mały Mleczaj jelonek (Lactarius fuliginosus (Fr.) Fr.) – gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lactarius, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1821 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus fuliginosus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu ten sam autor, w 1838 r. przenosząc go do rodzaju Lactarius. Niektóre synonimy naukowe: Agaricus fuliginosus Fr. 1821 Galorrheus fuliginosus (Krapf) P. Kumm. 1871 Lactifluus fuliginosus (Fr.) Kuntze 1891 Nazwę polską podała Alina Skirgiełło w 1998 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: rydz czarny, bedłka ostra, jelonek, rydz paskudny>.
Morfologia Kapelusz Średnica 4,5–9(12) cm, początkowo wypukły, starszy – nieco wklęsły bez garbka lub z niewielkim garbkiem we wgłębieniu. Powierzchnia bez zmarszczek, sucha, matowa, rudobrązowa do ciemnorudej, przy brzegu jaśniejsza. Brzeg początkowo podwinięty, potem stopniowo wyprostowujący się, często pofalowany. Blaszki Żółtobrązowe, umiarkowanie gęste, przyrośnięte do trzonu lub zbiegające, z blaszeczkami, czasem rozwidlone przy trzonie, początkowo jasnożółtawe, potem ochrowożółte z rdzawym odcieniem Trzon Wysokość 8–10 cm, średnica 0,7–2,5 cm, cylindryczny, u podstawy często zwężony, początkowo pełny, potem pusty. Powierzchnia nieco jaśniejsza od kapelusza, początkowo gładka, potem delikatnie oszroniona. Uszkodzone miejsca zmieniają barwę na brudnorudawą. Miąższ Biały; z obficie wydzielającym się białym, powoli czerwieniejącym i dosyć gorzkim mleczkiem. Wysyp zarodników Jasnoochrowy. Cechy mikroskopowe Bazydiospory kuliste lub niemal kuliste, o średnicy 8–10 µm, o powierzchni urzeźbionej łacznikami niemal zupełnie bez brodawek. Podstawki 45–54 × 9–11 µm. Cystydy występują niemal wyłącznie na ostrzu blaszek, tworząc pęczki o średnicy 4–5 µm, z wyglądu podobne do włosków. Gatunki podobne Mleczaj ciemny (Lactarius picinus) ma kapelusz jeszcze ciemniejszy, a stary trochę żeberkowany, mleczko białe i dosyć piekące; występuje w górskich lasach iglastych.
Występowanie Znane jest występowanie mleczaja jelonka w Ameryce Północnej, Europie, Azji, wyspach Oceanu Indyjskiego i na Nowej Zelandii. W Polsce jest dość częsty
Naziemny grzyb mykoryzowy. Występuje przeważnie w lasach liściastych i mieszanych, głównie pod bukami.
Znaczenie Jest grzybem jadalnym, ale mało smacznym.
Przypisy
Kategoria:Gołąbkowate Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Mykobiota Polski