Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych – koncern górniczo-hutniczy istniejący w II Rzeczypospolitej w latach 1929–1939, z siedzibą w Katowicach.
Historia Utworzony w 1929 w konsekwencji porozumienia o wspólnocie interesów między spółkami akcyjnymi: Górnośląskie Zjednoczone Huty Królewska i Laura Spółka Akcyjna Górniczo-Hutnicza i Katowicka Spółka Akcyjna dla Górnictwa i Hutnictwa. Umowa przewidywała prowadzenie wspólnej administracji, programu produkcji i sprzedaży, przy zachowaniu odrębnej osobowości prawnej obu spółek. Spółki były kontrolowane przez utworzony 14 lipca 1926 amerykańsko-niemiecki holding Consolidated Silesian Steel Corporation – porozumienie grup finansowych Averella Harrimana i Friedricha Flicka z siedzibą w Nowym Jorku.
W wyniku rabunkowej gospodarki kapitału zagranicznego, głównie samego Flicka, i dekoniunktury wielkiego kryzysu w 1932 obu spółkom akcyjnym zagroziła upadłość. Straty bilansowe obu spółek wyniosły przed wprowadzeniem nadzoru sądowego łącznie 34.950.000 złotych. 29 marca 1934 zostały wzięte pod nadzór sądowy, a 1936 ich majątek przejęła spółka holdingowa Zjednoczenie Górniczo-Hutnicze Spółka z o.o. w Warszawie, której udziały należały w 40% do Skarbu Państwa, w 40% do Skarbu Śląskiego i w 20% do Banku Gospodarstwa Krajowego. Zjednoczenie przejęło 100% akcji Górnośląskich Zjednoczonych Hut Królewska i Laura i 66% akcji Katowickiej Spółki dla Górnictwa i Hutnictwa. Z dniem 28 stycznia 1937 został zniesiony nadzór sądowy na obiema spółkami „Wspólnoty Interesów”. Przejęte zakłady po uchyleniu nadzoru sądowego dokonały fuzji, tworząc 16 kwietnia 1937 nową spółkę akcyjną, zarejestrowaną w Katowicach 21 kwietnia pod firmą Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych Spółka Akcyjna, z kapitałem zakładowym w wysokości 149 350 000 zł, który w 92% znajdował się w rękach polskich. Do rady nadzorczej koncernu weszli m.in. przedstawiciele sfer rządzących. W skład Wspólnoty Interesów wchodziły m.in. huty: Piłsudski, Batory, Zgoda, Florian, Zygmunt i Silesia, 24 walcownie, 5 kopalń węgla kamiennego, 4 koksownie, 4 kopalnie rudy żelaza, 3 elektrownie, 6 zakładów przetwórczych, majątki ziemskie i inne przedsiębiorstwa.
W 1937 udział Wspólnoty Interesów w produkcji Polski wynosił ponad 40% wytwórczości hutniczej, w tym: ruda żelaza – 22,4%, koks – 27,3%, surówka – 33,2%, wyroby walcowane – 40,1%, stal surowa – 42,1%, wyroby kute – 45,3%. Było to wówczas największe w Polsce przedsiębiorstwo górniczo-hutnicze, reprezentujące ok. 2/3 śląskiej wytwórczości hutniczej, a ponad 40% wytwórczości hutniczej całej RP. Wartość produkcji wynosiła ponad 262 mln zł rocznie, zatrudnienie ok. 28 400 osób. Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę Wspólnota Interesów została zlikwidowana przez niemieckie władze okupacyjne, a jej majątek przejęły niemieckie koncerny państwowe: Reichswerke Hermann Göring i Berghütte.
Zakłady należące do koncernu mały|Huta Florian w 1939 roku mały|Kopalnia Dębieńsko w 2006 roku W 1937 roku do spółki należały następujące obiekty przemysłowe:
1. Kopalnie węgla kamiennego: Kopalnia Węgla Kamiennego Katowice
Kopalnia Węgla Kamiennego Łagiewniki
Kopalnia Węgla Kamiennego Dębieńsko Kopalnia Węgla Kamiennego Mysłowice Kopalnia Węgla Kamiennego Siemianowice 2. Huty żelaza: Huta Batory ze Stalownią Batory Huta Florian Huta Laura z wytwórnią wyrobów blaszanych Huta Piłsudski Huta Silesia z emaliernią i wytwórnią wyrobów blaszanych 3. Zakłady przetwórcze: Huta Zgoda Huta Zygmunt Warsztaty Przetwórcze w Chorzowie
Przypisy
Bibliografia Janusz Ignaszewski, Górnośląskie koncerny hutnicze w 1937, Katowice 1938. Franciszek Biały, Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych w: Encyklopedia historii gospodarczej Polski do 1945, t. 2, Warszawa 1981, wyd. Wiedza Powszechna, , s. 524. Stanisław Wachowiak, Czasy, które przeżyłem. Warszawa: Interim, 1991. .
Mariusz W. Majewski, The History of Joint-Stock Companies in the Second Polish Republic as Exemplified by Wspólnota Interesów Górniczo–Hutniczych SA (Mining and Metallurgy Community of Interests Joint Stock Company)w: Studia Historiae Oeconomicae, Vol.36, z. 1, Poznań 2018, ISSN 0081-6485.
Kategoria:Przedsiębiorstwa w II Rzeczypospolitej Kategoria:Przemysł hutniczy II Rzeczypospolitej Kategoria:Przemysł wydobywczy II Rzeczypospolitej Kategoria:Byłe przedsiębiorstwa w Polsce Kategoria:Polskie przedsiębiorstwa przemysłu wydobywczego Kategoria:Przedsiębiorstwa w Katowicach Kategoria:Śródmieście (Katowice)