Bohdan Smoleń (ur. 9 czerwca 1947 w Bielsku, zm. 15 grudnia 2016 w Poznaniu) – polski aktor, piosenkarz, satyryk, artysta kabaretowy i działacz społeczny.
Członek poznańskiego kabaretu „Tey”. Pomysłodawca i założyciel Fundacji „Stworzenia Pana Smolenia”, zajmującej się hipoterapią. Przez 5 lat prowadził polonijny program Ludzie listy piszą na antenie TVP Polonia. Nagrał także Smoleniowe bajanie, czyli całkiem dorosłe bajki – zbiór przerobionych satyrycznie bajek, np. Bajka o pronitce z płytami, Szklana rura i tym podobne.
Życiorys Jego rodzicami byli Bronisław Karol (1919–2001) i Elżbieta Smoleń (1926–1980).
Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Bielsku-Białej. Absolwent Akademii Rolniczej (Wydział Zootechniki) w Krakowie z 1975. W latach 1968–1977 występował w krakowskim kabarecie Pod Budą (był jego założycielem), z którym na Famie w 1972 otrzymał główną nagrodę.
Za namową Zenona Laskowika przeniósł się do Poznania i występował przez 7 lat w poznańskim kabarecie „Tey”. Na festiwalu w Opolu w 1981 otrzymał tytuł Mister Obiektywu. W połowie lat 80. XX w. w duecie z Krzysztofem Krawczykiem nagrał kilka humorystycznych piosenek („Mężczyzna po czterdziestce”, „Dziewczyny, które mam na myśli” do melodii przeboju Willie Nelsona i Julio Iglesiasa To all the girls I loved before z 1984). W 1987 wraz z Krzysztofem Jaślarem przygotował komedię antyczną „Wykopaliska”, w której zagrał obok Andrzeja Zaorskiego. Współpracował również z kabaretem „Długi”.
thumb|Pomnik Bohdana Smolenia w Poznaniu thumb|Pomnik Bohdana Smolenia w Krakowie
Cenzura komunistyczna Twórczość satyryczna Bohdana Smolenia, jak również informacje na jego temat takie jak artykuły, recenzje, omówienia twórczości podlegały cenzurze komunistycznej. Tomasz Strzyżewski w swojej książce o cenzurze w PRL publikuje poufną informację na ten temat, zamieszczoną w biuletynie przeznaczonym dla cenzorów z grudnia 1974 roku Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Informował on o ingerencji cenzorskiej: „H. Cyganik – po kolejnym spektaklu „Kabaretu pod Budą” w Krakowie – spisał monolog Bohdana Smolenia – głównego i charakterystycznego aktora tego kabaretu, który opublikowano w „ITD” (nr 49) pt. „Monolog za kulisami”. (W kilku fragmentach dokonano skreśleń – uwaga wydawcy)”.
Okres po upadku PRL Prowadził z żoną Teresą sklep zoologiczny w Poznaniu. W 1990 Piotr, jeden z jego trzech synów, powiesił się. W 1991 samobójstwo popełniła żona artysty. Po tych wydarzeniach wpadł w depresję i wycofał się na kilka lat z życia publicznego.
Wraz ze Sławomirem Sokołowskim oraz Aldoną Dąbrowską w latach 1995–1997 nagrał trzy humorystyczne płyty, utrzymane w stylu disco polo. Piosenki te były emitowane wówczas w programie Disco Relax. Ostatni Kabaret Bohdana Smolenia ukształtował się w latach 1992–1995. W jego skład, oprócz założyciela, wchodzili: Grzegorz Rekliński, Józef Romek i Marcin Samolczyk. Z programem „Nowy Rząd – Stara Bida” odwiedzali różne miejsca w kraju i za granicą, dając występy dla każdego rodzaju publiczności.
W latach 1999–2015 występował w sitcomie Świat według Kiepskich, w którym wcielał się w postać Listonosza Edzia.
W 2004 przeprowadził się do Baranówka koło Mosiny.
W roku 2007 założył fundację pod nazwą „Fundacja Stworzenia Pana Smolenia”, która zajmuje się hipoterapią dla dzieci.
thumb|Bohdan Smoleń, czerwiec 2012
Zawiesił działalność kabaretową ze względu na zły stan zdrowia. W dużej mierze przyczynił się do niego skrajny nikotynizm (artysta przyznał, że palił od młodości kilka paczek papierosów dziennie). Na początku 2008 przeszedł przewlekłe zapalenie płuc. Lekarze podejrzewali również gruźlicę. W grudniu 2008 aktor przeszedł lewostronny wylew. 26 stycznia 2010, tuż po zakończeniu zdjęć do kolejnego sezonu Świata według Kiepskich doznał zawału serca w pokoju hotelowym i trafił do jednego z wrocławskich szpitali, gdzie wykonano mu koronarografię. Aktorowi wszczepiono rozrusznik serca. W październiku tego samego roku artysta przeszedł kolejny, nierozległy wylew. W lutym 2015 trafił do szpitala z powodu infekcji wirusowej i problemów z oddychaniem. Miesiąc później został ponownie hospitalizowany po tym, jak doznał trzeciego wylewu, po którym został sparaliżowany i praktycznie stracił mowę. Od tej pory poruszał się na wózku inwalidzkim. Zaprzestał wtedy występów gościnnych w serialu Świat według Kiepskich.
29 lutego 2016 w Teatrze Kamienica odbył się koncert charytatywny na rzecz Bohdana Smolenia. Zebrane pieniądze zostały przeznaczone na rehabilitację artysty. Zaplanowano również podobne koncerty, m.in. we Wrocławiu i Krakowie. Od marca 2016 aktor przebywał w bydgoskim ośrodku rehabilitacyjnym dla osób po udarach. W kwietniu 2016 w szpitalu w Bydgoszczy przeszedł kolejny udar, po którym ponownie stracił mowę i doznał paraliżu.
Pomimo pogarszającego się stanu zdrowia, nie udało mu się zerwać z nałogiem nikotynowym. Zmarł 15 grudnia 2016 w poznańskim szpitalu, w którym przebywał na skutek poważnej infekcji. Artysta od wielu lat miał problemy z oddychaniem spowodowane chorobą płuc, które infekcja nasiliła, dodatkowo przebyte choroby doprowadziły do osłabienia jego organizmu. Został pochowany 20 grudnia 2016 na cmentarzu w podpoznańskim Przeźmierowie.
Życie prywatne W 1970 ożenił się z Teresą (ur. 13 sierpnia 1950, zm. 1 marca 1991https://s3.amazonaws.com/bg.ami.com/headstones/images/20140524/7190505.jpg). Mieli trzech synów: Macieja (ur. 1973), Piotra (ur. 1974, zm. 1990) i Bartosza (ur. 1979). Był ateistą.
Upamiętnienie thumb|Bohdan Smoleń, 2007
11 czerwca 2021 roku odsłonięto pomnik Bohdana Smolenia w Poznaniu.
15 grudnia 2023 roku w centrum Krakowa przy fasadzie Domu Akademickiego „Bratniak” na rogu ulic Czapskich i Jabłonowskich stanęła wykonana z brązu rzeźba oraz ławeczka upamiętniająca Bohdana Smoleniahttps://gazetakrakowska.pl/w-centrum-krakowa-stanal-pomnik-bohdana-smolenia-bedzie-mozna-przy-nim-przysiasc/ar/c1-18164249..
Odznaczenia i nagrody thumb|Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dla Bohdana Smolenia „w uznaniu nieocenionych zasług dla kultury polskiej, zwłaszcza sztuki kabaretowej” (2016) 2016: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – pośmiertnie prezydent.pl.. 2016: Nagroda specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2014: wyróżnienie w kategorii „Własna działalność społeczna” w ramach plebiscytu „Gwiazdy Dobroczynności” 2012: Order Ecce Homo 2009: Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 1997: Złoty Krzyż ZasługiPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 1997 r. o nadaniu odznaczeń. (). 1987: Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Polonia Główna nagroda na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu za monolog „Aaa tam, cicho być!”Po występie na KFPP w Opolu kierownik Wydziału Kultury KC PZPR nałożył na Bohdana Smolenia okresowy zakaz występów. 1972: Główna nagroda na festiwalu FAMA (wraz z zespołem „Pod Budą”)
Filmografia 1981: Filip z konopi – fachowiec 1985: Kochankowie mojej mamy – pan Stasio 1987: Cesarskie cięcie (film) – Komol 1988: Pan Kleks w kosmosie – Jarząbek, kierowca w domu dziecka / gubernator (odc. 2) 1993: Do samego końca (etiuda szkolna) – lekarz 1998: 13 posterunek – Dzięcioł (odc. 8) 1999–2015: Świat według Kiepskich – listonosz Edzio 2000: To my – ojciec Borsuka 2000: 13 posterunek 2 – Dzięcioł (odc. 32) 2006: Niania – wujek Celestyn (odc. 56) 2011: Unia serc – emeryt Henio (odc. 9)
Polski dubbing 2006: 7 krasnoludków – historia prawdziwa (7 Zwerge) – Mądry Bogdan 2007: 7 krasnoludków: Las to za mało – historia jeszcze prawdziwsza (7 Zwerge 2) – Inteligentny Bogdan
Dyskografia
Piosenka gubernatora – Pan Kleks w kosmosie (1988) Rzężenia Smolenia, wydany także pod nazwami Śpiewam piosenki, Dzieła wybrane cz. I i Mężczyzną być (1988) Rzężę po raz drugi, spłacę wasze długi Stawiam wciąż na Lecha Ani be, ani me, ani kukuryku (1995) Szalałeś, szalałeś (1995) Widziały gały co brały (1996) Amerykańska gra (1996) Dorota ma kota Jubileusz, czyli 50 lat wątroby Bohdana Smolenia (1997) 6 dni z życia kolonisty (2003) Aaa tam cicho być... (2004) Na chorobowym (2004)
Teledyski Ani be, ani me, ani kukuryku (1995) Cepry hej! (1995) Szalałeś, szalałeś (1995) Widziały gały co brały (1996) Amerykańska gra (1996)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Strona Fundacji Stworzenia Pana Smolenia
Kategoria:Artyści związani z Poznaniem Kategoria:Polscy artyści kabaretowi Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Aktorzy związani z Poznaniem Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z Polsatem Kategoria:Wokaliści disco polo Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Odznaczeni Orderem Ecce Homo Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Bielsku-Białej Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Bielsku Kategoria:Pochowani w Przeźmierowie Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Zmarli w 2016