Grażyna Agnieszka Bąk-Zalewska (ur. 24 września 1948 w Krakowie) – polska badaczka, fizyk, profesor nauk fizycznych.
Życiorys W 1971 ukończyła studia magisterskie z zakresu fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Cztery lata później na tej samej uczelni uzyskała stopień doktora nauk fizycznych. Habilitowała się w 1995 w Instytucie Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN na podstawie rozprawy zatytułowanej Krzemowy detektor wierzchołka w eksperymencie DELPHI – od pomysłu do wyników z fizyki. 28 kwietnia 2000 otrzymała tytuł profesora nauk fizycznych.
Od 1971 zawodowo związana z Instytutem Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk, przechodząc wszystkie szczeble kariery naukowej, dochodząc w 2000 do stanowiska profesora zwyczajnego. Przez wiele lat prowadziła również zajęcia na Uniwersytecie Jagiellońskim (od 1971 do 2008 z przerwami). W latach 1999–2006 była nauczycielem akademickim na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Wielokrotnie odbywała staże naukowe, w tym od połowy lat 70. w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN). W pracy naukowej specjalizuje się w zagadnieniach związanych z fizyką wysokich energii.
W 2012 jej kandydatura na przewodniczącą Rady CERN została zgłoszona przez Polskę, Belgię, Węgry i Czechy. 20 września 2012 wybrano ją na to stanowisko na pierwszą roczną kadencję od 1 stycznia 2013. Funkcję tę pełniła jeszcze przez dwie kadencje do końca 2015.
Od 2013 członek korespondent, a od 2017 członek krajowy czynny Polskiej Akademii Umiejętności.
Życie prywatne W 1970 zawarła związek małżeński z fizykiem Kacprem Zalewskim. Matka Anny, Andrzeja, Lidii i Mikołaja.
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2017)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 31 lipca 2017 r. o nadaniu orderów (). Złoty Krzyż Zasługi (2005)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 sierpnia 2005 r. o nadaniu odznaczeń (). Nagroda „Polka XXI wieku” (2026)
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Laureatki Nagrody „Polka XXI wieku” Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Ludzie związani z CERN Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy fizycy XX wieku Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1948