thumb|Hymenofor thumb thumb thumb Niszczyk iglastodrzewny (Trichaptum abietinum (Pers. ex J.F. Gmel.) Ryvarden) – gatunek grzybów z rzędu szczeciniakowców (Hymenochaetales).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Trichaptum, Incertae sedis, Hymenochaetales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozowali w 1792 r. Christiaan Hendrik Persoon i Johann Friedrich Gmelin, nadając mu nazwę Boletus abietinus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1972 r. Leif Ryvarden, przenosząc go do rodzaju Trichaptum. Synonimów naukowych ma ok. 30. Niektóre z nich: Boletus abietinus Dicks., Boletus purpurascens Pers., Coriolus abietinus (Dicks.) Quél., Coriolus dentiporus (Pers.) Bondartsev & Singer, Hirschioporus abietinus (Dicks.) Donk, Hydnum parasiticum Pers., Microporus pusio (Sacc. & Cub.) Kuntze, Physisporus caesioalbus P. Karst., Polyporus abietinus (Dicks.) Fr., Polyporus dentiporus Pers., Polyporus favillaceus Berk. & M.A. Curtis, Polyporus parvulus Schwein., Polystictus abietinus (Dicks.) Fr., Polystictus parvulus (Schwein.) Cooke, Poria dentipora (Pers.) Cooke, Poria favillacea (Berk. & M.A. Curtis) Sacc., Trametes abietina (Dicks.) Pilát, in Kavina & Pilát, Trametes abietina (Dicks.) Pilát, in Kavina & Pilát, var. abietina. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten wcześniej miał nazwę niszczyk jodłowy, a także: bedłka jodłowa, siatkowiec jodłowy, huba jodłowa, żagiew jodłowa, hubczak jodłowy. Władysław Wojewoda jednak uważa je za błędne, gdyż gatunek ten występuje nie tylko na jodle i proponuje nazwę niszczyk iglastodrzewny.
Morfologia Owocnik Jednoroczny. Szerokość od kilku do kilkunastu cm. Cienki, o zmiennym kształcie. Zazwyczaj jest rozpostarto-odgięty, ale czasami półeczkowaty, półkulisty lub całkiem rozpostarty. Brzeg cienki i ostry. Do podłoża przyrasta górna powierzchnią, która jest nierówna, filcowata i ma kolor od białawego poprzez białoszary, szarawy do szarożółtawego. Hymenofor Rurkowaty. Pory za młodu pięknie fioletowe, zwłaszcza przy brzegu, nieraz daleko zbiegające na drewno. Miąższ Cienki, dwuwarstwowy, elastyczny, skórzastowoskowaty. Cechy mikroskopowe; Podstawki zgrubiałe, o rozmiarach 13–15 × 5–6 μm z 4 sterygmami. Zarodniki cylindryczne i nieco wygięte, gładkie, bezbarwne, nieamyloidalne. Mają rozmiar 6–7,5 × 2–2,5 μm. Licznie występują cystydy o średnicy do 47 μm, zazwyczaj są inkrustowane, osadzone w hymenium, lub wystające ponad nim do 15 μm. Strzępki bezbarwne, rzadko rozgałęzione, ze sprzążkami. Mają grubość 2–4 μm. Gatunki podobne niszczyk ząbkowaty (Trichaptum fuscoviolaceum), również występujący na drewnie drzew iglastych, ale różni się blaszkowato-ząbkowatym hymenoforem. niszczyk liściastodrzewny (Trichaptum biforme) o kolorze liliowym lub szarawym, również przyrasta bokiem, ale rośnie tylko na drzewach liściastych. skórowiec fioletowawy (Veluticeps abietina). Ma podobną barwę i również rośnie na drzewach iglastych, ale odróżnia się hymenoforem.
Występowanie i siedlisko Występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy i Afryki, ale najliczniej notowany jest na półkuli północnej w strefie klimatu umiarkowanego. Owocniki tworzy przez cały rok. Rośnie w lasach na drewnie drzew iglastych. Zasiedla sosnę, świerka, jodłę, modrzewia, a także wiele uprawianych w Polsce gatunków egzotycznych drzew iglastych. Występuje na obszarze całej Polski i jest pospolity.
Znaczenie Grzyb niejadalny, saprotrof, jako jeden z pierwszych grzybów zasiedlający martwe drewno. Powoduje białą zgniliznę drewna.
Czasami na jego owocnikach rozwija się inny grzyb – szkieletnica różowoszara (Skeletocutis carneogrisea).
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Szczeciniakowce