The Royal Shakespeare Company (RSC) – jeden z największych brytyjskich zespołów teatralnych. Wywodzi się z tradycji dziewiętnastowiecznych. Główna siedziba zespołu znajduje się w Stratford-upon-Avon. Zatrudnia 700 pracowników i daje około 20 premier rocznie.
Historia Aczkolwiek w Stradford sztuki Szekspira wystawiano regularnie już od śmierci pisarza pierwszy stały teatr dedykowany mu, Shakespeare Memorial Theatre (700 miejsc) otwarto 23 kwietnia 1879 wystawieniem Wiele hałasu o nic. Przez następne 50 lat dano tu wiele premier, w 1925 teatrowi przyznano przywilej królewski.
6 marca 1926 roku pożar strawił wnętrze teatru pozostawiając wypalone mury, teatr przeniósł się czasowo do zaadaptowanego kina. Rozpoczęto zbiórkę funduszy na odbudowę, głównie w USA.
W styczniu 1928 roku rozstrzygnięto konkurs na projekt nowego teatru w stylu art déco budynek został otwarty w dniu 23 kwietnia 1932 roku (urodziny Szekspira). Budynek jest nadal używany. w latach 2007–2010 przeszedł gruntowną modernizację.
W roku 1959 ówczesny dyrektor Memorial Theatre, Peter Hall zapowiedział utworzenie stałego zespołu teatralnego. Reżyser zaproponował inkorporację drugiego teatru położonego w Londynie. Fundacja zaczęła wynajmować pomieszczenia Aldwych Teatre, lecz nigdy nie doszło do zakupu tej oraz jakiegokolwiek innej sali. Royal Shakespeare Company zarządzająca tymi widowniami formalnie powstała w dniu 20 marca 1961 r. a Shakespeare Memorial Theatre królewskim edyktem przemianowano na Royal Shakespeare Theatre.
Teatry thumb|Budynek Royal Shakespeare Theatre w Stradford
Stradford W chwili obecnej RSC zarządza dwoma stałymi teatrami w Stratford-upon-Avon: Royal Shakespeare Theatre, który po przebudowie z 2010 roku mieści ponad 1000 widzów, Swan Theatre na około 340 miejsc oddany do użytku 8 maja 1986 – przylegający do Royal Shakespeare Theatre. Na czas przebudowy powstał tymczasowy The Courtyard Theatre, który w 2012 został wykorzystany również do przedstawień w ramach World Shakespeare Festival.
Londyn thumb|Barbican Centre – wieloletnia londyńska siedziba RSC Zespół wielokrotnie zmieniał dzierżawione teatry londyńskie. Na przestrzeni lat miał siedzibę m.in. w: Aldwych Theatre (od 1962), The Place (od 1968), Covent Garden, Barbican Centre (od 1982 do 2002)
RSC występowało także okazjonalnie w: Mermaid Theatre Almeida Theatre (1988 i 1989), Young Vic, Playhouse Theatre, Novello Theatre (2006), Roundhouse w Camden (2008), Gielgud Theatre
Dyrektorzy artystyczni Peter Hall (1960–1968) Trevor Nunn (1968–1986) Terry Hands (1978–1991) Adrian Noble (1991–2003) Michael Boyd (2003–2012) Greg Doran (od 2012) W latach 1978–1986 teatr był zarządzany jednocześnie przez 2 dyrektorów artystycznych. Okres ten jest powszechnie uważany za szczytowy etap świetności teatru.
Główne produkcje Koriolan, reż. Peter Hall (1959) Król Lear, reż. Peter Brook (1962) Hamlet, reż. Peter Hall (1965) Sen nocy letniej, reż. Peter Brook (1962) (1970) Old Times (Harold Pinter), reż. Peter Hall(1971) Juliusz Cezar, reż. Trevor Nunn (1973) Antoniusz i Kleopatra, reż. Trevor Nunn (1973) Ryszard II, reż. John Barton (1974) Hamlet, reż. Buzz Goodbody (1976) Romeo i Julia, reż. Trevor Nunn (1976) Wiele hałasu o nic, reż. John Barton (1976) Komedia omyłek – musical, reż. Trevor Nunn i Guy Woolfenden (1976) Makbet, reż. Trevor Nunn (1976–1977) Nicholas Nickleby, reż. Trevor Nunn i John Caird (1980), Wiele hałasu o nic, reż. Terry Hands Ryszard III, reż. Bill Alexander (1984) Les Misérables, reż. Trevor Nunn (1985) Niebezpieczne związki, reż. Howard Davies (1985) Tytus Andronikus, reż. Deborah Warner (1988) Otello, reż. Trevor Nunn (1989) Hamlet, reż. Adrian Noble (1992) Koriolan, reż. David Thacker (1994) Hamlet, reż. Michael Boyd (2004) Hamlet, reż. Gregory Doran (2008) Matilda, reż. Matthew Warchus (2010)
Aktorzy związani z RSC Sean Bean Brian Blessed Kenneth Branagh Ian Charleson Tim Curry Daniel Craig Judi Dench Edith Evans Mia Farrow Albert Finney Michael Gambon John Gielgud Nigel Hawthorne Dustin Hoffman Jeremy Irons Derek Jacobi Emrys James Ben Kingsley Jude Law Vivien Leigh John Lithgow Calvin Lockhart Alec McCowen Ian McKellen Ian McDiarmid Helen Mirren Gary Oldman Peter O’Toole Laurence Olivier Vanessa Redgrave Ian Richardson Alan Rickman Michael Sheen Patrick Stewart David Tennant Zoë Wanamaker
Przypisy
Bibliografia Addenbrooke, David: The Royal Shakespeare Company: The Peter Hall Years, William Kimber (1974)
Pringle, Marian: The Theatres of Stratford-upon-Avon 1875–1992: An Architectural History, Stratford upon Avon Society (1994)
Linki zewnętrzne Royal Shakespeare Company strona oficjalna
Kategoria:Teatry w Anglii