Gubernator generalny Związku Australijskiego (ang. Governor-General of the Commonwealth of Australia) – formalnie najwyższe stanowisko władzy wykonawczej na szczeblu federalnym w Australii. W praktyce jego rola jest głównie ceremonialna, zaś od zajmującej ten urząd osoby oczekuje się apolitycznego realizowania funkcji „Ojca (lub Matki) Narodu”.
Charakterystyka urzędu Istnienie tego urzędu wiąże się z faktem, iż Australia pozostaje w unii personalnej z Wielką Brytanią, w związku z czym król Australii, będący zarazem królem Wielkiej Brytanii i pozostałych Commonwealth realms, przez zdecydowaną większość czasu pozostaje poza terytorium kraju. W czasie jej nieobecności większość obowiązków i kompetencji, które w klasycznym modelu westminsterskim spoczywają na monarsze, jest realizowana przez gubernatora generalnego.
Gubernator ma prawo mianowania ministrów i sędziów, rozwiązania parlamentu oraz sygnowania ustaw. Przewodniczy Federalnej Radzie Wykonawczej i jest nominalnym dowódcą Australijskich Sił Zbrojnych. W praktyce jednak wszystkie swoje kompetencje realizuje w ścisłym porozumieniu z gabinetem federalnym, a zwłaszcza z premierem Australii. Gubernator generalny ma prawo użyć swych szczególnych prerogatyw samodzielnie tylko w zupełnie wyjątkowych sytuacjach. Ostatni raz zdarzyło się to w 1975 roku podczas kryzysu konstytucyjnego, jednak do dziś zasadność ich użycia w tamtej sytuacji budzi liczne kontrowersje.
Stołeczną rezydencją gubernatora jest Government House w Canberze, popularnie zwany Yarralumla. Inną oficjalną rezydencją jest Admirality House w Sydney.
Powoływanie i kadencja Formalnie powołanie gubernatora generalnego jest osobistym aktem królewskim, jednak zwyczajowo monarcha mianuje kandydata wskazanego przez premiera Australii. Długość kadencji gubernatora nie jest prawnie uregulowana, zależy głównie od decyzji premiera oraz samego gubernatora, jednak historycznie gubernatorzy urzędowali zwykle od 4 do 7 lat.
Lista gubernatorów generalnych Australii #PortretImię i nazwiskoObjął urządOpuścił urządSuweren 1 100px John Hope, 7. hrabia Hopetoun 1 stycznia 1901 22 stycznia 1901 Wiktoria (1) 1 stycznia 1901 22 stycznia 1901 Edward VII 2 100px Hallam Tennyson, 2. baron Tennyson 9 stycznia 1903 21 stycznia 1904 3 100px Henry Northcote, 1. baron Northcote 21 stycznia 1904 9 września 1908 4 100px William Ward, 2. hrabia Dudley 9 września 1908 6 maja 1910 (4) 6 maja 1910 31 lipca 1911 Jerzy V 5 100px Thomas Denman, 3. baron Denman 31 lipca 1911 18 maja 1914 6 100px Ronald Munro-Ferguson 18 maja 1914 6 października 1920 7 100px Henry Forster, 1. baron Forster 6 października 1920 8 października 1925 8 100px John Baird, 1. baron Stonehaven 8 października 1925 21 stycznia 1931 9 100px Isaac Isaacs 21 stycznia 1931 20 stycznia 1936 (9) 20 stycznia 1936 23 stycznia 1936 Edward VIII 10 100px Alexander Hore-Ruthven, 1. baron Gowrie 23 stycznia 1936 11 grudnia 1936 (10) 11 grudnia 1936 30 stycznia 1945 Jerzy VI 11 100px Henryk Windsor, książę Gloucester 30 stycznia 1945 11 marca 1947 12 100px William McKell 11 marca 1947 6 lutego 1952 (12) 6 lutego 1952 8 maja 1953 Elżbieta II 13 100px William Slim 8 maja 1953 2 lutego 1960 14 100px William Morrison, 1. wicehrabia Dunrossil 2 lutego 1960 3 lutego 1961 15 100px William Sidney, 1. wicehrabia De L’Isle 3 sierpnia 1961 7 maja 1965 16 100px Richard Casey, baron Casey 7 maja 1965 30 kwietnia 1965 17 100px Paul Hasluck 30 kwietnia 1965 11 lipca 1974 18 100px John Kerr 11 lipca 1974 8 grudnia 1977 19 100px Zelman Cowen 8 grudnia 1977 29 lipca 1982 20 100px Ninian Stephen 29 lipca 1982 16 lutego 1989 21 100px Bill Hayden 16 lutego 1989 16 lutego 1996 22 100px William Deane 16 lutego 1996 29 czerwca 2001 23 100px Peter Hollingworth 29 czerwca 2001 29 maja 2003 24 100px Michael Jeffery 11 sierpnia 2003 5 września 2008 25 100px Quentin Bryce 5 września 2008 28 marca 2014 26 100px Peter Cosgrove 28 marca 2014 1 lipca 2019 27 100px David Hurley 1 lipca 2019 8 września 2022 (27) 8 września 2022 1 lipca 2024 Karol III28136x136pxSamantha Mostyn1 lipca 2024nadal
Zobacz też gubernator generalny