiBroń Radom Julian RóżalskiBroń Radom Tymoteusz MacyszynDolmel Wrocław XVII 28 sierpnia 1972 Zbigniew KrzeszowiecPiast Gliwice Stanisław DemelPolonia Warszawa Jarosław BekSpołem Łódź XVIII 17–19 sierpnia 1973 Ryszard SzurkowskiDolmel Wrocław Stanisław DymekWisłoka Dębica Zbigniew BielskiLechia Gdańsk XIX 10–12 sierpnia 1974 Stanisław BonieckiAgromel Toruń Jan BaćkowskiKorona Kielce Andrzej PierzyńskiLZS Pawlikowice XX 20–22 czerwca 1975 Tadeusz MytnikFlota Gdynia Ryszard SzurkowskiDolmel Wrocław Stanisław SzozdaZiemia OpolskaM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 111. XXI 1–3 czerwca 1976 Florian AndrzejewskiWielkopolska Poznań Stanisław KirpszaGwardia Białystok Mieczysław NowickiWłókniarz Łódź XXII 17–19 czerwca 1977 Czesław LangLegia Warszawa Józef KołopajłoFlota Gdynia Tadeusz MytnikFlota Gdynia XXIII 16–17 czerwca 1978 Adam JagłaBobrek Bytom Witold PluteckiLegia Warszawa Ryszard SzurkowskiDolmel Wrocław XXIV 14–15 czerwca 1979 Waldemar OkrutnikMoto Jelcz Oława Jarosław GrodzkiTramwajarz Łódź Józef PytowskiGórnik Sosnowiec XXV 22–24 czerwca 1980 Jan JankiewiczMRLKS Wrocław Tadeusz WojtasNeptun Gdańsk Lechosław MichalakLegia WarszawaM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 112. XXVI 15 sierpnia 1981 Zbigniew SzczepkowskiLegia Warszawa Czesław LangLegia Warszawa Adam ZagajewskiLegia Warszawa XXVII 25–27 czerwca 1982 Sławomir LewandowskiLegia Warszawa Lechosław MichalakLegia Warszawa Jan MuzykaPlon Rzeszów XXVIII 16–17 lipca 1983 Sławomir LewandowskiMazowsze Teresin Grzegorz BanaszekSarmata Warszawa Zbigniew SzymańskiStomil Poznań XXIX 21–22 czerwca 1984 Andrzej SerediukMoto Jelcz Oława Andrzej MierzejewskiAgromel Toruń Józef SzpakowskiVictoria Rybnik XXX 16–17 czerwca 1985 Andrzej MierzejewskiAgromel Toruń Lech PiaseckiOrlęta Gorzów Mieczysław KoryckiAgrosudety Jelenia Góra XXXI 14–16 sierpnia 1987 Andrzej MierzejewskiAgromel Toruń Zenon JaskułaOrlęta Gorzów Andrzej SypytkowskiKrupiński SuszecM. Michniak, A. Pawłowski, op. cit., s. 113. XXXII 1–3 lipca 1988 Radosław RomanikGórnik Wałbrzych Jerzy ChądzyńskiChrobry Głogów Andrzej PółkośnikPolonez Warszawa XXXIII 7–9 lipca 1989 Jacek BodykGórnik Polkowice Jerzy WoźniakGórnik Polkowice Mirosław KucharskiBobrek Bytom XXXIV 22 czerwca 2002 Zbigniew PiątekMróz Kazimierz StafiejMróz Przemysław MikołajczykServisco Koop XXXV 20 czerwca 2003 Wojciech PawlakMikomax Browar Staropolski Przemysław MikołajczykServisco Koop Jarosław RębiewskiMikomax Browar Staropolski

Klasyfikacja thumb|200px|Tadeusz Mytnik dwukrotnie kończył wyścig na podium (1975 i 1977) thumb|200px|Jacek Bodyk (z lewej) i Zbigniew Piątek odnieśli po jednym zwycięstwie

thumb|200px|Lech Piasecki zajął w 1985 roku drugie miejsce thumb|200px|Mieczysław Nowicki stanął na najniższym stopniu podium w 1976 roku thumb|200px|Andrzej Sypytkowski uplasował się w 1987 roku na trzeciej lokacie