thumb|240px|Rubens, Studium do Upadku Faetona z 1636 (28,1 × 27,5 cm). Bruksela, Royal Museums of Fine Arts Upadek Faetona () – obraz flamandzkiego malarza Petera Paula Rubensa, z 1605 roku, znajdujący się w zbiorach National Gallery of Art w Waszyngtonie.
Geneza Temat obrazu został zaczerpnięty z Metamorfoz, Owidiusza. Epizod opowiada o Faetonie, synu Heliosa, który wyprosił u ojca przejażdżkę słonecznym rydwanem po sklepieniu niebieskim. Młodzieniec wraz z trzema Horami wyruszył w podróż, lecz konie poniosły i Faeton stracił kontrolę nad zaprzęgiem. Rydwan zszedł bardzo nisko i począł palić wszystko na swojej drodze, a gdy Ziemia stanęła w ogniu Jowisz postanowił interweniować. Chciał zrzucić na Ziemie pioruny, lecz nie miał chmur, dzięki którym je ciskał. Ich brak powodował brak deszczu, po którym sam mógł zejść na Ziemię.
Opis obrazu Rubens namalował Upadek Faetona w Rzymie. Kontynuował pracę nad obrazem przez kilka lat. Jego studium dzieł największych renesansowych twórców wpłynęło na kompleksowość póz i dynamikę zmysłów. Oświetlenie ujawnia uwagę, jaką malarz poświęcił analizie dzieł weneckich artystów. Rubens wybrał motyw, który stanowił przestrogę ku zachowaniu powściągliwości i odpowiedzialności, nawiązując tym samym do własnych poglądów filozoficznych.
Na obrazie widać wpływy różnych mistrzów i ich dzieł, m.in. Leonarda da Vinci, fresku Giulia Romana z Mantui, obrazu Michała Anioła, gdzie znajdują się spadające konie czy płócien Tintoretta od którego zapożyczył grę świateł.. Przedstawiona scena jest pełna dynamiki. Z prawej strony widać roztrzaskany rydwan, spadającego głową w dół Faetona i dwa konie: jeden spadający na ziemię, a drugi stojący dęba. Po lewej stronie ukazane zostały Hory odziane w powiewające szaty oraz kilka aktów kobiecych w różnej perspektywie. U dołu obrazu widać palącą się Ziemię. Mocnej czerwieni kontrastuje jasne światło u góry i słońce jako symbolizujące Jowisza.
W 1636 roku Rubens wykonał studium o tym samym tytule. Ukazał na nim trzy powykrzywiane w różne strony sylwetki koni oraz Faetona spadającego głową w dół. Sposób wykonania i modelunek sylwetek koni i młodzieńca wskazują, iż artysta skupił się nad tymi pierwszymi.
Przypisy
Bibliografia Patrick de Rynck: Jak czytać opowieści biblijne i mitologiczne w sztuce. Wyd. Universitas, Kraków 2008, .
Kategoria:Obrazy Petera Paula Rubensa Kategoria:Obrazy w National Gallery of Art w Waszyngtonie Kategoria:Malarstwo mitologiczne Kategoria:Faeton na obrazach