Tadeusz Szewera (ur. 22 marca 1925 w Leżajsku, zm. 19 września 2007 w Łodzi) – żołnierz oddziału konspiracyjnego „Jędrusie”, dziennikarz, pisarz, pracownik oddziału Polskiego Radia w Łodzi.
Życiorys Był synem Zygmunta – nauczyciela łaciny, języka polskiego i historii gimnazjum i liceum w Tarnobrzegu (w czasie okupacji ps. „Cyklop”, współpracownik Władysława Jasińskiego „Jędrusia”).
Tadeusz Szewera jako uczeń gimnazjum i harcerz był od 1940 kolporterem „Odwetu” – podziemnego pisma „Jędrusiów”, a od 1943 łącznikiem i partyzantem oddziału „Odwet” – pseudonim „Łebek”. W latach 1943–1944 był także członkiem zespołu redakcyjnego pisma „Odwet”. W konspiracji zdał małą maturę, ukończył podchorążówkę AK. Uczestniczył w Akcji „Burza”. W 1945 w Tarnobrzegu zdał egzamin dojrzałości.
Po II wojnie światowej mieszkał w Łodzi, studiował w Wyższej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego.
Jako dziennikarz zamieścił wiele reportaży i innych artykułów na łamach czasopism: „Za Wolność i Lud”, „Mówią Wieki”, „Po Prostu”, „Nowa Kultura”, „Kronika”, „Odgłosy”, „Osnowa”. Był redaktorem i wieloletnim zastępcą redaktora naczelnego oddziału Polskiego Radia w Łodzi. W 1968 wydał zbiór reportaży o tematyce łódzkiej O Szekspirze, lwie czarnym i wąsach Reymonta (Łódź, Wydawnictwo Łódzkie, 1968, 194 s.; wznowienie w 1969). W 1970 opublikował obszerną, wielokrotnie cytowaną antologię Niech wiatr ją poniesie (Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1970, 613 s.; wydanie 2 poszerzone; Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1975, 848 s.) – zbiór pieśni, piosenek, ballad z okresu II wojny światowej, prezentowanych wcześniej przez niego w audycjach Polskiego Radia w Łodzi z cyklu Z nią było łatwiej przeżyć.
Ponadto był autorem lub współautorem kilkunastu książek, m.in.: 75 lat esperanta w Łodzi; praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szewery. Łódź: Polski Związek Esperantystów, Towarzystwo Przyjaciół Łodzi, 1983. Ile lat liczy świat. Łódź: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1985 – książeczka dla dzieci, dedykowana wnukowi – Krzysztofowi. Lulajże Jezuniu na polskiej ziemi: o kolędach i pastorałkach z lat 1939–1945 opowiada Tadeusz Szewera. Łódź, Tarnobrzeg: Tarnobrzeskie Towarzystwo Historyczne, 1997 . Śpiewnik łódzki: nuty i teksty; część 1-3; praca zbiorowa pod red. Tadeusza Szewery. Łódź: Łódzki Dom Kultury, Towarzystwo Przyjaciół Łodzi, 1983–1985. Za każdy kamień twój, stolico...; pieśni i piosenki walczącej Warszawy 1939–1945. Łódź, Tarnobrzeg: Tarnobrzeskie Towarzystwo Historyczne, 1999 . Barwny świat mikrofonu: wspomnienia radiowców, pod red. Tadeusza Szewery. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1983. Bez surmy i munduru; opracowanie literackie Ryszard Dominiak, Rafał Orlewski, Tadeusz Szewera. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1977, 222 s. (zawiera wspomnienia z ruchu oporu na ziemi łódzkiej podczas okupacji hitlerowskiej). Niech wiatr ją poniesie. Antologia pieśni z lat 1939–1945, Łódź 1975.
W 1968 roku otrzymał Nagrodę Miasta Łodzi w dziedzinie upowszechnienia kultury (wraz z Jerzym Niteckim, Władysławem Orłowskim, Romanem Sykałą i Markiem Wawrzkiewiczem – zespół odpowiedzialny za opracowanie i zrealizowanie widowiska Idąc tysiącleciem, widowiska plenerowego Ballada partyzancka oraz widowiska Dni, które wstrząsnęły światem). W 1986 roku ponownie otrzymał Nagrodę Miasta Łodzi – tym razem za całokształt osiągnięć w pracy publicystyczno-reporterskiej. W 2000 Rada Miasta Tarnobrzega przyznała Szewerze Medal Sigillum Civis Virtuti.
Otrzymał odznaczenia i medale, m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969), Krzyż Walecznych (1965), Złoty Krzyż Zasługi (1964), Srebrny Krzyż Zasługi (1956), Krzyż Partyzancki (1964), Krzyż Armii Krajowej (1968), Medal Komisji Edukacji Narodowej (1973), Medal Wojska Polskiego (1968), Odznaka Grunwaldzka (1960), Honorową Odznakę Miasta Łodzi (1961), Odznakę Tysiąclecia (1966), Odznakę „Zasłużony Działacz Kultury” (1967), Honorową Odznakę Województwa Łódzkiego (1969).
Od 2011 roku imię Tadeusza Szewery nosi 13 Staszowska Drużyna Harcerska „Wiatr”.
Pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Tarnobrzegu.
Przypisy Zob. wersję zdigitalizowaną w Bibliotece Cyfrowej „Regionalia Ziemi Łódzkiej”: Dziennik Łódzki. 1968-01-19 R. 23 nr 16.
Bibliografia T. Błażejewski, Współczesna Łódź literacka. Słownik autorów, Łódź: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989.
Linki zewnętrzne
Kolędy okupacyjne z 1943 r. Wypowiedź Tadeusza Szewery na temat historii ich powstania (audycja radiowa Szewery z 1982). Zasoby Narodowego Archiwum Cyfrowego.
Kategoria:Wyróżnieni Sigillum Civis Virtuti Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką Miasta Łodzi Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Grunwaldzką Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Uczestnicy akcji „Burza” Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2007 Kategoria:Żołnierze oddziału partyzanckiego „Jędrusie” Kategoria:Dziennikarze Radia Łódź Kategoria:Pisarze związani z Łodzią Kategoria:Ludzie urodzeni w Leżajsku Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Łodzi