Kazimierz Wilamowski, właśc. Kazimierz Antoni Knobelsdorf (ur. 23 marca 1896 w Nowym Dworze na Polesiu, zm. 27 grudnia 1978 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser teatralny.

Życiorys Urodził się 23 marca 1896 w Nowym Dworze na Polesiu, ówcześnie na terenie Imperium Rosyjskiego, w rodzinie Franciszka Knobelsdorfa, oficjalisty dworskiego, i Felicji ze Szpiganowiczów.

W latach 1916–1918 służył w armii carskiej, a od 1918 w Wojsku Polskim. W maju 1920 otrzymał awans na podporucznika. W 1921 kształcił się w Warszawskiej Szkole Dramatycznej, a w 1923 ukończył Oddział Dramatyczny przy Konserwatorium Muzycznym w Warszawie. W sezonie 1923/24 występował pod nazwiskiem Knobelsdorf w zespole Teatru Reduta. W sezonie 1924/25 występował na scenie Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie, w sezonie 1925/26 na scenach Reduty w Wilnie, a w sezonie 1926/27 w Teatrach Miejskich we Lwowie.

W 1927 przeniósł się do Teatru Nowego w Poznaniu, a w sezonie 1928/29 ponownie występował w wileńskiej Reducie. W sezonie 1930/31 – po raz pierwszy pod pseudonimem Wilamowski – występował na deskach Teatru Miejskiego w Lublinie. W maju 1931 – ponownie pod nazwiskiem Knobelsdorf – grał w Teatrze Ateneum w Warszawie, a w lecie tego roku, już jako Wilamowski, na scenie stołecznego Teatru Kometa. Pseudonimu Wilamowski używał już do końca życia.

W latach 1931–1935 występował w Teatrze Miejskim w Bydgoszczy, gdzie w 1934 również reżyserował. W sezonie 1935/36 był aktorem warszawskiego zespołu Instytutu Reduty. Do wybuchu II wojny światowej występował na scenach warszawskich: Teatru Polskiego i Teatru Małego. Podczas okupacji grał w teatrach jawnych w Warszawie: „Złoty Ul”, „Nowości” i „Komedia”.

W 1945 był aktorem Teatru Miejskiego w Łodzi oraz wykładowcą Studia Dramatycznego przy tej placówce. Następnie występował w Miejskich Teatrach Dramatycznych w Warszawie (sezon 1946/47) i Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi (1947–1949) oraz na scenach teatrów warszawskich: Współczesnego (1949–1951), Powszechnego (1951–1956) i Ludowego (1956–1958). W latach 1958–1975 należał do zespołu Teatru Polskiego w Warszawie. W 1975 przeszedł na emeryturę, ale w 1976 występował jeszcze gościnnie.

Miał w swym dorobku wiele liczących się ról. Uchodził za ucznia Juliusza Osterwy. W Teatrze Reduta zwrócił uwagę recenzentów jako „pełen skupionej powagi i szlachetnego umiaru” (Antoni Słonimski) Mak-Yks w Pierścieniu wielkiej damy Cypriana Kamila Norwida (1936). W warszawskim Teatrze Polskim grał m.in. Mikołaja Kopernika w Cezarze i człowieku Adolfa Nowaczyńskiego „dając mu ujmującą prostotę geniuszu” (Tadeusz Boy-Żeleński) i „wiele skupionej powagi i żarliwości” (Antoni Sło­nimski) oraz Księcia Henryka Edwarda w sztuce Mała Dorrit Karola Dickensa „objawiając się z nieznanej dotąd strony humoru i młodości” (Tadeusz Boy-Żeleński), a także Jerzego Fanninga w Asmodeuszu François Mauriaca „łą­cząc przyjemną powierzchowność ze staranną inter­pretacją swej roli” (Jan Parandowski).

Występował również w spektaklach Teatru Telewizji (1959–1977) i słuchowiskach Teatru Polskiego Radia (1949–1973).

Dwukrotnie żonaty. Był mężem aktorki Marii Seroczyńskiej, a pod koniec życia Barbary z Jóźwiaków, 1° v. Leszczewskiej.

Zmarł 27 grudnia 1978 w Warszawie, pochowany na cmentarzu Komunalnym Północnym na Wólce Węglowej (kwatera W-V-4-1-3).

Filmografia Jego wielka miłość (1936) – mężczyzna w loży Róża (1936) – oficer rosyjski aresztujący Jana Czarowica Tajemnica panny Brinx (1936) – lokaj w hotelu w Zakopanem Serce matki (1938) – Wiesław Borzęcki Prawdziwe oblicze (etiuda filmowa) (1949) – lekarz wojskowy Miasto nieujarzmione (1950) – oficer niemiecki Żołnierz zwycięstwa (1953) – Józef Stalin Podhale w ogniu (1955) – biskup Gembicki, pełnomocnik królewski Sprawa pilota Maresza (1955) – Hornowski, dotychczasowy naczelnik lotniska Nikodem Dyzma (1956) – dyrektor Terkowski Deszczowy lipiec (1957) – Stanisław Porębski Orzeł (1958) – estoński admirał dokonujący internowania „Orła” Pociąg (1959) – pasażer śpiący w przedziale konduktorki Zezowate szczęście (1960) – generał na trybunie podczas defilady Zaduszki (1961) – partyzant AK Czas przeszły (1961) – profesor, ojciec Antoniego Na białym szlaku (1962) – kapitan brytyjski Naprawdę wczoraj (1963) Smarkula (1963) – profesor, szef Bogdana Przerwany lot (1964) Podziemny front (serial telewizyjny) (1965) – ojciec Ryśka (odc. 3. Spotkanie z mordercą) Marysia i Napoleon (1966) – Breza Lalka (1968)

Epilog norymberski (1970) Wielka miłość Balzaka (serial tv) (1973)

Spektakle Teatru Telewizji Pani Bovary (1959) Generał Adamow (1967) Szansa słabego (1968) – Wysocki Epilog Norymberski (1969) Gniewko, syn rybaka (1969) – Paweł, kasztelan łęczycki, ojciec Agnieszki (cz. 3, 4, 5) Niemcy (1969) – Antoni Mała ankieta (1970) – sędzia przewodniczący Bogumił i Barbara (1971) – Krępski Sprawa Evy Evard (1972) – Uczestnik przyjęcia u Van Trothena Przed burzą (1977) (cz. 5)

Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1976) Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.

Przypisy

Bibliografia Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900–1980, t. II, Wyd. PWN Warszawa 1994,

Linki zewnętrzne

Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu komunalnym Północnym w Warszawie Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1978