Leonid Aleksandrowicz Goworow (, ur. we wsi Butyrki w guberni twerskiej, zm. 19 marca 1955 w Moskwie) – rosyjski i radziecki dowódca wojskowy, dowódca obrony Leningradu podczas II wojny światowej, marszałek Związku Radzieckiego (1944), komendant Akademii Artyleryjskiej im. Feliksa Dzierżyńskiego, naczelny dowódca wojsk obrony przeciwlotniczej i wiceminister obrony ZSRR (1954–1955), Bohater Związku Radzieckiego (1945), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2., 3. i 4. kadencji.
Życiorys Urodził się 22 lutego 1897 we wsi Butyrki obecnego obwodu kirowskiego w rodzinie chłopskiej. Jego ojciec był burłakiem, następnie uzyskał pracę w szkole. Dzięki temu mógł wykształcić swoich synów: Leonida, Michaiła, Nikołaja i Władimira. Dzięki dobrym wynikom w nauce mógł bez egzaminów wstępnych wybrać szkołę. Podjął studia okrętownicze, lecz po wybuchu I wojny światowej w grudniu 1916 został wcielony do wojska rosyjskiego. W czerwcu 1917 ukończył Konstantinowską Szkołę Artylerii w stopniu podporucznika. Po wybuchu rewolucji październikowej, stacjonując w jednostce moździerzy w Tomsku, porzucił wojsko.
W październiku 1918, podczas wojny domowej został wcielony do armii „białych” adm. Aleksandra Kołczaka, lecz w październiku 1919 zbiegł do Tomska, biorąc tam udział w powstaniu przeciw białym. W styczniu 1920 wstąpił do Armii Czerwonej.
W 1933 ukończył zaoczne studia w Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego, a w 1938 Akademię Sztabu Generalnego w Moskwie. Jako jeden z nielicznych kombrygów, mianowanych w 1936, przeżył okres czystek stalinowskich. W latach 1938–1939 wykładał w Akademii Artyleryjskiej im. Feliksa Dzierżyńskiego, a od maja do lipca 1941 był jej komendantem. Brał udział w wojnie zimowej 1939–1940 z Finlandią jako szef sztabu 7 Armii, następnie był zastępcą Generalnego Inspektora Artylerii.
Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej, początkowo od 22 lipca 1941 był szefem artylerii na kierunku zachodnim, później Frontu Zapasowego. Od 18 października 1941 był dowódcą 5 Armii podczas bitwy moskiewskiej. Od 25 kwietnia 1942 do 1945 był dowódcą Frontu Leningradzkiego i obrony Leningradu oraz w lutym – marcu 1945 2 Frontu Nadbałtyckiego. W partii komunistycznej od 8 czerwca 1942 roku.
17 listopada 1943 mianowany generałem armii, a 18 czerwca 1944 Marszałkiem Związku Radzieckiego – za przełamanie oporu Finów na Przesmyku Karelskim. 27 stycznia 1945 przyznano mu tytuł Bohatera Związku Radzieckiego.
Po wojnie w latach 1948–1952 dowódca, a od 1954 naczelny dowódca wojsk obrony powietrznej i wiceminister obrony ZSRR. Od 1942 był członkiem partii komunistycznej KPZR. Był też deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR od 2. do 4. kadencji.
Zmarł na wylew krwi do mózgu w wieku 58 lat, 19 marca 1955 w Moskwie i został pochowany pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym. Na pogrzebie marszałka, pierwszy za lawetą z prochami ojca szedł jego syn, Siergiej Leonidowicz.
Życie prywatne W 1923 ożenił się z Lidią Iwanowną Izdebską (1903–1983), córką polskiego zarządcy wiejskiego oraz Rosjanki. Z tego związku przyszło na świat dwóch synów: Władimir (ur. 1924–2006), Bohater Związku Radzieckiego oraz generał i Siergiej (1944–2013), również wojskowy. Obecnie wnukowie marszałka dbają o pamięć o dziadku oraz angażują się w wiele historycznych przedsięwzięć.
Awanse kombrig – 5 lutego 1936 generał major artylerii – 4 czerwca 1940 generał porucznik artylerii – 9 listopada 1941 generał pułkownik artylerii – 15 stycznia 1943 generał armii – 17 listopada 1943 marszałek Związku Radzieckiego – 18 czerwca 1944
Odznaczenia Medal „Złota Gwiazda” Bohatera Związku Radzieckiego (27 stycznia 1945) Order Zwycięstwo (1945) Order Lenina – pięciokrotnie (1941, 1942, 1945, 1945, 1947) Order Czerwonego Sztandaru – trzykrotnie (1921, 1944, 1950) Order Suworowa I stopnia – dwukrotnie (1943, 1944) Order Kutuzowa I stopnia (1944) Order Czerwonej Gwiazdy (1940) Medal „Za obronę Leningradu” Medal „Za obronę Moskwy” Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Medal jubileuszowy „XX lat Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej” Medal jubileuszowy „30 lat Armii Radzieckiej i Floty” Medal „W upamiętnieniu 800-lecia Moskwy” Wielki Oficer Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny (Francja) Wielka Komandorska Legia Zasługi (USA) Order Republiki (Tuwa) I inne
Przypisy
Bibliografia
Wykaz wyższych dowódców RKKA 1935-1940, Koszalin 2012, s. 20 Mała Encyklopedia Wojskowa, t. I, Wyd. MON, Warszawa 1971 Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975 W. Jegorszyn – Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000 K. Zalesskij – Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000 Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. II, Moskwa Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 6, s. 622, Moskwa 1969-1978 Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986 Леонид Александрович Говоров – Герои страны Леонид Александрович Говоров – Проект ХРОНОС
http://marshal-govorov.ru/marshal_govorov_polkovodec_i_chelovek/semya/ (ros.)
Kategoria:Absolwenci Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K.J. Woroszyłowa Kategoria:Absolwenci Akademii Wojskowej im. M. Frunzego Kategoria:Biali (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Czerwoni (wojna domowa w Rosji) Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Dowódcy 2 Frontu Nadbałtyckiego Kategoria:Dowódcy Frontu Leningradzkiego Kategoria:Marszałkowie Związku Radzieckiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Zwycięstwa Kategoria:Pochowani na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim Kategoria:Rosyjscy Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Wielcy Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1955