Siły Powietrzne Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (, skrót ang. PLAAF) – jeden z rodzajów sił zbrojnych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej, od początku istnienia ich kręgosłup stanowiły maszyny radzieckie, a później ich kopie produkowane w Chinach, obecnie liczą ponad 2000 statków powietrznych.

Chińczycy od początku istnienia nowego państwa napotkali na trudności w budowie nowoczesnej armii, nie będąc w stanie zaprojektować i budować nowoczesnego samolotu byli skazani na współpracę z ZSRR. Oba kraje zbliżyła wojna koreańska, w trakcie której Chińczycy latali na radzieckich MiG-15 (w ChRL J-2), zakłady Shenyang uruchomiły nawet licencyjną produkcję treningowych MiG-15UTI (oznaczone JJ-2). W latach 50. Chiny zbudowały znaczne zaplecze przemysłowe, aby móc samodzielnie produkować samoloty dla swojego lotnictwa.

19 listopada 2015 roku ogłoszono podpisanie kontraktu pomiędzy rządami Chin i Rosji na sprzedaż 24 samolotów Su-35. Wartość umowy szacowana jest na 2 miliardy USD. Dostawy myśliwców mają się rozpocząć w 2017, a zakończyć w 2018 roku. Negocjacje trwały od 2011 roku, które dotyczyły miejsca produkcji maszyn. Postanowiono, że samoloty powstają w zakładach Suchoja w Komsomolsku nad Amurem, z wykorzystaniem niektórych chińskich komponentów maszyny. Siły Powietrzne Chin staną się pierwszym zagranicznym użytkownikiem Su-35.

Wyposażenie jednostek transportowych Zadaniem lotnictwa transportowego jest zapewnienie transportu wewnątrz kraju oraz wsparcie działań za granicą. Chińska Republika Ludowa w wielu regionach swojego rozległego terytorium posiada słabo rozbudowaną sieć infrastruktury drogowej. Realizacja transportu w takim przypadku realizowana jest przez wojskowy transport powietrzny. Problemem braku wsparcia dla rozrostu sił transportowych był brak nowoczesnego sprzętu wraz z brakiem technologii w tej dziedzinie. Przyczyną za ten stan rzeczy były negatywne stosunku z ZSRR oraz ograniczone moce produkcyjno-konstrukcyjne chińskiego przemysłu lotniczegoTomasz Szulc, Chińskie samoloty transportowe [w:] Lotnictwo (09/2014), Magnum-X, wrzesień 2014, s. 80, ISSN1732-5323.

Pierwszy chiński samolot transportowy był to Yun-5, który był radzieckim samolotem An-2. Od 1957 roku montowano samoloty z części sprowadzonych z ZSRR, a następnie uruchomiono miejscową produkcję. W trzynaście lat do 1970 roku powstało 728 sztuk w fabryce Nanchang, a od tego roku również fabryka Shijiazhuang. Jedyną zmianą konstrukcyjną w stosunku do radzieckich lub polskich samolotów było zamontowanie na końcu wingletówTomasz Szulc, Chińskie samoloty transportowe [w:] Lotnictwo (09/2014), Magnum-X, wrzesień 2014, s. 81, ISSN1732-5323.

W latach 1974–1975 opracowano samolot Y-11, którego produkcja trwała zaledwie dwa lata. Napędzany był dwoma silnikami tłokowymi z dziewięcioma cylindrami Huosai-6A o mocy 213 kW każdy. Samolot z powodu niepraktyczności został wycofany z użytkowania. Samolot Y-11 Turbo Panda, który powstał na podstawie poprzednika to samolot u układzie grzbietopłatu z skrzydłami wzmocnionymi zastrzałami. Napęd stanowią dwa silniki Pratt & Whitney Canada PT6A-27 z śmigłami Hartzell o łącznej mocy 1360 kW. Kabina mieści 17 pasażerów i 1700 kg ładunku. Kadłub nie posiada tylnych drzwi załadunkowych. Konstrukcja została oblatana w 1982 roku. Nazwa następnie została zmieniona na Y-12. Maszyna została zmodernizowana poprzez wydłużenie skrzydeł o 2 metry, przez skośne końcówki oraz wymieniono silniki na mocniejsze. Próby w locie zostały zakończone w 2002 roku. Wyprodukowano ich około 120 sztuk.

Chiński samolot Yun-7 jest chińską kopią samolotu radzieckiego An-24. Nie ma informacji czy samolot był skopiowany po zakupieniu wersji cywilnych czy dokonano zakupienia dokumentacji. Pierwszy samolot oblatano w latach 70 XX wieku, a wersję z tylną rampą załadowczą Y-7H oblatano końcem lat 90Tomasz Szulc, Chińskie samoloty transportowe [w:] Lotnictwo (09/2014), Magnum-X, wrzesień 2014, s. 82, ISSN1732-5323.

Samolot An-12 jest największym chińskim samolotem transportowym, który produkowany jest seryjnie. Państwo Chińskie otrzymało w latach 60 kilka samolotów An-12 i dokumentację umożliwiającą samodzielny montaż bez licencji i dokumentacji produkcyjnej. Rozpoczęcie kopiowania radzieckiego samolotu zostało ustalone w 1969 roku. Prototyp zbudowano w 1974 roku. Oznaczenie chińskiego klona ustalono na Yun-8. Próby nad samolotem zostały zakończone w 1980 roku. W użyciu pozostaje około 90 sztuk z 100 wyprodukowanych samolotów. Różnica między radzieckim odpowiednikiem widoczna jest w przeszklonym nosie, który został wydłużony. Modernizacji uległy również wrota załadunkowe, skopiowane z amerykańskiego Herculesa oraz zostały powiększone celem transportu śmigłowców. W 1990 próbowano samodzielnie uszczelnić kabinę celem hermetyzacji jednak konieczne było skorzystanie pomocy z usług firmy Lockheed Martin. Zmiana miała oficjalnie umożliwić transport zwierząt, ale dała możliwość transportu żołnierzy nad HimalajamiTomasz Szulc, Chińskie samoloty transportowe [w:] Lotnictwo (09/2014), Magnum-X, wrzesień 2014, s. 82-83, ISSN1732-5323.

Niektóre samoloty Yun-8 posiadają większe osłony dielektryczne na przodzie kadłuba. Przyczyną były dłuższe anteny radaru. Samolotów tych używa się powszechnie do transportu i maszyn specjalnych jak rozpoznanie lub testowania nowych komponentów. W 1993 roku planowano stworzyć wersję cywilną samolotu. W 1997 roku zmodernizowano podwozie samolotu. W 2004 roku rozpoczęto modernizację samolotu. Planowano importować silniki od Pratt & Whitney PW150B i śmigła sześciołopatowe Dowty R-408. Modernizacja z powodu przedłużających się prac, została wsparta umową z biurem Antonowa, które miało zaprojektować nowe skrzydła z kesonem pełniącym rolę zbiornika paliwa. Samolot po modernizacji otrzymał oznaczenie Y-8F-600. Oblatano go w 2007 roku według źródeł chińskich pomimo nie ujawnienia żadnego zdjęcia prototypu. Maszyna była później modernizowana pod względem zadań specjalnych. W ogonie wprowadzono masywny opływ aerodynamiczny, zlikwidowano rampę załadunkową, zmniejszono grzebień aerodynamiczny, wydłużono gondole podwozia, zwiększono ładownie o 1 metr. Kolejna zmiana dodała kolejny metr ładowni, nowe silniki i zwiększenie steru kierunku. W 2005 roku podane zostały informacje o pracy nad samolotem Y-8UTomasz Szulc, Chińskie samoloty transportowe [w:] Lotnictwo (09/2014), Magnum-X, wrzesień 2014, s. 84, ISSN1732-5323.

W 2007 roku ujawniono makietę samolotu, która okazała się kopią Ił-76. W 2009 roku oficjalnie ogłoszono pracę nad konstrukcją samolotu Y-20. Samolot stanowi połączenie rozwiązań z różnych samolotów. Z samolotu Ił-76 zaczerpnięto skrzydła, natomiast ogon wzięto z C-17A Globemaster III, podwozie z Airbus A400M, a przód z An-70Tomasz Szulc, Chińskie samoloty transportowe [w:] Lotnictwo (09/2014), Magnum-X, wrzesień 2014, s. 87, ISSN1732-5323.

Samoloty z importu Po II wojnie światowej Chiny używały samolotów C-46, C-47, Li-2, Ił-12, Ił-14, Ił-18, Tu-124. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku zakupiono Ił-76Tomasz Szulc, Chińskie samoloty transportowe [w:] Lotnictwo (09/2014), Magnum-X, wrzesień 2014, s. 89, ISSN1732-5323.

Plany niezrealizowane Pierwszym dużym samolotem transportowym miała być kopia Boeinga 707 - Y-10. Projekt jednak porzucono.

Wyposażenie

SamolotProducentTypWersjaLiczba sztuk Dostęp: 2012-12-15UwagiSamoloty myśliwskieChengdu J-20Chinymysliwiec trudnowykrywalny~50Suchoj Su-35myśliwiec wielozadaniowySu-35S24 Chengdu J-10 myśliwiec wielozadaniowy J-10A/B J-C J-10S 436Dopiero wersja C jest uważana za nowoczesną maszynę. Su-30 myśliwiec wielozadaniowy Su-30MKK ~76 Marynarka wykorzystuje 24 Su-30MKK2.Shenyang J-16Chinymysliwiec przewagi powietrznejJ-16 J-16D100+Rozwojowa kopia Su-30 Wersja D - walka elektroniczna Shenyang J-11 myśliwiec wielozadaniowy J-11AJ-11B 120 kopia Su-27 Suchoj Su-27 myśliwiec przewagi powietrznej Su-27SKSu-27UBK 5316 Shenyang J-8II myśliwiec przechwytujący J-8A/J-8B 96 Chengdu J-7 myśliwiec J-7 389 kopia MiG-21F-13Samoloty szturmowe Xi’an JH-7 myśliwiec szturmowy JH-7/A 72 Nanchang Q-5 samolot bliskiego wsparcia Q-5 119 rozwinięcie J-6/MiG-19Bombowce Xi’an H-6 bombowiec strategiczny H-6 120 Licencyjna kopia Tu-16, produkowane są zmodernizowane H-6K.Samoloty wczesnego ostrzegania KJ-2000 wczesne ostrzeganie 5 Zmodyfikowane w Chinach Ił-76. KJ-200 wczesne ostrzeganie 2 Na bazie Y-8.Samoloty szkolno-treningowe Nanchang CJ-6 szkolenie wstępne CJ-6 300+ rozwinięcie Jak-18A Hongdu JL-8 szkolenie podstawowe JL-8 190 Hongdu L-15 szkolenie zaawansowane L-15 2Samoloty transportowe Ił-76 strategiczny transportowiec Ił-76MD 20 Harbin Y-12 lekki transportowiec Y-12? Harbin Y-11 lekki transportowiec Y-1150 Shaanxi Y-8 taktyczny transportowiec Y-8 45 kopia An-12 Xi’an Y-7 lekki transportowiec Y-7 80 Shijiazhuang Y-5 lekki transportowiec Y-5300 Bombardier Challenger 600 transport VIP CL 6015Powietrzne tankowce Xi’an H-6 tankowiec powietrzny HY-6 10Śmigłowce Mi-17 transportowy Mi-17 330 Changhe Z-8 ciężki transportowy Z-8 8 licencyjny Super Frelon Harbin Z-9 wielozadaniowybojowy Z-9WZ-9 18030 licencyjny Eurocopter Dauphin Changhe WZ-10 szturmowy WZ-10 300 Changhe Z-11 użytkowybojowy Z-11Z-11W 3030 licencyjny Eurocopter Écureuil Eurocopter AS 532 Cougar transportowy AS 532 6 Sikorsky UH-60 Black Hawk transportowy S-70C 16 Harbin HC-120 Śmigłowiec szkolny HC-120 93 Zamówiono 130, licencyjny EC120 Colibri.

Przypisy

Linki zewnętrzne People's Liberation Army Air Force, globalsecurity.org Chinese Military Aviation

Chiny Kategoria:Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1949