Stanisławów – gmina miejsko-wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie siedleckim.
Siedziba gminy to Stanisławów.
31 grudnia 2017 gminę zamieszkiwało 6737 osób.
Przez terytorium gminy przechodzą dwa ważne szlaki komunikacyjne – droga krajowa nr 50 i droga wojewódzka 637.
Gmina Stanisławów powstała za Królestwa Polskiego – w powiecie mińskim w guberni warszawskiej w związku z utratą praw miejskich przez miasto Stanisławów i przekształceniu jego w wiejską gminę Stanisławów w granicach dotychczasowego miastaPostanowienie z 20 marca (1 kwietnia) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 127).
5 października 1973 do gminy Stanisławów włączono miejscowość Walercin-Kolonia z gminy Dębe WielkieUchwała nr XXV/120/73 WRN w Warszawie w sprawie zmiany granic niektórych gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z 27 grudnia 1973, nr 21, poz. 439).
1 stycznia 2026 wraz z odzyskaniem praw miejski przez Stanisławów charakter gminy został zmieniony z gminy wiejskiej na gminę miejsko-wiejską.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Stanisławów ma obszar 106,01 km², w tym: użytki rolne: 64% użytki leśne: 28%
Gmina stanowi 9,1% powierzchni powiatu.
Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 6239 100 3112 49,9 3127 50,1gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 58,9 29,4 29,5 Dane z 31 grudnia 2017: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 6737 100 3351 49,7 338650,3gęstość zaludnienia(mieszk./km²)63,5531,6131,94
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Stanisławów w 2014 roku
Historia 2 maja 1523 dwaj ostatni książęta mazowieccy, Stanisław (1500–1524) i Janusz III (1502–1526) nadali wsi książęcej Cisek prawa miejskie. W tym samym czasie nastąpiła zmiana nazwy z Cisek na Stanisławów. Uzyskanie przez Stanisławów praw miejskich stało się ważnym momentem dla rozwoju tej miejscowości, dzięki opiece królowej Bony, a następnie biskupa Noskowskiego. Do czynników przyspieszających rozwój Stanisławowa przyczyniły się przywileje królewskie.
Wojny szwedzkie wyniszczyły Stanisławów, co spowodowało upadek do rangi wsi. Stan zastoju miasta po wojnach szwedzkich trwał 10 lat. Ważnym momentem w dziejach Stanisławowa była ponowna lokacja miasta w 1677. Po upadku Rzeczypospolitej Stanisławów znalazł się w zaborze austriackim, w prowincji Galicja Zachodnia. Po wojnie Księstwa Warszawskiego z Austrią w 1809 Stanisławów znalazł się w granicach Księstwa Warszawskiego jako miasto powiatowe. Po powstaniu Królestwa Polskiego Stanisławów został wyznaczony na siedzibę miasta obwodowego. Obwód stanisławowski składał się z powiatu stanisławowskiego i powiatu siennickiego. Wkrótce stolica obwodu stanisławowskiego została przeniesiona do Mińska. Brak perspektyw rozwoju spowodował w 1866 likwidację powiatu stanisławowskiego, z którego powstał powiat radzymiński i nowomiński. W 1869 Stanisławów utracił prawa miejskie i stał się tylko siedzibą władz gminnych. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę Stanisławów znalazł się w powiecie mińskim województwa warszawskiego. Reforma administracyjna wprowadzona w 1975 spowodowała likwidację powiatów, w tym właśnie czasie Stanisławów trafił pod władzę administracyjną województwa siedleckiego. 1 stycznia 1999 Stanisławów znalazł się ponownie w powiecie mińskim, tym razem województwa mazowieckiego.
Miejscowości
Sołectwa Borek Czarniński, Choiny, Ciopan, Cisówka, Czarna, Goździówka, Kolonie Stanisławów, Legacz, Lubomin, Ładzyń, Łęka, Mały Stanisławów, Ołdakowizna, Papiernia, Porąb, Prądzewo-Kopaczewo, Pustelnik, Retków, Rządza, Sokóle, Stanisławów, Szymankowszczyzna, Suchowizna, Wólka Czarnińska, Wólka-Konstancja, Wólka Piecząca, Wólka Wybraniecka, Zalesie, ZawiesiuchyStrona gminy, sołectwa
Sąsiednie gminy Dębe Wielkie, Dobre, Jakubów, Mińsk Mazowiecki, Poświętne, Strachówka, Zielonka
Przypisy