thumb|250px|Żołnierz 21 Brygady Strzelców Podhalańskich w mundurze galowym
Kapelusz podhalański – tradycyjne nakrycie głowy do munduru galowego żołnierzy 21 Brygady Strzelców Podhalańskich.
Okres międzywojenny W roku 1919 z inicjatywy płk. Andrzeja Galicy wprowadzono formalnie kapelusze podhalańskie dla jednostek dla pułków strzelców podhalańskich. Projekt doczekał się urzeczywistnienia dopiero kilkanaście lat później, w okresie reformy umundurowania w 1936. Kapelusze były wzorowane na tradycyjnym nakryciu głowy górali – kłobuku, jednakże w kolorze ochronnym. Kapelusz wykonany z jednego, specjalnie utwardzonego kawałka filcu miał być noszony zamiast czapki rogatywki z orlim piórem. Wariant dla oficerów opasany był podwójnym sznurkiem srebrnym oksydowanym, a dla szeregowych — szarym wełnianym. Z lewej strony za sznurek zatknięte miało być pióro ciemne, orle lub jastrzębie, przypięte oznaką w kształcie swastyki. Na przodzie umieszczono orzeł srebrny oksydowany, pod nim gwiazdki oficerskie. Kapelusze podhalańskie przyjęły się szerzej w jednostkach piechoty górskiej dopiero w latach 30.
Wygląd ogólny: kapelusz wykonany jest z jednego kawałka filcu w kolorze barwy ochronnej, ma kształt kulisty, zakończony u dołu rondem i posiada pasek pod brodę. potnik - wykonany jest ze skory baraniej, obszyty wzdłuż dolnej nieco wyciągniętej krawędzi skośnej kapelusza. podpinka - składa się z dwóch pasków filcowych barwy ochronnej i z dwóch przesuwek filcowych zakończonych w kąt, przyszytych do wolnych końców pasków. orzełek - wykonany z metalu, umieszczony na przodzie kapelusza.
Sposób noszenia odznak stopni:
generałowie - na linii zgięcia ronda umieszczony pojedynczy srebrny galon oficerski zakończony pojedynczą kokardą, do której przyszyte są dwa sznurki z baryłką w kształcie żołędzia. Powyżej galonu naszyty jest pasek sukienny barwy ochronnej, na którym wyhaftowana jest taśma generalska wraz z gwiazdkami. oficerowie sztabowi - na linii zgięcia ronda umieszczone dwa srebrne galony oficerskie. Obydwa galony zakończone podwójną kokardą, do której przyszyte są dwa sznurki z baryłką w kształcie żołędzia. Z przodu kapelusza, między górnym galonem a orzełkiem, umieszczone są równo i symetrycznie haftowane gwiazdki. oficerowie młodsi - na linii zgięcia ronda umieszczony jeden srebrny galon oficerski zakończony pojedynczą kokardą, do której przyszyte są dwa sznurki z baryłką w kształcie żołędzia. Z przodu kapelusza, między galonem a orzełkiem, umieszczone są równo i symetrycznie haftowane gwiazdki. chorążowie - na linii zgięcia ronda umieszczony pojedynczy galon jedwabny barwy karmazynowej, zakończony pojedynczą kokardą, do której przyszyte są dwa sznurki jedwabne barwy karmazynowej z baryłką w kształcie żołędzia. Z przodu kapelusza, między galonem a orzełkiem umieszczona jest jedna haftowana gwiazdka. podoficerowie – (od starszego sierżanta do szeregowca) - na linii zgięcia ronda przyszyty pasek filcowy w ten sposób, by obydwa jego końce, ścięte w kąt, opadały skośnie na rondo z lewej strony kapelusza. Z przodu kapelusza, między paskiem a orzełkiem, są umieszczone równo i symetrycznie oznaki stopni. Pióro i emblemat: bezpośrednio ponad węzłem kokardy galonów z lewej strony kapelusza przyszyte jest pióro orle (jastrzębie lub z kani) z pękiem puchu, a na nim umieszczony jest znak jednostek podhalańskichDziennik Rozkazów Wojskowych nr 1 z 29 stycznia 1937 poz. 7.
Współczesność thumb|left|150px|Kapelusz podhalański - wersja oficerska thumb|right|150px|Kapelusz podhalański - wersja oficerska Aktualnie kapelusze podhalańskie wraz z peleryną noszą do umundurowania galowego żołnierze 21 Brygady Strzelców Podhalańskich. Jest to kapelusz wzorowany na kapeluszu przedwojennym. Wykonany jest z jednego kawałka filcu w kolorze khaki. Umieszcza się na nim znak orła Wojsk Lądowych tłoczony z blachy srebrzystej i oksydowany, o wysokości 56 mmInspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych: Informator o zasadach noszenia umundurowania i wyekwipowania, orderów, odznaczeń, baretek, odznak oraz oznak przez żołnierzy. Rozdział II, § 25, p. 1a.. Ponadto na kapeluszach umieszcza się oznaki stopni.
Zgodnie z regulaminem kapelusz podhalański nosi się tylko z peleryną podhalańską. Kapelusz musi być nałożony prosto na głowę, przy czym dolna krawędź ronda powinna znajdować się na wysokości linii brwi. W czasie wystąpień o charakterze służbowym pasek kapelusza zakłada się pod brodęInspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych: Informator o zasadach noszenia umundurowania i wyekwipowania, orderów, odznaczeń, baretek, odznak oraz oznak przez żołnierzy. Rozdział V, § 58.. Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kapelusz podhalański wz. 1919 na dobroni.pl
Kategoria:Kapelusze Kategoria:Polski mundur wojskowy Kategoria:Wojskowe nakrycia głowy