Andria Dadiani, gruz. ანდრია დადიანი, ros. Андрей Давидович Дадиани (ur. 20 października 1850 w Zugdidi, zm. 12 czerwca 1910 w Kijowie) – książę megrelski, szachista.
Brat ostatniego władcy Megrelii, Mikołaja I. Książę Andria Dadiani poznał szachy w dzieciństwie. Na wakacjach w Hombergu spotkał Thomasa W. Barnesa, nieformalnego mistrza szachowego w 1864. Trzy lata później pokonał w partii szachowej barona Ignacego Kolischa w Paryżu, tuż po jego wygranej na III Międzynarodowym Turnieju Szachowym. Po zniesieniu księstwa Mengrelskiego, przesiedlono go wraz z rodziną do Sankt-Petersburga, gdzie rozpoczął naukę w Pażewskim korpusie. Po ukończeniu studiów prawniczych na Uniwersytecie w Heidelbergu w 1873 roku, podróżował po Europie, pokonując szereg utalentowanych szachistów i obdarowując pieniężnie wybitnych, m.in. Wilhelma Steinitza tysiącem franków za wygraną z Michaiłem Czigorinem. Zaprzyjaźnił się z pisarzem Iwanem Turgieniewem. W 1880 roku w Rzymie zremisował grę ze Stefano Dubois, nieformalnym mistrzem świata przed Paulem Morphym. Wygrywał turnieje w Paryżu, Rzymie, Tbilisi, Wiedniu, Petersburgu i Kijowie. Publikował w ważniejszych pismach szachowych, m.in. paryskim "Strategie", nowojorskim "International Chess Magazine" i petersburskim "Szachmatnyj listok". Poziom i styl jego gry prasa zaczęła porównywać do Paula Morphy'ego, a w 1892 "The Chess Monthly" poświęcił cały numer jego dokonaniom. Po przegranym turnieju z Fiodorem Duz-Chotimirskim, wysłał jedną z wygranych przez siebie partii do "Strategie", co Chotimirski uznał za zniewagę, wyzywając księcia na pojedynek. Nie doszło do niego. W 1903 roku został prezydentem turnieju w Monte Carlo. Książę odmówił gry Michaiłowi Czigorinowi, co udało mu się przeforsować w radzie turnieju. Nieformalnym powodem miała być krytyczna analiza jednej z gier księcia. Książę zaproponował Czigorinowi 1500 franków rekompensaty. W 1903 roku Emmanuel Schiffers opublikował w Kijowie książkę poświęconą księciu Dadianiemu- "Fins de partie de S.A.S. le Prince Dadian de Mingrelie" (Końcówki partii Jego Książęcej Mości Księcia Dadianiego z Mergrelii"). Według Wasyla Panowa (Сорок лет за шахматной доской, Moskwa 1963), książę Dadiani często dystansował się od prasy, ponieważ w niej był "niepokonany", a nawet Schiffers mógł poprawiać gry księcia, które ten niekiedy wymyślał. Książę Dadiani zmarł w Kijowie w 1910 roku. Pochowany w rodzinnym grobowcu w klasztorze w Martwili.
Bibliografia E.Schiffers, Fins de partie de S.A.S. le Prince Dadian de Mingrelie, Kijów 1903. W. Panow, Сорок лет за шахматной доской, Moskwa 1963. Sarah Chess Journal РЫЦАРЬ ШАХМАТНОЙ ИГРЫ
Linki zewnętrzne
Kategoria:Gruzińscy szachiści Kategoria:Rosyjscy szachiści Kategoria:Urodzeni w 1850 Kategoria:Zmarli w 1910 Kategoria:Ludzie urodzeni w Zugdidi