Krajowy Festiwal Polskiej Piosenki w Opolu (KFPP w Opolu) – polski festiwal muzyczny, organizowany corocznie od 1963 roku w Opolu przez Telewizję Polską i miasto Opole, poświęcony polskiej muzyce rozrywkowej. Odbywa się zazwyczaj przez trzy lub cztery dni w czerwcu w Amfiteatrze Tysiąclecia i jest emitowany na żywo przez TVP1.

Stałym elementem festiwalu są konkursy Debiutów (dla wykonawców debiutujących) i Premier (z premierowymi utworami uznanych artystów). W latach 2000–2016 i ponownie od 2024 w jego ramach przyznawane są także nagrody muzyczne Superjedynki. Ponadto festiwal obejmuje koncerty okolicznościowe i tematyczne.

W czasie PRL uchodził za najważniejszy i najbardziej wpływowy polski festiwal muzyczny, obok prezentującego muzykę polską i zagraniczną Sopot Festivalu. Jest także sztandarową imprezą Opola, które zostało określone przez Jerzego Waldorffa podczas I edycji jako stolica polskiej piosenki.

Lista edycji

Nr Rok Data Miejsce 1 1963 19–23 czerwca 1963 Amfiteatr Tysiąclecia 2 1964 24–28 czerwca 1964 3 1965 17–20 czerwca 1965 4 1966 23–26 czerwca 1966 5 1967 22–25 czerwca 1967 6 1968 27–30 czerwca 1968 7 1969 26–29 czerwca 1969 8 1970 25–28 czerwca 1970 9 1971 24–26 czerwca 1971 10 1972 21–24 czerwca 1972 11 1973 20–23 czerwca 1973 12 1974 26–29 czerwca 1974 13 1975 25–29 czerwca 1975 14 1976 23–27 czerwca 1976 15 1977 21–25 czerwca 1977 16 1978 19–23 czerwca 1978 17 1979 23–30 czerwca 1979 18 1980 25–29 czerwca 1980 19 1981 25–28 czerwca 1981 20 1983 30 czerwca–3 lipca 1983 21 1984 21–24 czerwca 1984 22 1985 26–29 czerwca 1985 23 1986 22–25 lipca 1986 24 1987 25–26 czerwca 1987 25 1988 23–26 czerwca 1988 26 1989 22–25 czerwca 1989 27 1990 20–24 czerwca 1990 28 1991 27–30 czerwca 1991 29 1992 19–20 czerwca 1992 30 1993 24–26 czerwca 1993 31 1994 22–25 czerwca 1994 32 1995 22–24 czerwca 1995 33 1996 28–29 czerwca 1996 34 1997 26–30 czerwca 1997 35 1998 25–27 czerwca 1998 36 1999 25–26 czerwca 1999 37 2000 22–23 czerwca 2000 38 2001 8–9 czerwca 2001 39 2002 28–29 maja 2002 40 2003 30–31 maja 2003 41 2004 29–30 maja 2004 42 2005 10–12 czerwca 2005 43 2006 2–4 czerwca 2006 44 2007 15–17 czerwca 2007 45 2008 13–15 czerwca 2008 46 2009 12–14 czerwca 2009 47 2010 10–12 września 2010 Kampus Politechniki Opolskiej 48 2011 10–11 czerwca 2011 Amfiteatr Tysiąclecia 49 2012 1–3 czerwca 2012 50 2013 14–16 czerwca 2013 51 2014 6–8 czerwca 2014 52 2015 12–14 czerwca 2015 53 2016 3–6 czerwca 2016 54 2017 15–17 września 2017 55 2018 8–11 czerwca 2018 56 2019 14–17 czerwca 2019 57 2020 4–7 września 2020 58 2021 3–6 września 2021 59 2022 17–20 czerwca 2022 60 2023 9–11 czerwca 2023 61 2024 31 maja–2 czerwca 2024 62 2025 12–15 czerwca 2025632026 4–7 czerwca 2026

Nagrody Nagroda im. Anny Jantar, tzw. Karolinka – za zajęcie pierwszego miejsca w głosowaniu jury w konkursie Debiuty:

Grand Prix – nagroda Prezesa TVP dla zasłużonych wykonawców, autorów tekstu, kompozytorów, przyznawana zazwyczaj za całokształt twórczości:

Super Premiera – Nagroda im. Karola Musioła – nagroda za zajęcie 1. miejsca w konkursie Premiery, dawniej przyznawana przez jury, obecnie wybierana podczas głosowania telewidzów: 2014: Halina Mlynkova 2015: Michał Szpak 2016: Mesajah 2017: Katarzyna Cerekwicka 2018: Tulia 2019: Marcin Sójka 2020: Stanisława Celińska 2021: Krystian Ochman 2022: Karolina Lizer 2023: Tulia i Halina Mlynkova 2024: Czesław Mozil i Michał Zabłocki 2025: Katarzyna Żak 2026: Sargis Davtyan

Superjedynka – nagroda przyznawana od 2000 do 2016, w różnych kategoriach (m.in. najlepszy wokalista, wokalistka, zespół, debiut, przebój, płyta pop, płyta rock, płyta hip-hop, płyta alternatywna, płyta z muzyką literacką, płyta z muzyką taneczną, teledysk, wydarzenie muzyczne roku).

Historia mały|Pomnik poświęcony pomysłodawcom festiwalu Festiwal powstał w 1963 z inicjatywy dziennikarzy i redaktorów Programu III Polskiego Radia: Jerzego Grygolunasa i Mateusza Święcickiego oraz ówczesnego burmistrza Opola – Karola Musioła w odpowiedzi na konserwatyzm w Polskim Radiu. Celem stworzenia festiwalu były: promocja nowych wykonawców w Polsce, promocja bardziej zróżnicowanych stylów artystycznych niż w Polskim Radiu, konfrontacja nowych piosenek z publicznością i zmiana polityki repertuarowej radiowych redakcji muzycznych. Jerzy Grygolunas zauroczony Opolem, kojarzonym w tamtym okresie z ziemiami odzyskanymi oraz pyłem cementowni, postanowił zrealizować ideę festiwalu w tym mieście. Pomimo braku ukończonego budynku amfiteatru (jeszcze na dzień przed rozpoczęciem wydarzenia kończono budowę sceny), Karol Musioł zapewnił prasę, że festiwal się odbędzie. Musioł codziennie o godz. 5:00 i pilnował prac. Architekt obiektu Florian Jesionowski wspominał, że potem co rok przed festiwalem odwiedzała go milicja i kazała podpisywać oświadczenie, że płoty i ściany wokół się nie zawalą. Amfiteatr został na tyle ukończony, by móc pomieścić publiczność.

1. edycja festiwalu odbyła się 19 czerwca 1963, w 15 koncertach wzięło udział 102 wykonawców oraz ponad 100 dziennikarzy i fotoreporterów, a także nagrodzono 37 piosenek. Podczas 1. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej padły historyczne słowa, używane dzisiaj jako motto miasta Opole, wypowiedziane przez Jerzego Waldorffa, który stwierdził:

Do niezwykłych wydarzeń doszło w czasie VII KFPP, w trakcie którego odbył się zlot hipisów w Opolu. Reakcja władz była natychmiastowa, uczestnicy zlotu byli represjonowani, złapanym obcinano włosy, a następnie koleją odsyłano z OpolaM. Patelski, Czujni strażnicy Demokracji Ludowej. Urząd cenzury w województwie opolskim 1950-1990, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego 2019,. thumb|Jerzy Połomski w trakcie występu podczas XII Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu (1974) Organizatorami następnych edycji festiwalu zostali: Komitet „Polskie Radio i Telewizja” oraz Towarzystwo Przyjaciół Opola, natomiast główne koncerty (nie licząc amfiteatru) odbyły się w szkole muzycznej i teatrze im. Jana Kochanowskiego, jako towarzyszące festiwalowi w różnych salach klubowych miasta Opola. 12. edycja festiwalu, rozpoczynająca się 26 czerwca 1974, została opóźniona z powodu meczu piłkarskiej reprezentacji Polski z reprezentacją Szwecji w ramach drugiej rundy mistrzostw świata 1974 w RFN (1:0)Opole i mundial 1974 [data dostępu: 2013-04-18].. XIV KFPP odbył się w cieniu robotniczych protestów w Radomiu i Ursusie. Władze rozważały nawet odwołanie festiwalu. W jego trakcie główni uczestnicy m.in. Jan Pietrzak i Olga Lipińska byli wzywani na rozmowy ostrzegawcze do Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Opolu. W trakcie zmieniono program koncertów, by zwolnić amfiteatr, po południu 27 czerwca 1976, kiedy to odbył się wiec poparcia dla ekipy Edwarda GierkaM. Patelski, Czujni strażnicy Demokracji Ludowej. Urząd cenzury w województwie opolskim 1950-1990, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego 2019,. W 1982 festiwal nie odbył się z powodu wprowadzenia w Polsce stanu wojennego. Inauguracja 23. edycji festiwalu została przesunięta na 22 lipca 1986 z powodu trwających piłkarskich mistrzostw świata 1986 w Meksyku, by nie stawiać Polaków przed dylematem: piłka nożna czy muzykaXXIII KFPP – 1986 [data dostępu: 2013-04-29]..

Do 1989 program festiwalu, zwłaszcza występy kabaretowe, był kontrolowany przez komunistycznych cenzorów z GUKPPiW. Zabezpieczeniem festiwalu, przeciw ewentualnym niepożądanym wystąpieniom politycznym, zajmowała się lokalna SB w ramach sprawy obiektowej kryptonim „Amfiteatr”. Kontrola tekstów piosenek i scenariuszy programów kabaretowych przebiegała dwustopniowo, najpierw wszystkie teksty były przedstawiane do akceptacji w Warszawie w GUKPPiW, a następnie występy artystów w Opolu nadzorowali lokalni cenzorzy, którzy obecni byli zarówno na próbach, jak i podczas festiwalowych koncertów. W 1992 organizatorem była firma Brawo, znana z piractwa fonograficznego, jak również promocji disco polo. Ze względu na kontrowersje z tym związane kilkoro wykonawców (m.in. Armia, Ireneusz Dudek czy Formacja Nieżywych Schabuff) odmówiło udziału.

W 2010 roku z powodu modernizacji amfiteatru, inauguracja 47. edycji festiwalu odbyła się 10 września 2010 roku na błoniach Politechniki Opolskiej. 14 czerwca 2013 roku odbyła się inauguracja jubileuszowej, 50. edycji festiwalu, podczas której zamiast tradycyjnego Grand Prix nagrody Prezesa TVP, wręczono nagrody ponad 100 osobom związanym z festiwalem: wokalistom, muzykom, kompozytorom i autorom tekstów.

W 2017 roku z powodu konfliktu władz miasta Opola z Telewizją Polską oraz bojkotu wielu artystów, inauguracja 54. edycji festiwalu, odbyła się 15 września 2017 roku. W 2020 roku z powodu pandemii COVID-19 władze miasta Opola z Telewizją Polską podjęły decyzję o przeniesieniu inauguracji 57. edycji festiwalu z 5 czerwca 2020 roku na 3 września 2020 roku.

Muzeum

W 2007 roku powstało Muzeum Polskiej Piosenki w celu przechowywania informacji i pamiątek dotyczących kolejnych edycji opolskiego festiwalu. Po kilku lata rozszerzono formułę o archiwizowanie informacji o całym nurcie polskiej piosenki. Muzeum wchodzi w skład Narodowe Centrum Polskiej Piosenki i od sierpnia 2016 roku można zwiedzać muzeum, mieszczące pod Amfiteatrem Tysiąclecia.

Zobacz też Amfiteatr Tysiąclecia w Opolu Rajd Festiwalowy Aleja Gwiazd Festiwalu Polskiej Piosenki Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu Hip-hop Opole

Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna strona festiwalu KFPP w Opolu w serwisie strumieniowym TVP VOD (edycje od 2003)

Kategoria:Festiwale muzyczne w Polsce Kategoria:Historia TVP Kategoria:Historia Polskiego Radia Kategoria:Muzyka w Opolu Kategoria:Muzyka na Śląsku Kategoria:Hasła kanonu polskiej Wikipedii