260px|thumb|Las Popioły, fragment ZPK „Ruda Willowa” 260px|thumb|Ujście Dobrzynki w ZPK „Międzyrzecze Neru i Dobrzynki”
Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe województwa łódzkiego
Według Ustawy o ochronie przyrody z 2004 roku zespoły przyrodniczo-krajobrazowe to: „fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe i estetyczne”
W 2010 roku w województwie łódzkim istniało 36 takich zespołów o łącznej powierzchni 11 994,4 ha. Areały poszczególnych z nich wahały się od 0,82 ha w przypadku ZPK „Skarpa Jurajska” do 4007 ha w przypadku ZPK „Dolina Grabi”. Najczęściej tą formą ochrony przyrody obejmowane były doliny rzeczne i kompleksy leśne. Ponadto stosowano ją w przypadku założeń dworsko-parkowych i pałacowo-parkowych. Istnieje także wiele zespołów, gdzie ochroną objęte są zarówno obiekty przyrodnicze jak i kultury materialnej.
Lista zespołów przyrodniczo-krajobrazowych województwa łódzkiego Kompletny wykaz zespołów przyrodniczo-krajobrazowych wg stanu na 2010 rok Nazwa ZPK Rokpowołania Pow. (ha) lokalizacja(gmina) Obiekt Borkowice 2001 507,38 Dłutów kompleks leśny Dąbrowa I 1996 55,98 Dłutów starodrzew Dąbrowa II 1996 142,84 Dłutów starodrzew Dobroń 2001 221,36 Dobroń wydmy śródleśne i torfowiska Dolina Grabi 1998 4007,0 Dobroń, Łask,miasto Łask,Sędziejowice,Widawa dolina rzeczna z zabytkami kultury materialnej Dolina Mrogi 1997 493 Brzeziny, Rogów,Dmosin dolina rzeczna z zabytkami kultury materialnej Dolina Sokołówki 2010 219,78 miasto Łódź krajobraz naturalny i kulturowy Działoszyński 1998 299,0 Działoszyn krajobraz naturalny i kulturowy Górna Mrożyca 1998 105,0 Brzeziny dorzecze górnego odcinka rzeki Góry Wapienne 1995 3,64 Burzenin roślinność kserotermiczna Kolumna-Las 1993 365,0 miasto Łask starodrzew, hist. drewnianazabudowa letniskowa Lipnickie Błota 2005 721,9 Goszczanów bagna i torfowiska,ostoja ptactwa Luciejów 2001 139,93 Sędziejowice wydma śródleśna, źródła wysiękowe, oczka wodne Majowa Góra 1994 3,90 Przedbórz (miasto) kompleks leśno-historycznyw granicach miasta Międzyrzecze Neru i Dobrzynki 2010 217,02 miasto Łódź doliny rzeczne z krajobrazemnaturalnym i kulturowym Mogilno 2001 68,35 Dobroń wydma eoliczna z borem sosnowym Nieborów 1998 46,35 Nieborów łąki wilgotne, terenbyłego lapidarium Niemysłów 1996 4,52 Poddębice starodrzew Osjakowski 1998 2492,0 Osjaków, Konopnica,Siemkowice dolina Warty, odcinek ujściowy Wężnicy Park Podworski w Zadzimiu 2005 6,61 Zadzim zabytkowy park podworski z pałacem Park Zabytkowy w Sokolnikach 2005 3,96 Sokolniki park z pomnikowymi drzewami Parki Złoczewskie 2004 4,04 Złoczew krajobraz przyrodniczy parków Poddębicki 2007 5,77 miasto Poddębice park miejski z bulwaremnad Nerem Renesansowe założenie Pałacowo-Parkowew Działoszynie 2005 2,34 Działoszyn park z pałacem Rochna 1998 21,95 Brzeziny krajobraz naturalny źródlisk rzeki Mrogi,kompleks leśny Ruda Willowa 2009 225,23 miasto Łódź dolina rzeczna z kompleksem leśnym,zabytkowe wille Sędziejowicki 1995 13,0 Sędziejowice starodrzew Skarpa Jurajska 2001 0,82 Inowłódz zbocze doliny Pilicy z kościołem Sucha Dolina w Moskulach 2010 161,89 miasto Łódź krajobraz naturalny i kulturowydoliny denudacyjnej, las grądowy Uroczysko Zieleń 2004 77,67 Uniejów kompleks leśny, użytki zielone Uroczysko Zieleń II 2006 15,68 Uniejów użytki zielone, zadrzewienia,panorama zespołu zamkowo-pałacowego Wzgórza Ożarowskie 1998 628,30 Mokrsko krajobraz naturalny i kulturowy,były park dworski Zabytkowy Park Podworski w Czepowie Dolnym 2004 4,63 Uniejów starodrzew byłego parku dworskiego Zabytkowy Park w Buczku 2004 1,60 Buczek dawny park dworski Zwierzyniec Królewski 1994 572,32 Skierniewice,Maków kompleks leśny ze starodrzewiem iobiektami kulturowymi Źródła Neru 2010 134,07 miasto Łódź krajobraz naturalny i kulturowyodcinka źródłowego rzeki
Zespoły planowane i projektowane oraz o niejasnym statusie Na terenie gminy Dobroń ma powstać: ZPK „Młynów nad Grabią” – miałby być to przekształcony ZPK „Dolina Grabi” po rewizji granic
Na obszarze Parku Krajobrazowego Międzyrzecza Warty i Widawki planowano w 2008 roku utworzyć następujące ZPK:
ZPK „Siemiechów Łąki” – kompleks łąk i zbiorowisk turzycowych o powierzchni 75,9 ha. ZPK „Wola Wężykowa” – zespół stawów rybnych wraz ze zróżnicowanym siedliskowo otoczeniem. ZPK „Widawa – Grabno – Rogóźno” – na obszarze 382 ha znajduje się węzeł hydrograficzny Widawki, Grabi i Niecieczy, gdzie można obserwować procesy geologiczne i hydrograficzne. ZPK „Zabłocie II” – suche lasy sosnowe i położone obok malownicze stawy, 94,2 ha. ZPK „Ochle” – duży obszar o powierzchni 356,4 ha porośnięty łąkami i roślinnością torfowiska niskiego, gniazdują tu licznie ptaki. ZPK „Las Zborowski” – śródlądowy bór wilgotny z licznymi stanowiskami rzadkich roślin. ZPK „Dolina Niecieczy” – naturalny charakter małej rzeki.
Ponadto niektóre źródła wymieniają: ZPK „Dolina rzeki Końskiej” ZPK „Węzeł hydrograficzny Widawki-Grabi-Niecieczy” – prawdopodobnie tożsamy z ZPK „Widawa – Grabno – Rogóźno”
Przypisy
Bibliografia