Androgeny – grupa hormonów płciowych o budowie sterydowej o działaniu maskulinizującym fizjologicznie występujące u mężczyzn, jak i w małych stężeniach u kobiet.
Wytwarzanie w organizmie U mężczyzn androgeny produkowane są przez: komórki Leydiga (śródmiąższowe) znajdujące się w męskich gonadach czyli jądrach część siatkowatą i pasmowatą kory nadnerczy
U kobiet androgeny wytwarzane są przez: jajniki część siatkowatą i pasmowatą kory nadnerczy
Sposób wytwarzania Pierwotnym materiałem do syntezy androgenów jest cholesterol. Jest on wstępnie syntetyzowany z glukozy i kwasów tłuszczowych lub pobierany z dostarczanych drogą krwi cząsteczek lipoprotein LDL.
Produkcja androgenów pozostaje pod kontrolą hormonu tropowego wytwarzanego przez przedni płat przysadki mózgowej lutropiny (LH, hormon luteinizujący). Między wydzielaniem lutropiny a wydzielaniem androgenów zachodzi ujemne sprzężenie zwrotne. Z kolei wydzielanie lutropiny zależy od wydzielanego przez podwzgórze hormonu uwalniającego GnRH czyli gonadoliberyny.
Podział Do androgenów wytwarzanych w jądrach należą: testosteron → 5α-dihydrotestosteron (DHT) androsteron
Do androgenów wytwarzanych w jajnikach należą: 5α-dihydrotestosteron
Do androgenów wytwarzanych w korze nadnerczy należą: dehydroepiandrosteron (DHEA) → androstendion → testosteron
Znaczenie Fizjologiczne działanie androgenów: kształtowanie się męskich narządów płciowych w życiu płodowym wykształcanie się wtórnych cech płciowych (budowa ciała, głos, typ owłosienia itp.) wpływ na spermatogenezę wpływ anaboliczny (zwiększenie masy mięśniowej itp.)
Nadmiar androgenów u kobiet powoduje szereg zaburzeń, między innymi wykształcanie się męskiej budowy ciała (maskulinizacja), męskiego typu owłosienia (wirylizacja), a także zaburzenia płodności, trądzik, łojotok, łysienie typu męskiego.
Zobacz też
estrogeny gestageny steryd anaboliczny
Uwagi
Przypisy